Lahey'deki Haşim Taçi kararı, protestolara yol açtı

Kosova'nın eski Cumhurbaşkanı Haşim Taçi'ye savaş suçları davasında 25 yıl hapis cezası verilmesi, destekçilerinin protestolarına yol açtı. Lahey'deki mahkeme binası önünde yüzlerce kişi toplanırken, Kosova'nın başkenti Priştine'de de karara tepki gösterildi. Göstericiler, Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) bağımsızlık mücadelesini savunarak mahkemenin hükmünü eleştirdi.

Taçi'nin destekçilerinden Rujdi Keroli, karardan büyük hayal kırıklığı duyduklarını belirterek UÇK mensuplarının Kosova'nın özgürlüğü için savaştığını söyledi. Priştine'de karara tepki gösteren bazı kişiler de yargılamanın siyasi amaçlarla yürütüldüğünü öne sürdü. Bu ifadeler protestocuların görüşlerini yansıtırken, mahkeme kararının dayanağını üç yıl süren yargılama ve değerlendirilen deliller oluşturdu.

Taçi'ye 25 yıl, üç eski UÇK yetkilisine de hapis cezası

Lahey'de üç yıl süren yargılamanın ardından mahkeme, 58 yaşındaki Taçi'yi 1998-1999 Kosova Savaşı döneminde işlenen cinayet, hukuka aykırı alıkoyma, işkence ve kötü muamele suçlarından mahkûm etti. Aynı davada yargılanan üç eski UÇK yetkilisine ise sırasıyla 25, 18 ve 13 yıl hapis cezası verildi.

Savcılık, dört sanığın her biri için 45 yıl hapis talep etmişti. Mahkeme, yöneltilen diğer bazı suçlamaların kanıtlanamadığına hükmetti. Kararı açıklayan Yargıç Charles Smith, Taçi'nin tutuklu geçirdiği sürenin cezasından düşüleceğini belirtti.

Kosova'da mahkeme kararına tepkiler

Taçi'yi destekleyen Priştine sakinlerinden Mexide Bekiki, kararı eleştirerek Kosova'nın haksız biçimde kınandığını savundu. Emekli Tahir Bytiki ise mahkemenin tarafsızlığına ilişkin ağır suçlamalarda bulundu ve davanın siyasi olduğunu ileri sürdü.

Taçi, UÇK'nin kurucuları arasında yer almış, Kosova'nın 2008'de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından ülkenin ilk başbakanı olarak görev yapmıştı. Daha sonra cumhurbaşkanı olan Taçi, Lahey'deki suçlamalarla yüzleşmek üzere 2020'de görevinden istifa etmişti.

Kosova Savaşı'nın ardından süren anlaşmazlık

Kosova Savaşı'nda yaklaşık 13 bin kişi hayatını kaybetti; bunların yaklaşık 11 binini etnik Arnavutlar oluşturdu. NATO, Mart 1999'da Yugoslavya'ya yönelik hava harekâtı başlatmış, çatışmaların ardından Sırp güçleri Kosova'dan çekilmişti.

Haşim Taçi (ortada) 13 Mart 1999'da Kosova Savaşı sırasında Kosova'nın orta kesimindeki gizli bir sığınakta düzenlenen basın toplantısında. Süleyman Selimi (En solda oturan) UÇK Genel Komutanıdır. Recep Selimi (En sağda oturan) UÇK kurmaylarından biri olarak tanınmıştır, Kadri Veseli (Arkadaki silahlı) ise "Çeliku" kod adıyla o dönemki UÇK'nın Bölge Komutanı ve istihbarat şefidir.

Kosova 2008'de bağımsızlığını ilan etse de Sırbistan bu kararı tanımıyor. Taçi hakkındaki hükme yönelik protestolar ise savaş döneminin ve UÇK'nin Kosova toplumundaki yerinin hâlâ yoğun tartışmalara konu olduğunu gösteriyor.

Kosova şu anda derin bir kurumsal kriz içinde. Bir buçuk yıl içinde üç kez erken seçim yapıldıktan sonra, parlamento ancak üç gün önce mevcut Başbakan Albin Kurti'nin yeni hükümetini onayladı. Parlamento hâlâ yeni bir cumhurbaşkanı seçemiyor.