Tayvan çevresinde tansiyon yükseliyor: Çin yeni tatbikat başlattı

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (ÇHKO) Doğu Harekat Komutanlığı, 1 nisan günü Tayvan Adası çevresinde ortak tatbikatlara başladığını duyurdu. Komutanlık sözcüsü Kıdemli Albay Shi Yi tarafından yapılan açıklamada, tatbikatlara kara, deniz, hava ve roket kuvvetlerinin katıldığı bildirildi.

Tatbikat kapsamında Çin ordusu, Tayvan Adası'na çoklu yönlerden yaklaşarak deniz ve hava muharebe hazırlığı devriyeleri, kapsamlı üstünlük sağlama operasyonları, deniz ve kara hedeflerine yönelik saldırılar ile kilit bölgeler ve deniz yollarının ablukaya alınmasını içeren çeşitli senaryoları icra ettiğini duyurdu.

Shi Yi, bu tatbikatların birliklerin müşterek operasyon kabiliyetlerini sınamayı hedeflediğini belirtti. Ayrıca tatbikatların, "Tayvan bağımsızlığı" yanlısı ayrılıkçı güçlere karşı ciddi bir uyarı ve caydırıcı mesaj taşıdığı vurgulandı. Shi'ye göre bu faaliyetler, Çin'in egemenliğini ve ulusal birliğini korumak adına meşru ve gerekli adımlar arasında yer alıyor.

Çin ile Tayvan arasında uzun süredir devam eden siyasi ve askeri gerilim, son yıllarda Pekin'in bölgede artan askeri faaliyetleriyle yeniden tırmanışa geçmiş durumda. Çin, Tayvan'ı kendi toprağı olarak görürken, Tayvan ise fiilen bağımsız bir yönetim sürdürüyor. Pekin yönetimi, Tayvan'ın bağımsızlık girişimlerine karşı sık sık askeri tatbikatlar düzenleyerek caydırıcılığını artırmayı hedefliyor.

Tayvan Savunma Bakanlığı da Çin'in bu askeri faaliyetlerine ilişkin 1 Nisan 2025 tarihinde bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Tayvan çevresinde faaliyet gösteren toplam 19 Çin donanma gemisinin tespit edildiği bildirildi. Tayvan Silahlı Kuvvetleri’nin bu faaliyetleri yakından izlediği ve karşılık olarak hava devriye uçakları, donanma unsurları ve kıyı konuşlu füze sistemlerini devreye soktuğu belirtildi. Aynı zaman diliminde Çin’e ait herhangi bir askeri uçağın Tayvan çevresinde tespit edilmediği ifade edildi.

Aynı zamanda yine bakanlık tarafından X resmi hesabından; "Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan Boğazı ve Hint-Pasifik bölgesindeki askeri faaliyetlerini artırmaya, askeri tehditleri yoğunlaştırmaya, uluslararası düzeni ve bölgesel istikrarı tehdit etmeye devam ediyor ve böylece uluslararası toplumun gözünde en büyük "sorun çıkaran" ülke haline geliyor." sözlerini paylaştı.

Çin'in egemenlik iddiaları

Çin bölgede yalnızca Tayvan ile sorun yaşamıyor. Özellikle Güney Çin Denizi’nde yer alan doğal kaynaklar ve stratejik deniz yolları üzerinde hak iddia eden Çin, “Dokuz Çizgi Hattı” adı verilen tarihi sınırla neredeyse tüm deniz alanında egemenlik talep ediyor. Bu iddialar, Filipinler, Vietnam, Malezya, Brunei ve Endonezya gibi kıyıdaş ülkelerle çeşitli diplomatik ve askeri gerilimlere yol açıyor.

Çin’in bu bölgede inşa ettiği yapay adalar ve konuşlandırdığı askeri unsurlar, uluslararası hukuk çerçevesinde tartışmalara yol açtığı gibi, 2016 yılında Lahey'deki Uluslararası Tahkim Mahkemesi Çin’in bu deniz alanındaki tarihi hak iddialarını hukuken geçersiz ilan etmişti. Öte yandan Çin ile Hindistan arasında Himalaya sınır hattında zaman zaman silahlı çatışmalara varan anlaşmazlıklar yaşanmıştı.