Trump, Ukrayna'nın Patriot önleme füzesi talebini reddetti

Ukrayna’nın Rus balistik füzelerine karşı hava savunmasında yaşadığı mühimmat sıkıntısı giderek büyüyor. Kiev yönetimi acil Patriot önleme füzesi talep ederken ABD, İran’la devam eden savaş ve kendi askerî tesislerinin korunması nedeniyle mevcut stoklarını başka ülkelere aktarmakta isteksiz davranıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından iletilen yüzlerce Patriot önleme füzesi talebini geri çevirdiği bildirildi. Financial Times’ın görüşmelere ilişkin bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre Trump, kararına gerekçe olarak ABD’nin azalan füze stoklarını ve Orta Doğu’daki savunma ihtiyaçlarını gösterdi.

Zelenski’nin talebini 28 Temmuz’da Beyaz Saray’daki Oval Ofis görüşmesinde doğrudan Trump’a ilettiği belirtildi. Ukrayna liderinin, ülkesinin hava savunmasını güçlendirmek amacıyla birkaç yüz ilave Patriot önleme füzesi istediği aktarıldı.

Haberde Trump’ın, ABD’nin bu füzeleri sağlamayacağını görüşme sırasında açıkça ifade ettiği kaydedildi. Trump’ın, mevcut önleme füzelerinin İran’la devam eden savaş sırasında Orta Doğu ve Basra Körfezi ülkelerindeki Amerikan askerî tesislerini korumak için gerekli olduğunu söylediği bildirildi.

Ukrayna 28 Rus füzesinden hiçbirini önleyemedi

Patriot mühimmatı sıkıntısı, Rusya’nın 5 Ağustos’ta Ukrayna’ya düzenlediği geniş çaplı hava saldırısında belirgin hâle geldi. Rus kuvvetleri saldırıda 24 balistik füze ile dört Zirkon veya Oniks füzesinin yanı sıra çok sayıda insansız hava aracı kullandı.

Saldırılarda kullanıdlığı belirtiliten Rus menşeili Zirkon füzesi

Ukrayna hava savunması insansız hava araçlarının büyük bölümünü etkisiz hâle getirirken fırlatılan 28 füzenin hiçbirini önleyemedi. Kiev ve çevresini hedef alan saldırılarda en az 17 kişi hayatını kaybetti, 40’tan fazla kişi yaralandı. Depolar, lojistik merkezleri ve ticari tesisler de saldırılarda hasar gördü.

Patriot, Ukrayna envanterinde Rusya’nın yüksek hızla ilerleyen balistik füzelerine karşı kullanılabilen başlıca hava savunma sistemleri arasında bulunuyor. Önleme füzelerinin sınırlı olması, Kiev yönetimini hangi şehirlerin ve kritik tesislerin korunacağı konusunda tercih yapmak zorunda bırakıyor.

Rus saldırıları, zaman zaman farklı hedeflere yoğunlaşsa da Kiev ağırlıklı olarak devam ediyor.

Zelenski, saldırının ardından müttefiklerinden Patriot ve diğer balistik füze savunma sistemleri için daha fazla mühimmat istedi. Önleme füzesi sağlayamayan ülkelerin Rusya’nın füze sanayisine yönelik yeni yaptırımları desteklemesi gerektiğini belirten Zelenski, Rus balistik füze üretiminin önemli bir bölümünün hâlâ yaptırım kapsamına alınmadığını söyledi.

Ukrayna lideri, G7 ülkeleri, Avrupa Birliği ve Kiev’in diğer ortaklarına Rus füze üretimini sınırlayacak ilave adımlar atma çağrısında bulundu.

Patriot üretim izni için görüşmeler sürüyor

Trump, 8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Ukrayna’ya Patriot önleme füzeleri üretme izni verileceğini açıklamıştı. Zelenski de iki ülke arasında üretim izinleri konusunda siyasi düzeyde anlaşmaya varıldığını söylemişti.

ABD Başkanı daha sonra bu açıklamasından geri adım atarak ileri teknoloji içeren silahların üretim bilgilerinin paylaşılması konusunda dikkatli davranılması gerektiğini belirtti. Trump, Ukrayna’ya üretim izni verilmesine ilişkin nihai kararın değerlendirme aşamasında olduğunu ifade etti.

Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Ukrayna'ya Patriot üretme hakkı ve lisansı verileceğini açıklasa da bu tür kritik teknolojilerin verilmesi konusunda temkinli bir tutum sergilemeye başlamıştır.

ABD yönetimindeki tereddütlere rağmen iki ülkenin yetkilileri Patriot füzelerinin ortak üretimi konusunda görüşmelerini sürdürüyor. Ele alınan seçenekler arasında Ukrayna’nın ABD ve Avrupa ortaklığındaki üretim programına katılması veya füze parçalarının Ukrayna’da üretilerek son birleştirme işlemlerinin Avrupa’da yapılması bulunuyor.

Bununla birlikte yeni üretim hatlarının kurulması ve gerekli izinlerin tamamlanmasının uzun zaman alabileceği belirtiliyor. Kiev yönetimi ise kısa vadede mevcut müttefik stoklarından önleme füzesi aktarılmasını istiyor.

ABD Kara Kuvvetleri, artan talep karşısında Patriot PAC-3 MSE önleme füzelerinin üretimini yükseltmek amacıyla Lockheed Martin ile üst sınırı 58,6 milyar dolar olan yedi yıllık bir anlaşma yaptı. Şirket, 2030’a kadar yıllık üretim kapasitesini yaklaşık üç katına çıkarmayı hedefliyor.