NORAD, Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü’ne uçak konuşlandırıyor

Kuzey Amerika Havacılık ve Uzay Savunma Komutanlığı (NORAD), 19 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü’ne çok sayıda askeri hava aracının gönderildiğini doğruladı. Açıklama, Grönland’ın statüsü etrafında artan siyasi gerilimlerin yaşandığı bir dönemde geldi.

NORAD, sevkiyatın “uzun süredir planlanan çeşitli operasyonel faaliyetleri desteklemek amacıyla” yapıldığını vurguladı ve bu hareketliliğin rutin olduğunu özellikle belirtti.

Danimarka ve Grönland ile tam koordinasyon vurgusu

Komutanlık açıklamasında, faaliyetlerin Danimarka Krallığı ile önceden koordine edildiği ve gerekli tüm diplomatik izinlerin alındığı ifade edildi. Açıklamada, “Bu faaliyet Danimarka Krallığı ile koordine edilmiştir ve destekleyici tüm unsurlar gerekli diplomatik izinler çerçevesinde görev yapmaktadır. Grönland Hükümeti de planlanan faaliyetler konusunda bilgilendirilmiştir.” denildi.

NORAD, sevk edilen uçakların sayısı ve türü hakkında ayrıntı vermekten kaçınırken, konuşlandırmanın ani bir operasyonel değişiklikle bağlantılı olmadığını ve önceden planlandığını yineledi. Bir komutanlık sözcüsü de Danimarka’nın görev hakkında tamamen bilgilendirildiğini ve bunun mevcut savunma iş birliği çerçevesine uygun olduğunu söyledi.

Grönland üzerindeki siyasi gerilim ve NATO’nun tutumu

Açıklama, Danimarka Krallığı’na bağlı yarı özerk bir bölge olan Grönland etrafında yeniden yükselen siyasi gerilimlerin ortasında geldi. 19 Ocak’ta ABD Başkanı Donald Trump’ın, adanın kontrolünü ele geçirmek için askeri güç kullanımını dışlamaması, Kopenhag’dan sert tepki aldı.

Danimarka Savunma Komutanlığı ve Savunma Bakanlığı, Danimarka topraklarının işgali halinde “derhal karşılık verileceğini” açıkladı. Bu gelişmelerin ardından NATO üyesi bazı ülkeler de ittifak dayanışmasını göstermek amacıyla Danimarka’ya asker konuşlandırdı. Bu adımlar, Arktik güvenliğin transatlantik savunma planlamasında giderek daha merkezi bir konuma geldiğini ortaya koydu.

Pituffik’in stratejik önemi ve Arktik rolü

Daha önce Thule Hava Üssü olarak bilinen Pituffik Uzay Üssü, ABD ordusunun en kuzeydeki askeri tesisi konumunda bulunuyor. Üs; füze erken uyarı sistemleri, uzay gözetleme faaliyetleri ve Arktik operasyonlar açısından kritik bir rol üstleniyor.

ABD Uzay Kuvvetleri’ne bağlı 821. Uzay Grubu tarafından yönetilen üste normal koşullarda yaklaşık 150 Amerikan personeli görev yapıyor. Bu sayı, tatbikatlar ve rotasyonel konuşlandırmalar sırasında artış gösteriyor. ABD, Danimarka ve Kanada kuvvetleri, Arktik operasyonlar ve kolektif savunmaya odaklanan “Operation Noble Defender” gibi ortak tatbikatları düzenli olarak Pituffik’ten yürütüyor.

Üs, kuzeybatı Grönland’daki konumu sayesinde kritik Arktik hava ve deniz güzergâhlarına yakınlığıyla erken uyarı ve bölgesel farkındalık açısından stratejik önem taşıyor.

Uzun vadeli kullanım planları ve tartışmalar

Pituffik, aylar süren karanlık dönemler ve aşırı soğuklar gibi zorlu koşullarda faaliyet gösteriyor. Bu nedenle özel altyapı ve lojistik destek gerektiriyor. Son haftalarda ABD ordusu, üssün pistleri ve destek tesislerinin kapsamlı şekilde yenilenmesi için ihale duyuruları yayımlayarak, uzun vadeli kullanım planlarına işaret etti.

Geçen yaz ABD Savunma Bakanlığı, Grönland’ın sorumluluğunu Avrupa Komutanlığı’ndan Kuzey Komutanlığı’na devretti. Bu adım, Rusya ve Çin’in Arktik bölgedeki artan faaliyetlerine yönelik ABD’nin güvenlik kaygılarının arttığını yansıttı.

Üs ayrıca ABD ordusu içinde siyasi tartışmalara da sahne oldu. Bahar aylarında Pituffik Üssü Komutanı, Trump yönetiminin Grönland üzerindeki kontrol arayışına karşıt algılanan bir e-posta göndermesinin ardından görevden alındı. Olay, üssün stratejik rolü ve siyasi hassasiyetini bir kez daha gündeme taşıdı.