Kanada için üretilen ilk F-35'ler teslim edildi

Kanada, savaş uçağı filosunu yenileme programı kapsamında ilk iki F-35A Lightning II savaş uçağını teslim aldı. Ancak Ottawa yönetiminin planlanan 88 uçaklık alımı yeniden değerlendirmesi nedeniyle programın geleceğine ilişkin belirsizlik sürüyor.

Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri (RCAF), Lockheed Martin tarafından üretilen uçakların teslimatını sosyal medya üzerinden duyurdu. ABD'nin Arizona eyaletindeki Luke Hava Üssü'nde gerçekleştirilen teslimatın ardından, Kanada Hava Kuvvetleri armasını taşıyan uçaklardan birinin fotoğrafı paylaşıldı.

İlk etapta ABD'de konuşlandırılacak F-35A savaş uçaklarının Kanadalı pilotların eğitiminde kullanılması planlanıyor. Bununla birlikte eğitim faaliyetlerinin ne zaman başlayacağına ilişkin henüz kesin bir takvim açıklanmadı.

Kanada 88 adet F-35 alımını yeniden değerlendiriyor

Kanada hükümeti, 9 Ocak 2023'te toplam 88 adet F-35A savaş uçağı tedarik edeceğini açıklamıştı. Kanada Kraliyet Hava Kuvvetlerinin 30 yılı aşkın süredir gerçekleştirdiği en büyük yatırımlardan biri olarak değerlendirilen program, mevcut savaş uçağı filosunun yenilenmesini ve ülkenin savunma yükümlülüklerinin karşılanmasını amaçlıyor.

Ancak Başbakan Mark Carney yönetimi, ABD ile yaşanan siyasi ve ticari gerilimlerin ardından tedarik planını incelemeye aldı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Kanada'ya yönelik ticari baskıları ve ülkenin ABD'ye katılmasına ilişkin açıklamaları, Ottawa yönetiminin savaş uçağı alımını yeniden değerlendirmesinde etkili oldu.

Kanada hükümeti, F-35'lerden oluşan tek tip bir filo yerine farklı üreticilerin uçaklarını içeren karma bir savaş uçağı filosu oluşturma seçeneğini de değerlendiriyor. Bu kapsamda İsveçli Saab tarafından geliştirilen Gripen savaş uçakları alternatiflerden biri olarak öne çıkıyor.

F-35 savaş uçaklarında ABD'ye bağımlılık tartışması

Kanada'nın F-35 tedarikine ilişkin tartışmalarında, uçakların yazılım sistemleri ve ABD'ye teknolojik bağımlılık konusu da gündeme geldi.

Kanada'nın eski Dışişleri Bakanı Lloyd Axworthy, yayımladığı değerlendirmede F-35 savaş uçaklarında kullanılan yazılımlar üzerinde Washington yönetiminin kontrol sahibi olduğuna dikkat çekti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce müttefik ülkelere Amerikan hava üstünlüğünü koruyacak şekilde sınırlandırılmış kabiliyetlere sahip savaş uçakları sağlanabileceğine ilişkin açıklamaları da Kanada'daki tartışmaların bir diğer boyutunu oluşturuyor.

Buna karşılık ABD'nin Kanada Büyükelçisi Pete Hoekstra, F-35'i dünyanın en iyi savaş uçağı olarak nitelendirerek platformun kabiliyetlerini savundu.

İlk F-35 uçakları 2028'de Kanada'ya ulaşacak

Kanada hükümetinin Future Fighter Capability Project (Geleceğin Savaş Uçağı Kabiliyeti Projesi) kapsamında, ilk sekiz F-35A savaş uçağının ABD'nin Arizona eyaletindeki Luke Hava Üssü'nde bulunan pilot eğitim merkezinde konuşlandırılması öngörülüyor.

Bu süreçte Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri pilotlarının eğitim faaliyetleri yürütülürken, uçakların Kanada'da konuşlandırılmasına yönelik altyapı çalışmalarının tamamlanması hedefleniyor.

Mevcut proje takvimine göre ilk F-35A savaş uçaklarının 2028 yılında Kanada'ya ulaşması planlanıyor. Tedarik programı; silah sistemleri, eğitim, yazılım desteği, bilgi teknolojileri, bakım ve idame faaliyetleri ile gerekli altyapı yatırımlarını da kapsıyor.

Kanada hükümeti, yeni savaş uçağı filosunun 2060 yılından sonrasına kadar hizmette kalmasını öngörüyor. Bununla birlikte 88 uçaklık siparişin tamamının sürdürülüp sürdürülmeyeceği, Ottawa yönetiminin devam eden değerlendirme sürecinin sonucuna bağlı olacak.