Trump: İran’la 60 günlük mutabakatı uzatmayacağız

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile nihai anlaşmaya varılması amacıyla haziran ayında oluşturulan ve 60 günlük süresi dolan çerçeve mutabakatını uzatmak istemediklerini açıkladı.

Trump, Oval Ofis’te gazetecilerin İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Mutabakatın süresini uzatıp uzatmayacakları sorusuna “Hayır” cevabını veren Trump, Tahran yönetiminin Washington’ın gerekli gördüğü şartları kabul etmeye hazır olmadığını savundu. İran’ın anlaşma yapmak istediğini belirten Trump, “Ancak benim gerekli gördüğüm türde bir anlaşma yapmayacaklar.” dedi.

Trump, İran’ın nükleer programının nihai anlaşmanın önündeki temel anlaşmazlık konusu olduğunu belirtti. Tahran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini yineleyen ABD Başkanı, İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda henüz istedikleri noktaya ulaşamadıklarını söyledi.

Mutabakatın süresi anlaşma sağlanamadan doldu

Haziran ayında oluşturulan geçici mutabakat, ABD ile İran’ın 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmasını öngörüyordu. Görüşmelerde İran’ın nükleer programının sınırlandırılması, ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yeniden düzenlenmesi ele alınıyordu.

Hürmüz Boğazı'ndaki güncel ABD askeri varlığı ve devriyeleri devam ediyor.

İranlı bir yetkili, daha önce mutabakatın uzatılmasına ilişkin herhangi bir görüşme yapılmadığını ve Washington’ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerine dönmesi gerektiğini açıklamıştı. Taraflar arasındaki dolaylı mesajların Pakistan ve Katar üzerinden iletildiği belirtilmişti.

İran yönetimi, ABD’nin mutabakata uymadığını savunurken Washington yönetimi ise Tahran’ın nükleer programına ilişkin gerekli tavizleri vermediğini ileri sürüyor.

Trump’tan Umman ve Hürmüz Boğazı açıklaması

Trump, İran ile Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda görüşmeler yürüten Umman’a ilişkin önceki açıklamalarını da değerlendirdi. Umman’a karşı sabrının tükenip tükenmediği sorusuna “Hayır” yanıtını veren Trump, Maskat yönetiminin tutumunu doğru bulmadığını ancak bu ülkeyle “kolaylıkla başa çıkabileceklerini” söyledi.

Umman ve İran arasındaki ilişkiler, coğrafi zorunluluklar, Hürmüz Boğazı'nın paylaşımı ve bölgesel krizlerdeki diplomatik denge arayışları etrafında şekillenmektedir.

ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın ABD toprağı sayılması yönündeki fikri desteklediğini belirterek bunu “harika bir fikir” olarak nitelendirdi. Boğazda kontrolün ABD’de olduğunu savunan Trump, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının etkili biçimde sürdüğünü ileri sürdü.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatı açısından dünyanın en önemli deniz geçiş noktalarından biri konumunda bulunuyor. ABD ile İran arasındaki çatışma ve boğazdaki geçişlerin azalması, enerji piyasalarında arz endişelerinin devam etmesine neden oluyor.