Tabya Dijital
Envanter
Savaş
Tayland–Kamboçya savaşında silahlar sustu ama kriz bitmedi
Tayland–Kamboçya savaşında silahlar sustu ama kriz bitmedi
ReklamReklam
ReklamReklam

Tayland–Kamboçya savaşında silahlar sustu ama kriz bitmedi

Tayland ve Kamboçya arasında 2025'te yaşanan çatışmaların askerî sonuçları, el değiştiren sınır bölgeleri ve Kasım 2026 itibarıyla son durum.

Savaş Dünyadan 17 Kasım 2026 10:04 (Güncelleme: 17 Kasım 2026 10:05) Ozan Akarsu
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekle
Tayland–Kamboçya savaşında silahlar sustu ama kriz bitmedi

Tayland ile Kamboçya arasında 2025 yılında iki ayrı dönemde yaşanan geniş çaplı sınır çatışmaları, 27 Aralık'ta varılan ateşkesle sona ermesine rağmen iki ülke arasındaki toprak anlaşmazlıkları çözülemedi.

Tayland ordusu, hava kuvvetleri ve kara birliklerinin katıldığı harekâtlar sonucunda sınır hattındaki çeşitli yüksek arazilerde ve ihtilaflı bölgelerde kontrol sağladı. Kamboçya yönetimi ise Tayland birliklerinin kendi topraklarında bulunduğunu savunuyor. Kasım 2026 itibarıyla ateşkes yürürlükte olsa da askerî birliklerin konumları, sınır tahkimatları ve egemenlik iddiaları iki ülke arasındaki gerilimin temel nedenleri olmaya devam ediyor.

ReklamReklam
ReklamReklam

2025 yılında iki büyük çatışma yaşandı

Tayland ile Kamboçya arasındaki sınır anlaşmazlığı, Mayıs 2025'te yaşanan ve bir Kamboçyalı askerin hayatını kaybettiği silahlı olayın ardından yeniden tırmandı. Temmuz ayında iki ülkenin askerî birlikleri arasında geniş çaplı çatışmalar başladı. Sınır boyunca piyade birlikleri, topçu sistemleri ve roketatarlar kullanılırken Tayland Hava Kuvvetleri de harekâta katıldı.

Malezya'nın arabuluculuğuyla temmuz ayının sonunda ateşkes sağlandı. Ancak tarafların sınırdaki askerî faaliyetleri ve mayın patlamaları nedeniyle gerilim devam etti. 26 Ekim 2025'te Kuala Lumpur'da imzalanan ortak açıklamayla ateşkesin güçlendirilmesi hedeflendi. Buna rağmen anlaşma aralık ayında çöktü ve iki ülke arasında ikinci büyük çatışma dönemi başladı.

Aralık ayındaki muharebeler, önceki çatışmalara kıyasla daha geniş bir coğrafyaya yayıldı. Tayland ordusu sınırdaki çeşitli noktalarda kara harekâtları yürütürken hava kuvvetleri Kamboçya'daki askerî hedeflere saldırılar düzenledi. Yaklaşık üç hafta süren çatışmalar, 27 Aralık 2025'te yeni bir ateşkesin kabul edilmesiyle durduruldu.

Tayland savaş uçaklarını kullandı, Kamboçya topçu birlikleriyle karşılık verdi

Aralık 2025'teki çatışmaların dikkat çekici yönlerinden biri Tayland Hava Kuvvetlerinin doğrudan harekâta katılması oldu. Tayland, savaş uçaklarıyla Kamboçya tarafındaki askerî hedefleri vurdu. Bangkok yönetimi, hava saldırılarının sınırdaki birliklerine yönelik tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla gerçekleştirildiğini açıkladı.

Kamboçya güçleri de topçu ve roket sistemleriyle Tayland mevzilerini hedef aldı. Çatışmalar sırasında taraflar birbirlerini sivil yerleşimlere saldırmakla suçladı.

Tayland'ın hava gücünü kullanabilmesi, Kamboçya'nın benzer ölçekte bir muharip uçak kapasitesine sahip olmaması nedeniyle harekâtın askerî açıdan önemli unsurlarından biri oldu. Bununla birlikte savaşın sonucu yalnızca hava saldırılarıyla belirlenmedi. Sınır boyunca yüksek arazilerin ele geçirilmesi, kara birliklerinin ilerleyişi ve mevzilerin korunması da belirleyici rol oynadı.

Tayland ordusu sınırdaki yüksek arazilerde kontrol sağladı

International Crisis Group'un Ekim 2026'da yayımladığı değerlendirmeye göre Tayland ordusu, Aralık 2025 çatışmalarının sonunda sınır boyunca birçok stratejik yüksek arazide kontrol sağlamıştı.

Tayland birlikleri yalnızca iki ülke arasında egemenliği tartışmalı bölgelerde değil, uluslararası araştırma kuruluşunun Kamboçya toprağı olarak değerlendirdiği bazı alanlarda da konuşlanmıştı. Özellikle yüksek arazilerin kontrolü, sınırdaki askerî birliklerin gözetleme faaliyetleri ve savunma mevzileri bakımından önem taşıyor.

Tayland yönetimi, mevcut askerî konuşlanmanın 27 Aralık ateşkesine uygun olduğunu savunuyor. Bangkok'a göre anlaşma, tarafların ateşkes yürürlüğe girdiği andaki mevzilerini korumasını öngörüyor. Kamboçya ise bu durumu kendi topraklarının işgali olarak nitelendiriyor ve Tayland birliklerinin çekilmesini talep ediyor.

Chouk Chey köyü ve Banteay Meanchey'de anlaşmazlık

Ateşkesin ardından en fazla tartışma yaratan bölgelerden biri Kamboçya'nın Banteay Meanchey vilayetindeki Chouk Chey köyü oldu. Kamboçya yönetimi, Ocak 2026'da Tayland askerlerinin köyde kontrol sağladığını ve bölgeyi kendi topraklarına katmaya çalıştığını ileri sürdü. Bölgede Tayland bayraklarının bulunduğu konteynerler, dikenli teller ve çeşitli engellerin yer aldığı görüntüler yayımlandı.

Tayland yönetimi ise sınırdaki askerî faaliyetlerinin mevcut güvenlik düzenlemeleri kapsamında gerçekleştirildiğini savundu. Aynı dönemde bazı insan hakları kuruluşları, sınırdaki Kamboçyalı sivillere ait evlerin yıkıldığına ilişkin bulgular açıkladı.

Bölgedeki gelişmeler, çatışmaların sona ermesinden sonra da sivillerin yerleşimlerine dönmesini zorlaştırdı. Chouk Chey çevresindeki kontrol anlaşmazlığı, iki ülke arasında ateşkesin uygulanmasına ilişkin temel ihtilaflardan biri olmaya devam ediyor.

Preah Vihear ve diğer tapınak bölgelerinde askerî gerilim

Tayland–Kamboçya sınır anlaşmazlığının tarihsel merkezlerinden biri Preah Vihear Tapınağı ve çevresindeki alanlar. Uluslararası Adalet Divanı, 1962 yılında Preah Vihear Tapınağı'nın Kamboçya egemenliğinde olduğuna karar verdi. Ancak sınırın diğer kesimlerinde egemenlik ve sınır çizgisine ilişkin anlaşmazlıklar devam etti. 2025 yılındaki çatışmalar sırasında sınırdaki tarihî tapınak kompleksleri ve çevresindeki yüksek araziler yeniden askerî faaliyetlerin merkezine dönüştü.

Ekim 2026'da Kamboçya, bazı sınır tapınakları çevresindeki Tayland askerî faaliyetlerine itiraz etti. Tayland ordusu ise söz konusu bölgelerdeki varlığını mayın temizleme ve güvenlik gerekçeleriyle açıkladı. Tarafların tarihî yapıların bulunduğu bölgeler üzerindeki farklı egemenlik iddiaları, sınır anlaşmazlığının çözümünü zorlaştırıyor.

Ateşkes askerî mevzileri sabitledi

İki ülke tarafından 27 Aralık 2025'te kabul edilen ateşkes, tarafların saldırılarını durdurmasının yanı sıra mevcut askerî konuşlanmalarını korumasını da öngörüyordu. Bu düzenleme, yeni çatışmaları önlemek amacıyla kabul edildi. Ancak savaş sırasında kontrolü değişen bölgelerin statüsü konusunda yeni anlaşmazlıklara neden oldu.

Tayland ordusu, ateşkesin ardından bazı sınır bölgelerinde konteynerler, dikenli teller ve diğer fiziksel engellerle tahkimat oluşturdu. Kamboçya yönetimi bu faaliyetleri egemenlik ihlali olarak değerlendirirken Tayland, mevcut mevzilerin korunmasının anlaşmaya aykırı olmadığını savunuyor.

International Crisis Group'un değerlendirmesine göre sınırın bazı kesimlerinde Tayland birliklerinin kontrolündeki alanlar, Bangkok'un kendi sınır iddiasının ötesine uzanıyor. Bununla birlikte bütün sınır hattında kesin kontrol çizgilerinin karşılıklı olarak kabul edildiği bir durum bulunmuyor.

Çatışmalarda en az 150 kişi hayatını kaybetti

Tayland ve Kamboçya arasında 2025 yılında yaşanan iki büyük çatışma dönemi, Tayland ve Kamboçya'da önemli can kayıplarına ve kitlesel yerinden edilmelere neden oldu. Yine International Crisis Group'un Ekim 2026 tarihli raporuna göre çatışmalarda en az 150 kişi hayatını kaybetti. İki ülkede yaklaşık bir milyon kişi çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Sınır bölgelerinde evlerin zarar görmesi, tarım arazilerinin kullanılamaması ve patlamamış mühimmat tehdidi, ateşkes sonrasında da sivillerin yaşamını etkilemeye devam etti. Mayın temizleme faaliyetlerinin aksaması, yerinden edilen insanların güvenli biçimde geri dönmesini zorlaştıran başlıca sorunlardan biri oldu.

Kara sınırının belirlenmesine yönelik görüşmeler aksadı

İki ülke arasındaki anlaşmazlığın temelinde yaklaşık 800 kilometrelik kara sınırının bazı kesimlerinin kesin olarak belirlenmemiş olması bulunuyor. Taraflar geçmişte Ortak Sınır Komisyonu aracılığıyla sınırın belirlenmesine yönelik teknik çalışmalar yürütüyordu. Ancak 2025 yılındaki çatışmaların ardından bu çalışmalar önemli ölçüde aksadı.

Ekim 2026 itibarıyla Tayland, kara sınırının belirlenmesine yönelik ikili mekanizmalara katılımını askıya almış durumdaydı. Kamboçya ise sınır anlaşmazlıklarının uluslararası hukuk çerçevesinde çözülmesi gerektiğini savunuyor. Tarafların sınır çizgisi konusunda uzlaşamaması, askerî birliklerin bulunduğu bölgelerin hukuki statüsünün de tartışmalı kalmasına neden oluyor.

Tayland Körfezi'ndeki deniz yetki alanı anlaşmazlığı

Tayland ile Kamboçya arasındaki gerilim yalnızca kara sınırıyla sınırlı değil. İki ülke, Tayland Körfezi'ndeki çakışan deniz yetki alanları ve enerji kaynakları konusunda da anlaşmazlık yaşıyor. Tayland, Mayıs 2026'da deniz yetki alanı anlaşmazlıklarının yönetilmesine ilişkin 2001 tarihli mutabakattan çekildi. Bunun üzerine Kamboçya, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında zorunlu uzlaştırma sürecini başlattı.

Ekim 2026'da Lahey'de gerçekleştirilen görüşmelerde taraflar, gerilimi azaltacak iletişim mekanizmalarını değerlendirdi. Görüşmelerde deniz kuvvetleri komutanları arasında doğrudan iletişim hattı kurulması konusunda da uzlaşı sağlandı.

Kasım 2026 itibarıyla Tayland–Kamboçya sınırında son durum

Kasım 2026 itibarıyla iki ülke arasındaki ateşkes yürürlükte bulunuyor. Bununla birlikte sınırdaki askerî konuşlanma ve egemenlik anlaşmazlıkları devam ediyor. Tayland ordusu, Aralık 2025 çatışmalarının sonunda kontrol sağladığı çeşitli yüksek arazilerde ve sınır bölgelerinde varlığını sürdürüyor.

Kamboçya yönetimi, bazı Tayland birliklerinin kendi topraklarında bulunduğunu ve sivillerin evlerine dönüşünü engellediğini ileri sürüyor. 28 Ekim'de iki ülkenin askerî temsilcileri ateşkesin uygulanmasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. Ancak görüşmeler temel sınır anlaşmazlıklarını ortadan kaldırmadı. Bu nedenle sınır hattında yeni bir silahlı olay yaşanması durumunda gerilimin yeniden tırmanması riski devam ediyor.

17 Kasım 2026 10:04 (Güncelleme: 17 Kasım 2026 10:05) Ozan Akarsu
Yorumlar yükleniyor...