İsrail hükümeti 1915 olaylarını "Ermeni Soykırımı" olarak tanıma kararı aldı

İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın teklifi doğrultusunda 1915 olaylarını “Ermeni Soykırımı” olarak tanıma kararı aldı.

İsrail Dışişleri Bakanlığı, kararın kabine toplantısında oy birliğiyle kabul edildiğini duyururken, yürürlüğe girebilmesi için İsrail parlamentosu Knesset’in onayının gerektiğini bildirdi.

Bakanlık açıklamasında söz konusu adım “tarihî” olarak nitelendirildi. Kararın hayata geçmesi halinde Türkiye ile İsrail arasındaki mevcut gerilimin daha da artabileceği değerlendiriliyor.

İsrail’den gerekçelendirme ve açıklamalar

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, kabine toplantısında yaptığı konuşmada, 1915 olaylarına ilişkin inkâr politikalarının sürdüğünü savundu. Saar, İsrail’in bu konuda resmi tutum almasının artık gerekli olduğunu belirterek, bunun ahlaki ve tarihî bir sorumluluk olduğunu ifade etti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar

Saar, “Doğru olanı yapmak için hiçbir zaman geç değildir” değerlendirmesinde bulunurken, söz konusu kararın Türkiye’ye yönelik bir misilleme olmadığını da dile getirdi.

Türkiye’den sert tepki

Türkiye, karara sert tepki gösterdi. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İsrail hükümetinin bu adımla kendi eylemlerini örtbas etmeyi hedeflediği belirtildi.

Açıklamada, İsrail’in Gazze’deki faaliyetlerine atıf yapılarak, uluslararası yargı süreçlerine dikkat çekildi ve alınan karar “hukuki ve tarihî gerçekleri yok sayan kötü niyetli bir girişim” olarak nitelendirildi.

Türkiye ayrıca, İsrail yönetiminin bölgedeki politikalarının istikrarsızlaştırıcı olduğu görüşünü yineleyerek, uluslararası hukuk çerçevesinde hesap verilmesi gerektiğini vurguladı.

İkili ilişkilerde derinleşen kriz

İsrail’de önceki hükümetler, Türkiye ile ilişkileri korumak amacıyla 1915 olaylarını resmen “soykırım” olarak tanımlamaktan kaçınmıştı. Ancak son dönemde iki ülke arasındaki ilişkiler belirgin şekilde gerildi.

7 Ekim 2023’te başlayan Gazze savaşı, Ankara ile Tel Aviv arasındaki siyasi krizi derinleştirirken, taraflar karşılıklı olarak sert açıklamalarda bulundu.

Türkiye, İsrail’i Gazze’de sivillere yönelik ağır ihlallerle suçlarken, İsrail yönetimi bu iddiaları reddetti. Karşılıklı açıklamalar diplomatik gerilimi daha da artırdı.

Tarihsel tartışma ve uluslararası yaklaşım

1915-1916 döneminde Osmanlı İmparatorluğu tarafından uygulanan tehcir politikası kapsamında çok sayıda Ermeni hayatını kaybetti. Bu sürecin niteliği uluslararası alanda tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Ermenistan ve birçok ülke ile tarihçi, yaşananları “soykırım” olarak tanımlarken, Türkiye bu nitelendirmeyi reddediyor ve olayların savaş koşullarında yaşandığını savunuyor.

Bugüne kadar 30’dan fazla ülke parlamentoları düzeyinde söz konusu olayları “soykırım” olarak tanıdı. Bununla birlikte bazı ülkeler, konunun hukuki değerlendirmesinin yetkili mahkemeler tarafından yapılması gerektiği görüşünü koruyor.