KIZILELMA, KARAT sensörü ile 110 kilometreden hedef tespit etti

Türk savunma sanayiinin jet motorlu insansız savaş uçağı Bayraktar KIZILELMA, ASELSAN tarafından geliştirilen KARAT Kızılötesi Arama ve Takip (IRST) sistemiyle gerçekleştirilen doğrulama testinde 110 kilometre mesafedeki bir yolcu uçağını tespit etti.

Elde edilen sonuç, ASELSAN’ın aylık yayını olan a-Bülten aracılığıyla kamuoyuna duyuruldu. Açıklamaya göre KIZILELMA platformunda yer alan üç ana sensörden biri olan KARAT, önemli bir tespit menzili eşiğini başarıyla geçti.

Çok katmanlı sensör mimarisi

KARAT sistemi, KIZILELMA’da bulunan üç temel sensörden biri olarak görev yapıyor. Platformda ayrıca MURAD 100-A aktif elektronik taramalı radar (AESA) ve TOYGUN elektro-optik hedefleme sistemi de bulunuyor.

Gerçekleştirilen testte ulaşılan 110 kilometrelik tespit menzili, klasik savaş uçaklarında kullanılan benzer IRST sistemlerinin ortalama enstrümante edilmiş menzil değerleriyle uyumlu bir seviyeye işaret ediyor. Test koşullarında büyük bir yolcu uçağının bu mesafeden takip edilmesi, sistemin taktik açıdan anlamlı menzillerde hava hedeflerini tespit ve izleme kabiliyetini doğruladı.

Düşük görünürlük odaklı tasarım

KARAT sistemi, düşük görünürlük prensibi esas alınarak geliştirildi. Sensör, düşük radar kesit alanına sahip bir açıklık yapısıyla tasarlandı ve bu sayede platformun genel radar izine minimum katkı sağlıyor. Bu özellik, düşük görünürlük hedefli KIZILELMA tasarımı açısından kritik önem taşıyor.

Sistem yalnızca pasif tespit yapmakla kalmıyor, aynı zamanda hava-hava füzeleri için orta safha güdüm desteği de sağlayabiliyor. Bu görev, radarın aktif takip moduna benzer hassasiyetle yerine getirilebiliyor ve herhangi bir sinyal yayımı olmadan gerçekleştiriliyor.

Pasif algılama avantajı

IRST sistemlerinin en önemli avantajlarından biri tamamen pasif çalışmaları olarak öne çıkıyor. Klasik radarlar enerji yaydığı için modern savaş uçaklarında bulunan radar ikaz alıcıları tarafından tespit edilebiliyor.

Buna karşılık IRST sistemleri, uçak motorları, gövde ve aerodinamik sürtünmeden kaynaklanan kızılötesi enerjiyi pasif şekilde algılıyor. Bu nedenle IRST ile izlenen bir hedef, herhangi bir radar uyarısı almadan takip edilebiliyor.

Bu özellik, düşük radar görünürlüğüne sahip hedeflere karşı önemli bir avantaj sağlıyor. Radar izini minimize eden platformlar dahi kızılötesi iz yaymaya devam ettiği için IRST sistemleri bu tür hedeflere karşı etkili olmaya devam ediyor.

KIZILELMA’nın operasyonel rolü 

KIZILELMA, Baykar tarafından geliştirilen ve uçak gemisi uyumlu olarak tasarlanan jet motorlu insansız savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Platform, yüksek hızda taarruz ve hava-hava görevleri için geliştirildi.

Pervaneli insansız sistemlerden farklı olarak KIZILELMA, insanlı savaş uçaklarının görev yaptığı uçuş zarfında faaliyet gösteriyor. Bu nedenle platformda kullanılan sensör mimarisi de bu role uygun şekilde çok katmanlı olarak tasarlandı.

AESA radar, elektro-optik hedefleme sistemi ve IRST sensörünün birlikte kullanılması, farklı tehdit türlerine ve operasyonel koşullara karşı kapsamlı bir durumsal farkındalık sağlıyor. KARAT test sonucu, bu yapının pasif algılama katmanının rekabetçi seviyede performans sunduğunu ortaya koydu.

KARAT ailesi genişliyor, küresel eğilim takip ediliyor

ASELSAN’ın KARAT programı yalnızca KIZILELMA ile sınırlı değil. Daha gelişmiş bir varyant olan KARAT 200 sisteminin, Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN’a entegre edilmesi planlanıyor.

Ayrıca KARAT sisteminin, geliştirme aşamasındaki ANKA-III insansız savaş uçağında da kullanılması öngörülüyor. Bu kapsamda KARAT, Türkiye’nin yeni nesil hava platformlarında standart IRST çözümü olarak konumlandırılıyor.

Düşük görünürlük teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte IRST sistemleri dünya genelinde öncelikli sensör kategorileri arasında yer almaya başladı. F-35 gibi modern savaş uçakları bu kabiliyeti entegre şekilde kullanırken, F/A-18E/F Super Hornet gibi platformlar harici IRST podlarıyla bu yeteneği kazanıyor.

Bu yaklaşımın temel nedeni, radarın tek başına hava muharebesi farkındalığı için artık yeterli olmaması olarak değerlendiriliyor.

Türkiye’nin yerli sensör hamlesi dikkat çekti

Türkiye’nin hem insanlı hem de insansız platformlarında yerli IRST geliştirmeye yönelik yatırımları, dışa bağımlılığı azaltmayı hedefleyen bir strateji olarak öne çıkıyor.

KARAT sisteminin KIZILELMA üzerinde operasyonel olarak anlamlı menzillerde performans göstermesi ve daha gelişmiş versiyonlarının KAAN ile ANKA-III için planlanması, yerli sensör çözümünün geniş bir kullanım alanına sahip olacağını ortaya koyuyor.

Bu gelişme, Türkiye’nin yeni nesil hava gücü projelerinde sensör kabiliyetlerini yerli imkanlarla güçlendirme yönündeki yaklaşımını doğrulayan somut bir adım olarak değerlendiriliyor.