Netanyahu, İran’a tek başına saldırabileceklerinin mesajını verdi

ABD ile İran arasında diplomatik temasların yeniden hız kazandığı bir dönemde İsrail, Tahran’ın nükleer programına karşı askerî müdahale seçeneğini gündemde tutuyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkesinin güvenliği için gerektiğinde ABD’den bağımsız hareket edebileceği mesajını verdi.

Netanyahu, İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek için gereken adımları atacaklarını savunarak Tahran’a yönelik tek taraflı saldırıların düzenlenebileceğine işaret etti.

İsrail Başbakanı açıklamalarını, Siyonizmin kurucusu Theodor Herzl’in Sırbistan’dan getirilen büyükanne ve büyükbabası Şimon ve Rivka Herzl’in naaşlarının Kudüs’teki Herzl Dağı’na defnedilmesi dolayısıyla düzenlenen törende yaptı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarından birinin ülkenin nükleer programını sürdürme niyetini açıkladığını söyleyen Netanyahu, “İsrail Başbakanı olarak İran’ın nükleer silah edinmesini engellemeye kararlıyım.” dedi.

Netanyahu’nun sözünü ettiği İranlı komutanın açıklamasının ayrıntıları İsrail Başbakanlığının paylaşımında yer almadı. İran yönetimi ise nükleer programının barışçıl amaçlarla yürütüldüğünü belirtiyor.

“İsrail’in varlığı müzakere konusu değildir”

ABD’yi ve Başkan Donald Trump’ı İsrail’in en büyük dostu ve müttefiki olarak nitelendiren Netanyahu, buna rağmen ülkesinin güvenliğine ilişkin kararları bağımsız biçimde alacağını vurguladı.

Netanyahu, “İsrail’in varlığının müzakere konusu olmadığını, güvenliğimizi ve geleceğimizi sağlamak için ne gerekiyorsa yapmaya kararlı olduğumu açıkça belirtmek istiyorum.” ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, İsrail’in ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik sürecin sonuçlarını beklemeden Tahran’a karşı harekete geçebileceği yönünde değerlendirildi. Netanyahu doğrudan yeni bir saldırı tarihi veya hazırlanan harekâtın ayrıntılarını paylaşmadı.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da temmuz ayında İsrail ordusuna İran’a karşı bağımsız saldırılar düzenlemeye hazırlanması için talimat verildiğini açıklamıştı. Katz, hazırlıkların Netanyahu ile birlikte alınan karar doğrultusunda başlatıldığını söylemişti.

Trump, İran ile görüşmelerin iyi ilerlediğini söyledi

ABD Başkanı Donald Trump ise Washington ile Tahran arasında yürütülen temaslara ilişkin daha iyimser bir açıklama yaptı. Tarafların “çok iyi görüşmeler” gerçekleştirdiğini belirten Trump, İran yönetiminin bir anlaşmaya varmak istediğini söyledi. Trump, “Önemli olan tek şey eyleme geçilmesi ve onlar bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ne olacağını göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasındaki temaslar, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin yeniden düzenlenmesi ve daha kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla sürüyor. İran, Umman ile yürütülen görüşmelerde geçici deniz güzergâhının koordinatları üzerinde uzlaşıldığını açıklarken ABD ile doğrudan müzakere yapılmadığını belirtiyor.

Washington yönetimi ise İran’ın nükleer programı, balistik füze kapasitesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki uygulamalarının olası anlaşmanın temel başlıkları arasında bulunduğunu bildiriyor.

İsrail askerî seçeneği gündemde tutuyor

İsrail yönetimi, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını ve nükleer altyapısının yeniden oluşturulmasına izin verilmemesini istiyor. Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamalarda İran’ın nükleer programını yeniden canlandırması hâlinde saldırıların tekrarlanacağını söylemişti.

Tahran yönetimi ise nükleer silah geliştirmediğini, buna karşılık barışçıl nükleer teknolojiye ve uranyum zenginleştirme hakkına sahip olduğunu savunuyor. İran ayrıca füze programını ülkenin savunmasının parçası olarak değerlendirerek bu konuyu müzakereye açmayı kabul etmiyor.

Netanyahu’nun son açıklaması, ABD’nin İran ile anlaşma arayışını sürdürdüğü bir dönemde Washington ile Tel Aviv arasındaki yaklaşım farklılığını yeniden gündeme getirdi. ABD yönetimi diplomatik sürece öncelik verirken İsrail, İran’ın nükleer programına ilişkin kendi belirlediği sınırların aşılması durumunda bağımsız askerî müdahale seçeneğini koruduğunu bildiriyor.