İran’dan Ukrayna’ya Hazar Denizi tepkisi

İran yönetimi, Hazar Denizi’nde ülkeye ait bir ticaret gemisinin Ukrayna tarafından hedef alındığını açıkladı. Tahran, bir denizcinin hayatını kaybettiği saldırıyı kınarken Ukrayna’nın Tahran Maslahatgüzarı’nı Dışişleri Bakanlığına çağırdı. Ukrayna ise Hazar Denizi’nde İran bağlantılı askerî sevkiyatta kullanılan gemiler ile Rusya’ya ait bir savaş gemisinin uzun menzilli silahlarla hedef alındığını duyurdu.

İran: Bir denizci öldü, bir denizci yaralandı

İran Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, saldırının 25 Temmuz’un ilk saatlerinde meydana geldiği ve gemide patlamaya yol açtığı bildirildi. Patlamada bir denizcinin hayatını kaybettiği, bir mürettebatın da yaralandığı kaydedildi.

Hedef alınan ticaret gemisinin adı, taşıdığı yük ve saldırının Hazar Denizi’nin hangi bölümünde gerçekleştiği açıklanmadı. Tahran yönetimi saldırıyı “düşmanca ve suç teşkil eden bir eylem” şeklinde nitelendirerek şiddetle kınadı.

İran, BM Şartı’nın ihlal edildiğini savundu

İran Dışişleri Bakanlığı, saldırının Birleşmiş Milletler Şartı’nın güç kullanma yasağını düzenleyen 2’nci maddesinin 4’üncü fıkrasını ihlal ettiğini savundu. Açıklamada, olayın Ukrayna’nın İran’a yönelik “düşmanca tutumunun” göstergesi olduğu ileri sürüldü ve Ukrayna çevresindeki ülkeler saldırıya karşı tavır almaya çağrıldı.

İran’ın uluslararası hukuk kapsamında meşru müdafaa hakkına sahip olduğu belirtilen açıklamada, ülkenin vatandaşlarının güvenliğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli adımları atacağı ifade edildi.

Ukrayna’nın Tahran Maslahatgüzarı Bakanlığa çağrıldı

İran devlet televizyonu, Ukrayna’nın Tahran Maslahatgüzarı’nın Dışişleri Bakanlığına çağrıldığını bildirdi. Görüşmede İran’ın saldırıya ilişkin resmî protestosunun Ukraynalı diplomata iletildiği ve İran vatandaşlarının can ve mal güvenliğine yönelik eylemlerin cevapsız bırakılmayacağının bildirildiği aktarıldı. İran Dışişleri Bakanlığı ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin politikalarının doğuracağı sonuçlardan Kiev yönetiminin sorumlu olacağını savundu.

Ukrayna gemilerin askerî sevkiyatta kullanıldığını öne sürdü

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin Hazar Denizi’nde uzun menzilli saldırılar gerçekleştirdiğini doğruladı. Zelenski, saldırılarda İran bağlantılı askerî kargo taşımacılığında kullanıldığını öne sürdüğü gemiler ile Rusya’ya ait bir savaş gemisinin hedef alındığını açıkladı ancak gemilerin isimlerini ve taşındığı iddia edilen yüklerin niteliğini paylaşmadı.

Ukrayna yönetimi, İran’ın ticaret gemisi olarak tanımladığı geminin hedef alınan araçlardan biri olup olmadığı ve saldırıdaki can kaybı konusunda ayrıca açıklama yapmadı. İran ile Rusya arasında askerî malzeme taşındığına ilişkin Ukrayna’nın iddiaları bulunmakla birlikte son saldırıda hedef alınan İran gemisinin askerî yük taşıdığı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.

Hazar Denizi yeni bir gerilim alanına dönüşüyor

Saldırı, Rusya-Ukrayna savaşındaki uzun menzilli operasyonların Hazar Denizi’ne genişlediğine işaret ediyor. Denize kıyısı bulunmayan Ukrayna’nın bu mesafedeki hedeflere saldırabilmesi, Kiev’in uzun menzilli İHA kapasitesindeki artışı gündeme getirdi.

Bununla birlikte saldırıda kullanılan silahın türü ve hangi noktadan fırlatıldığı henüz açıklanmadı. İran’ın saldırıya karşılık verme uyarısı, Tahran ile Kiev arasındaki gerilimin doğrudan askerî ve diplomatik bir krize dönüşebileceği endişelerini artırdı.