Pentagon, Avrupa’daki ABD askerî varlığını azaltıyor

Pentagon, Avrupa’daki ABD askerî varlığında yeni bir düzenlemeye gidildiğini açıkladı. Yapılan resmi bilgilendirmede, Avrupa kıtasında konuşlu ABD Tugay Muharebe Takımı sayısının dörtten üçe düşürüldüğü belirtildi. Kararın, ABD’nin Avrupa’daki askerî konuşlanma yapısında ölçekli ancak stratejik etkileri olan bir daralmaya işaret ettiği ifade ediliyor.

Kararla birlikte ABD’nin Avrupa’daki toplam askerî varlığının 2021 yılı seviyelerine doğru geri çekildiği değerlendiriliyor. Bu durumun, özellikle Soğuk Savaş sonrası dönemde genişletilen ABD askerî yapılanmasının yeniden gözden geçirildiği bir sürece işaret ettiği yorumları yapılıyor.

Avrupa’daki askerî yapılanmada küçülmenin boyutu

Tugay Muharebe Takımı (BCT) olarak adlandırılan birlikler, ABD kara kuvvetlerinin temel operasyonel unsurları arasında yer alıyor ve yaklaşık 4.000 ila 4.700 personelden oluşuyor. Bu birlikler, lojistik destek unsurlarıyla birlikte bağımsız operasyon yürütebilecek kapasiteye sahip şekilde yapılandırılıyor ve NATO’nun özellikle doğu kanadında hızlı reaksiyon gücü olarak konuşlandırılıyor.

Avrupa’daki birlikler, 2014 sonrasında Rusya ile yaşanan güvenlik gerilimlerinin artmasıyla birlikte daha fazla ön plana çıkmış, ABD bu kapsamda “Atlantic Resolve” gibi operasyonlarla bölgedeki askerî varlığını güçlendirmişti. Son alınan kararla birlikte yapılanmada sınırlı da olsa geri çekilme sürecinin başladığı değerlendiriliyor. Ayrıca yapılan değişikliğin, ABD’nin küresel ölçekte askerî önceliklerini yeniden dağıtma ve farklı bölgesel kriz alanlarına daha fazla kaynak yönlendirme stratejisinin bir parçası olabileceği ifade ediliyor.

Polonya sevkiyatında gecikme yaşanıyor

Pentagon, alınan kararın Polonya’ya planlanan ABD'li asker sevkiyatında “geçici gecikmeye” yol açtığını duyurdu. Sevkiyatın, NATO’nun doğu kanadında caydırıcılığı artırma amacıyla planlandığı bilinirken, yaşanan gecikmenin operasyonel planlamada yeniden düzenleme ihtiyacı doğurduğu belirtiliyor.

Açıklamadan saatler önce ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Polonya’ya gönderilmesi planlanan yaklaşık 4.000 askerin konuşlandırılmasının iptal edilmediğini ancak ertelendiğini ifade etmişti. Böylece yapılan açıklama, kararın tamamen geri çekilme değil, takvimsel bir revizyon olduğunu ortaya koydu.

Polonya’nın NATO’nun doğu sınırında kritik bir konumda bulunması nedeniyle, bu tür askerî sevkiyatların ittifakın caydırıcılık mimarisinde önemli bir rol oynadığı değerlendiriliyor.

Stratejik yeniden değerlendirme süreci

Pentagon açıklamasında, Avrupa’daki ABD kuvvetlerinin nihai yapısının ABD’nin küresel stratejik öncelikleri ile Avrupalı müttefiklerin savunma yükünü ne ölçüde üstlendiğine bağlı olarak yeniden değerlendirileceği ifade edildi. ABD’nin NATO içindeki rolünü tamamen değiştirmese de daha seçici ve esnek bir askerî konuşlanma modeline yöneldiğine işaret ettiği belirtiliyor.

Ortaya konulan politika çerçevesi, Washington’un son yıllarda Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerini artırması gerektiği yönündeki baskılarının devamı olarak görülüyor. ABD yönetimi, özellikle NATO üyelerinin kendi savunma kapasitelerini güçlendirmesi gerektiğini vurgulayan bir çizgi izliyor.

ABD Başkanı Donald Trump döneminden bu yana ABD’nin Avrupa’ya yönelik savunma söyleminde “yük paylaşımı” vurgusunun arttığı biliniyor. Söz konusu yaklaşım, Avrupa güvenlik mimarisinde ABD’nin rolünün yeniden tanımlanması tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

NATO açısından olası etkileri tartışılıyor

Uzmanlar, ABD’nin Avrupa’daki askerî varlığında yapılan bu tür ayarlamaların NATO içinde yeni stratejik tartışmaları tetikleyebileceğini değerlendiriyor. Özellikle Doğu Avrupa’da konuşlu ABD birliklerinin sayısındaki değişim, Rusya ile yaşanan gerilimlerin sürdüğü bir dönemde kritik bir güvenlik başlığı olarak öne çıkıyor.

ABD’nin bölgedeki askerî varlığını azaltmasının, müttefik ülkelerin kendi savunma kapasitelerini artırma baskısını da beraberinde getirebileceği ifade ediliyor. Ayrıca Pentagon’un daha önce Almanya’dan 5.000 asker çekme kararı aldığı hatırlatılıyor. Bu gelişmeler, ABD’nin Avrupa’daki askerî yapılanmasını kademeli olarak yeniden şekillendirdiğine işaret ediyor.