Rusya ve Ukrayna, Oleşki'de ateşkes uygulamaya başladı

Rusya ve Ukrayna, Herson bölgesinde Rusya'nın kontrolünde bulunan Oleşki kentinde insani yardım ulaştırılması ve sivillerin tahliye edilmesi amacıyla 27 Ekim'de yerel ateşkes uygulamasını başlattı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın eşi Melania Trump'ın arabuluculuk girişimleri sonucunda sağlanan anlaşma, bölgede askerî faaliyetlerin geçici olarak durdurulmasını öngörüyor. Taraflar ateşkesin yürürlüğe girdiğini doğrularken Ukrayna'nın diğer bölgelerinde karşılıklı saldırılar devam etti.

Rusya ve Ukrayna ateşkesin başladığını doğruladı

Rusya Savunma Bakanlığı, 27 Ekim Salı günü Moskova saatiyle 04.00'ten itibaren Herson yönündeki topçu atışlarının durdurulduğunu açıkladı. Bakanlık, kararın Oleşki'de yürütülecek insani yardım faaliyetlerine hazırlık amacıyla alındığını bildirdi.

Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Komiseri Dmitro Lubinets de ateşkesin aynı saatte başladığını doğruladı. Ukrayna tarafının anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerine uyduğunu belirten Lubinets, sürecin sivillerin korunması ve insani ihtiyaçların karşılanması bakımından önem taşıdığını ifade etti.

Anlaşma yalnızca Oleşki ve çevresindeki insani faaliyetleri kapsıyor. Rusya ile Ukrayna arasında ülke genelinde geçerli bir ateşkes veya savaşın sona erdirilmesine yönelik kapsamlı bir anlaşma bulunmuyor.

Melania Trump ve Papa Leo'nun girişimleri etkili oldu

Beyaz Saray, 23 Ekim'de yaptığı açıklamada Melania Trump'ın Rusya ve Ukrayna arasında yerel ateşkes sağlanmasına yönelik görüşmelerde rol üstlendiğini duyurmuştu. Washington yönetiminin açıklamasına göre diplomatik temasların amacı, Oleşki'deki sivillere gıda ve tıbbi malzeme ulaştırılmasını sağlamak ve güvenli tahliye güzergâhlarının oluşturulmasına yardımcı olmaktı.

Görüşmelerde Papa Leo'nun da rol aldığı bildirildi. Ukraynalı ve Rus yetkililer arasındaki koordinasyonun ardından taraflar, belirlenen bölgede askerî faaliyetleri geçici olarak durdurma konusunda anlaşmaya vardı. Rusya yönetimi de anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını açıklayarak insani yardım operasyonunun hazırlanması için ilgili kurumlar arasında çalışmalar yürütüldüğünü bildirdi.

Oleşki'de gıda ve ilaç sıkıntısı yaşanıyor

Oleşki, Ukrayna'nın güneyindeki Herson bölgesinde, Dinyeper Nehri'nin doğu kıyısında bulunuyor. Nehrin karşı kıyısındaki Herson kent merkezi Ukrayna'nın kontrolündeyken Oleşki, Rus kuvvetlerinin denetimi altında bulunuyor. Rus ordusunun Şubat 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalin ilk günlerinde kontrol altına aldığı kent, cephe hattına yakın konumu nedeniyle uzun süredir topçu ve insansız hava aracı saldırılarından etkileniyor.

Kentte kalan sivillerin özellikle gıda, içme suyu, ilaç ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi güçlüklerle karşılaştığı belirtiliyor. Yolların mayınlı olması, elektrik kesintileri ve devam eden bombardıman riski de yardım çalışmalarını zorlaştırıyor. Oleşki, Haziran 2023'te Kahovka Barajı'nın yıkılmasının ardından meydana gelen büyük sellerden de etkilenmişti. Savaşın yol açtığı altyapı hasarı ve nüfus hareketleri, bölgedeki insani koşulları daha da ağırlaştırdı.

Ateşkese rağmen diğer bölgelerde saldırılar devam ediyor

Oleşki'de yerel ateşkesin başlaması, Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmaların diğer cephelerde durmasını sağlamadı. 27 Ekim'de Kiev'e düzenlenen Rus füze saldırılarında en az bir kişinin hayatını kaybettiği, 15 kişinin yaralandığı bildirildi. Başkentte Güney Köprüsü ve metro altyapısında hasar meydana gelirken ulaşımda aksamalar yaşandı. Harkiv ve Pavlohrad çevresinde de saldırılar sonucunda can kayıpları ve yaralanmalar bildirildi.

Rusya'nın Bryansk bölgesinde ise Ukrayna'ya ait insansız hava araçlarıyla düzenlendiği belirtilen saldırıda bir kişinin öldüğü, altı kişinin yaralandığı açıklandı. Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya bölgesinde meydana gelen başka bir saldırıda da bir kişinin hayatını kaybettiği ve 30 kişinin yaralandığı bildirildi. Karşılıklı saldırılar, Oleşki'de uygulanan ateşkesin bölgesel ve insani amaçlarla sınırlı olduğunu ortaya koydu.

Üçlü barış görüşmeleri için yeni hazırlık

Yerel ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte ABD'nin Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik girişimleri de devam ediyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, kasım ayının başında Abu Dabi'de Ukrayna, Rusya ve ABD temsilcilerinin katılımıyla teknik düzeyde barış görüşmeleri gerçekleştirilmesinin planlandığını açıkladı.

Oleşki'deki anlaşma, savaşın genel seyrini değiştirecek bir ateşkes niteliği taşımamakla birlikte tarafların belirli insani konularda geçici düzenlemeler üzerinde uzlaşabildiğini gösteriyor. Yardım malzemelerinin kente ulaştırılması ve sivillerin güvenli şekilde tahliye edilmesi, uygulamanın sonuçlarını belirleyecek başlıca unsurlar arasında bulunuyor.