Shield AI ve GEK TERNA, Yunanistan'da insansız uçak üretecek

ABD merkezli Shield AI ile Yunanistan merkezli GEK TERNA, dikey kalkış ve iniş (VTOL) kabiliyetine sahip X-BAT insansız savaş uçağı için Yunanistan'da üretim, entegrasyon ve bakım altyapısı geliştirmek üzere stratejik iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında Yunanistan'ın Doğu Akdeniz, Balkanlar ve Güneydoğu Avrupa'ya hizmet verecek bölgesel bir eğitim, lojistik ve bakım merkezi hâline getirilmesi hedefleniyor.

Shield AI tarafından 8 Ekim 2026'da yapılan açıklamaya göre Atina'da imzalanan mutabakat, X-BAT'ın parça üretimi, hava aracı entegrasyonu ve uzun vadeli idame faaliyetlerinin Yunanistan'da gerçekleştirilmesine yönelik çalışmaların başlatılmasını kapsıyor.

İş birliği kapsamında Shield AI, X-BAT programının yönetiminden, otonomi yazılımından ve görev sistemlerinden sorumlu olacak. GEK TERNA ise Yunanistan'daki tedarikçi ağının oluşturulması ve geliştirilmesi ile yerel program ofisinin işletilmesini üstlenecek.

Yunan savunma sanayii X-BAT programına dahil edilecek

Anlaşma kapsamında Yunanistan'daki küçük ve orta ölçekli işletmelerin X-BAT programına katılması planlanıyor. Yerel sanayi faaliyetlerinin hava aracı parçalarının üretimi ve montajı, yer destek ekipmanları, harekât üsleri, kalkış alanları, eğitim merkezleri ile bakım ve onarım tesislerini kapsaması öngörülüyor.

Yunan üniversiteleriyle araştırma ve geliştirme çalışmalarının yürütülmesi de iş birliğinin hedefleri arasında bulunuyor. GEK TERNA Yatırımları İzleme Başkanı George Kouladis, Yunan şirketlerinin X-BAT'ın montaj, entegrasyon ve teknik destek faaliyetlerinde görev almasını istediklerini belirtti.

Kouladis, Yunanistan'ın bölgedeki X-BAT kullanıcılarının eğitim ve bakım ihtiyaçlarını karşılayan bir merkez hâline gelmesini hedeflediklerini ifade etti. Şirketler, sanayi faaliyetlerinin kapsamı, tesislerin konumları ve iş paylaşımına ilişkin ayrıntıların müzakere edilen nihai anlaşmalarla belirleneceğini açıkladı.

X-BAT, Ege Denizi'ndeki adalardan operasyon yapabilecek şekilde geliştiriliyor

Shield AI, X-BAT'ı sabit pistlere ihtiyaç duymadan gemilerden, adalardan ve ileri konuşlanma alanlarından görev yapabilecek uzun menzilli insansız savaş uçağı olarak geliştiriyor. Şirketin Doğu ve Güneydoğu Avrupa Bölge Direktörü James Lythgoe, Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki adalar ve uzun kıyı şeridi nedeniyle pist bağımsız hava araçlarına ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Lythgoe, Yunanistan'ın hâlihazırda Shield AI tarafından geliştirilen hava araçlarını Ege üzerinde kullandığını ve Yunan mühendislerin şirketin yazılımları üzerinde çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. X-BAT'ın bu iş birliğinin sonraki aşamasını oluşturduğunu kaydeden Lythgoe, GEK TERNA'nın altyapı projelerindeki deneyiminden yararlanarak kalkış alanları, eğitim merkezleri ve bakım tesisleri oluşturmayı hedeflediklerini bildirdi.

X-BAT'ın muharebe yarıçapı 1.852 kilometre olarak hedefleniyor

Shield AI'ın açıkladığı teknik hedeflere göre X-BAT'ın muharebe yarıçapının 1.000 deniz miline, yaklaşık 1.852 kilometreye ulaşması planlanıyor. Platform, dahili silah bölmelerinde 2.000 libre, yaklaşık 907 kilogram sınıfına kadar mühimmat taşıyabilecek şekilde tasarlanıyor.

Elektronik harp ile istihbarat, gözetleme ve keşif görevleri için yüksek elektrik gücü gerektiren faydalı yüklerin de platforma entegre edilmesi hedefleniyor. GE Aerospace tarafından geliştirilen F110 motorunu kullanacak X-BAT, yönlendirilebilir itki sağlayan egzoz sistemi sayesinde dikey kalkış ve iniş gerçekleştirebilecek.

Hava aracının uçuş ve görev yönetiminde Shield AI'ın Hivemind otonomi yazılımından yararlanılması planlanıyor. Şirket, yazılımın GPS sinyallerinin bulunmadığı veya haberleşmenin kesintiye uğradığı ortamlarda görev icrasını desteklemek üzere geliştirildiğini belirtiyor. X-BAT'ın uçuş testlerinin 2026 yılı içerisinde başlaması hedefleniyor.

X-BAT programına 400 milyon dolarlık yatırım

Shield AI, 8 Ekim'de yaptığı ayrı bir açıklamada, ABD hükümeti ve şirket tarafından X-BAT programına yönelik açıklanan toplam yatırım taahhütlerinin 400 milyon dolara ulaştığını duyurdu. Açıklamaya göre ABD Donanması, programın geliştirilmesi ve ihracata yönelik kabiliyetlerinin desteklenmesi amacıyla mevcut anlaşmaya 150 milyon dolarlık ilave kaynak sağladı. Shield AI da aynı miktarda öz kaynak ayıracağını bildirdi.

Ağustos ayında açıklanan 50 milyon dolarlık kamu kaynağı ve buna karşılık şirketin taahhüt ettiği 50 milyon dolarlık yatırım da eklendiğinde programın toplam finansman taahhüdü 400 milyon dolara ulaştı. Şirket, X-BAT üzerinde Shield AI ve tedarikçilerinden yaklaşık 500 mühendisin çalıştığını, motor çalıştırma ve itki yönlendirme sistemi entegrasyon testlerinin tamamlandığını açıkladı. Silah bölmesinin aerodinamik özelliklerinin de düşük ve yüksek hızlı rüzgâr tüneli testlerinde değerlendirildiği belirtildi.

Polonya'da F110 motoru için bakım altyapısı geliştirilecek

Yunanistan'daki iş birliğinin ardından 12 Ekim'de GE Aerospace, Shield AI ve Polonya merkezli Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 (WZL-2), X-BAT'ın motoruna yönelik bakım altyapısının geliştirilmesi için mutabakat imzaladı. Anlaşma kapsamında X-BAT'ta kullanılacak F110 motoru ve eksenel simetrik yönlendirilebilir egzoz nozulu (AVEN) için Polonya'da bakım, onarım ve revizyon kabiliyeti oluşturulması değerlendirilecek.

Taraflar, gerekli altyapı, ekipman ve personel eğitimine ilişkin ihtiyaçları belirlemek üzere ortak çalışma yürütecek. Söz konusu mutabakat, Shield AI ile Polonya savunma sanayii grubu PGZ ve WZL-2 arasında Eylül 2026'da imzalanan X-BAT'ın tasarımı, üretimi, teslimatı ve idamesine yönelik niyet mektubunun devamı niteliğinde.

Böylece Shield AI, Yunanistan'da hava aracı üretimi ve entegrasyonu, Polonya'da ise motor bakım kabiliyetlerinin geliştirilmesini kapsayan ayrı iş birlikleriyle Avrupa'daki sanayi ağını genişletmeyi hedefliyor.

Yunanistan, V-BAT filosunu da genişletiyor

Shield AI'ın Yunanistan'daki faaliyetleri X-BAT programıyla sınırlı değil. Yunan Kara Kuvvetleri, Haziran 2026'da Ege Denizi'ndeki deniz gözetleme faaliyetlerinde kullanılmak üzere V-BAT dikey kalkış ve iniş yapabilen insansız hava aracı filosunu genişletmek için tedarik anlaşması imzaladı. Aynı dönemde Shield AI, Atina'da yeni bir ofis açacağını duyurdu.

Temmuz 2026'da ise V-BAT, Yunanistan'ın Tripoli kentinde açılan Müşterek İnsansız Hava Sistemleri Taktik Eğitim Merkezi'nde uçuş gösterimi gerçekleştirdi. X-BAT'a yönelik yeni anlaşma, mevcut İHA tedariki ve otonomi yazılımı çalışmalarının ardından Yunanistan'daki iş birliğinin üretim ve idame altyapısını da kapsayacak şekilde genişletilmesini amaçlıyor. Bununla birlikte Yunanistan'da X-BAT üretiminin başlayacağı tarih, üretilecek hava aracı sayısı ve Yunan Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilecek olası bir tedarikin kapsamı henüz açıklanmadı.