ABD, Suudi Arabistan'a 48 adet F-35 satışına onay verdi

ABD, Suudi Arabistan'a 48 adet F-35 ve ilgili ekipmanların olası satışına onay verdi. Toplam değeri 24,3 milyar dolar olarak açıklanan satışın gerçekleşmesi halinde Suudi Arabistan, hava gücüne ilk kez 5. nesil savaş uçaklarını dahil edecek.

Satışın tamamlanması, Orta Doğu'daki F-35 dağılımı açısından da önemli bir değişiklik anlamına gelecek. Bölgede F-35'i halihazırda yalnızca İsrail kullanırken, Suudi Arabistan 48 uçaklık filoyla F-35'i envanterine alan ilk Arap ülkesi olacak.

Riyad'ın planlanan filosu aynı zamanda İsrail'in ardından Orta Doğu'daki en büyük ikinci F-35 filosunu oluşturacak. Onay, ABD yasalarıyla güvence altına alınan İsrail'in Niteliksel Askeri Üstünlüğü (QME) politikası çerçevesinde, Washington'ın Suudi Arabistan'a yönelik F-35 yaklaşımında önemli bir değişime işaret ediyor.

F-35 paketinde neler var?

Suudi Arabistan'ın talebi, 48 adet F-35'in yanı sıra 48'i uçaklarda kullanılacak, biri yedek olmak üzere toplam 49 adet Pratt & Whitney F135-PW-100 motorunu kapsıyor.

24,3 milyar dolarlık satış yalnızca savaş uçakları ve motorlardan oluşmuyor. Pakette güvenli haberleşme, hassas seyrüsefer ve kriptografik sistemlerin yanı sıra AN/PYQ-10 anahtar yükleme cihazları, KIV-78 kriptografik ekipmanları ve elektronik harp veri tabanı desteği bulunuyor.

Uçak ve mühimmat destek ekipmanları, yedek parçalar, sarf malzemeleri, bakım ve onarım hizmetleri, eğitim sistemleri ve simülatörler de satış kapsamında yer alıyor. Suudi Arabistan'a ayrıca yazılım, teknik dokümantasyon ve motor geliştirme programına yönelik destek sağlanması planlanıyor.

Paket; uçaklardaki büyük ve küçük çaplı modifikasyonlardan nakliye ve intikal desteğine, havada yakıt ikmalinden mühendislik, teknik ve lojistik hizmetlere kadar geniş bir destek altyapısını kapsıyor.

ABD Hava Kuvvetlerine ait F-35A ve iki F-16, Alaska üzerinde uçuş gerçekleştiriyor. (Fotoğraf:ABD Hava Kuvvetleri)

Suudi Arabistan'ın hava gücüne F-35 takviyesi

Suudi Arabistan halihazırda F-15 ailesi ve Eurofighter Typhoon'dan oluşan geniş bir savaş uçağı filosuna sahip. F-15SA, Suudi Kraliyet Hava Kuvvetlerinin en gelişmiş savaş uçakları arasında yer alırken Typhoon'lar da hava-hava ve hava-yer görevlerinde kullanılıyor.

F-35'lerin envantere katılmasıyla mevcut filoya düşük görünürlük, gelişmiş sensörler ve ağ merkezli harekât kabiliyeti sağlayan 5. nesil bir platform eklenmiş olacak.

Satış kararı aynı zamanda Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmaların yeniden yoğunlaştığı bir dönemde geldi. Husiler son olarak Suudi Arabistan'a ait bir F-15'i düşürdüklerini öne sürdü. Suudi Arabistan ise söz konusu kayba ilişkin resmi bir doğrulama yayımlamadı.

ABD yönetimi, F-35 satışının Suudi Arabistan'ın mevcut ve gelecekteki tehditlere karşı caydırıcılığını artıracağını, ana vatan savunmasını güçlendireceğini ve ABD ile diğer bölgesel ve NATO kuvvetleriyle birlikte çalışabilirliğini geliştireceğini belirtti.

F-35'lerin aynı zamanda Suudi Arabistan'ın operasyonel savaş uçağı kapasitesini artırması ve hava-hava ile hava-yer görevlerindeki öz savunma kabiliyetlerini geliştirmesi öngörülüyor.

İsrail için üretilen F-35 savaş uçakları teslimat uçuşu sırasında. (Fotoğraf: Lockheed Martin)

ABD: Bölgedeki askeri denge değişmeyecek

Satışın gerçekleşmesi halinde programın ana yüklenicileri F-35'in üreticisi Lockheed Martin Aeronautics ile F135 motorlarının üreticisi Pratt & Whitney Military Engines olacak.

ABD yönetimi, olası satışın bölgedeki askeri dengeyi değiştirmeyeceğini ve ABD'nin savunma hazırlık seviyesini olumsuz etkilemeyeceğini bildirdi.

ABD hükümeti ayrıca mevcut aşamada satışla bağlantılı herhangi bir offset anlaşmasının bulunmadığını açıkladı. Olası bir offset anlaşmasının şartları, Suudi Arabistan ile yüklenici şirketler arasındaki müzakerelerde belirlenecek.

Programın uygulanması için Suudi Arabistan'a ilave ABD hükümeti personeli veya yüklenici şirket temsilcisi gönderilmesinin gerekmediği de belirtildi.