Hindistan’ın savaş uçağı krizine Gripen E önerisi

İsveç'te faaliyet gösteren havacılık ve otomotiv devi Saab, Singapore Airshow 2026’da Saab Jas39 Gripen E savaş uçağını Hindistan’a önerdiğini ve teklifin yalnızca uçak tedarikini değil, tasarım, üretim ve bakım faaliyetlerini kapsayan geniş bir endüstriyel plan içerdiğini duyurdu.

The Economic Times’ın 9 Şubat 2026 tarihli haberine göre Saab, anlaşmanın imzalanmasından sonra üçüncü yıl itibarıyla teslimatlara başlanabileceğini ve üretimin kısa sürede Hindistan’a kaydırılacağını bildirdi.

Programın 300’den fazla ulusal şirketi ve KOBİ’yi içeren çok katmanlı bir havacılık ekosistemi oluşturmayı hedeflediği belirtildi.

Rafale ve Tejas arasında tamamlayıcı bir platform olarak konumlandırılabilir

Saab Gripen programı Pazarlama Direktörü ve Havacılık İş Alanı Başkan Yardımcısı Mikael Franzén, Gripen E’nin Hindistan Hava Kuvvetleri’nde Dassault Rafale ve HAL Tejas arasında tamamlayıcı bir rol üstlenebileceğini söyledi.

Rafale savaş uçağı

Franzén’e göre Rafale yüksek maliyetli ve ağır yük taşıma kapasitesine sahip derin taarruz görevleri için optimize edilirken, Tejas daha hafif sınıfta sayı artırmaya yönelik bir platform olarak görev yapıyor.

Gripen E ise bu iki uçak arasında konumlanarak hızlı tedarik edilebilecek, büyük miktarlarda konuşlandırılabilecek ve günlük hava savunma ile taktik görevlerde daha pahalı platformların yükünü azaltacak bir çözüm olarak sunuluyor.

Hint Hava Kuvvetleri’nin filo açığına doğrudan çözüm hedefi

Saab, Gripen E’yi Hindistan Hava Kuvvetleri’nin 42 filo hedefinin oldukça altında kalmış mevcut kuvvet yapısını güçlendirmek için bir çözüm olarak konumlandırıyor.

Hindistan Hava Kuvvetleri, artık çağdışı kalmış MiG-21 savaş uçaklarını kullanmaya devam ediyor

Yaşlanan MiG-21’lerin emekliye ayrılması ve yeni uçakların yavaş tedariki, IAF üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Gripen’in hızlı üretim ve konuşlandırma kapasitesiyle görev hazır uçak sayısını artıracağı, sorti oranlarını yükselteceği ve pahalı platformların operasyonel yükünü azaltacağı belirtiliyor.

Aviyonik ve elektronik harp yetenekleriyle öne çıkıyor

Gripen E, Raven ES-05 AESA radarı, kızılötesi arama ve takip sistemi (IRST) ve 360 derece kapsama sağlayan dahili elektronik harp sistemi ile donatılmış durumda.

Platformun modüler görev sistemi mimarisi sayesinde Hindistan Hava Kuvvetleri’nin Saab’dan bağımsız olarak kendi yazılımlarını geliştirme, sertifikalandırma ve entegrasyon yapabilmesi mümkün. Bu durum, Rafale’deki üretici kontrollü yükseltme döngülerine kıyasla önemli bir avantaj olarak sunuluyor.

Hindistan menşeili HAL Tejas savaş uçağı

Tejas Mk-1A ve Mk-2’nin Uttam AESA radar ve yerli elektronik harp sistemlerine sahip olduğu, ancak yetenek gelişiminin üretim ölçeği ve alt sistem olgunluğuna bağlı olduğu vurgulanıyor.

Dağıtık üs konsepti ve hızlı dönüş süresi

Gripen E’nin Rafale ve Tejas’a kıyasla farklı bir operasyon konsepti sunduğu belirtiliyor. Rafale geleneksel büyük hava üslerinden uzun menzilli taarruz görevlerine odaklanırken, Tejas mevcut Hint Hava Kuvvetleri altyapısına göre yapılandırıldı.

Gripen E ise yollar, kısa pistler ve hazırlıksız üslerden operasyon yapabilecek şekilde tasarlandı. Hava-hava görevlerinde 15 dakikadan kısa sürede yakıt ikmali ve silah yükleme yapabilen platform, sınırlı yer ekibiyle çalışabilecek bakım konseptiyle öne çıkıyor.

Ayrıca uçak, sürekli yazılım güncellemeleri ve yapay zekâ entegrasyonuna uygun bir mimariyle geliştirildi ve yakın zamanda ilk yapay zekâ kontrollü uçuşunu gerçekleştirdi. Bu sayede Hindistan’ın kendi ulusal yapay zekâ yazılımlarını doğrudan aviyonik çekirdeğe entegre edebilmesi hedefleniyor.

Hindistan’ın mevcut savaş uçağı filosu ve modernizasyon baskısı

Hindistan Hava Kuvvetleri hâlihazırda Rafale ve Tejas’ın yanı sıra Su-30MKI, modernize edilmiş MiG-29, Mirage 2000 ve Jaguar uçaklarını kullanıyor.

Ancak filo sayısının hedeflenen 42 filonun altında kalması, Jaguar uçaklarının uçabilirliğini sürdürmek için Umman ve Ekvador’dan destek istenmesi ve Rus yapımı MiG-29’ların modernizasyonu için ABD şirketleriyle anlaşma yapılması, modernizasyon baskısını artırıyor.

Hindistan envanterindeki bir MiG-29 savaş uçağı

Hindistan’ın AMCA, F-35 ve Su-57 arasında hangi gizli savaş uçağını seçeceğinin belirsiz olduğu belirtilirken, Gripen E’nin kısa ve orta vadede hem sayı hem de teknoloji sorunlarını aynı anda çözebilecek bir ara çözüm olarak sunulduğu aktarılıyor.

Gripen E teknik özellikleri ve performans

Gripen E, E/F serisine ait tek koltuklu çok rollü bir savaş uçağı olarak tanımlanıyor ve önceki C/D varyantlarına göre kapsamlı şekilde yeniden tasarlandı.

Uçak 15,2 metre uzunluğa, 8,6 metre kanat açıklığına ve 16.500 kg azami kalkış ağırlığına sahip. GE F414G turbofan motoru 98 kN itki üreterek Mach 2 üzeri azami hız ve +9 g manevra limiti sağlıyor. Artırılmış dahili yakıt kapasitesi, harici tanklara ihtiyaç duymadan daha uzun görev süreleri sunuyor.

Saab Jas39 Gripen E

Platformda 10 dış silah istasyonu bulunuyor ve havada yakıt ikmali yeteneği sayesinde hava savunma, taarruz ve keşif görevlerinde yüksek esneklik sağlıyor. Tek koltuklu versiyonda Mauser BK 27 mm dahili top standart olarak yer alıyor.

Silah yükü ve görev esnekliği

Gripen E, Meteor görüş ötesi hava-hava füzeleri ve IRIS-T yakın mesafe füzeleri gibi geniş bir uluslararası silah yelpazesini destekliyor.

On silah istasyonu sayesinde eş zamanlı olarak silahlar, hedefleme podları, elektronik taarruz podları ve keşif podları taşınabiliyor. Dahili elektronik harp sistemi radar uyarı, füze yaklaşma uyarısı, elektronik karşı tedbir ve elektronik taarruz görevlerini destekliyor.

Uçağın operasyonel dönüş süresinin 15–25 dakika arasında olduğu, hava-hava görevleri için 15 dakikanın altında yeniden hazır hale getirilebildiği belirtiliyor.

Çok sensörlü füzyon ve ağ merkezli harp mimarisi

Gripen E’nin aviyonik mimarisi tek bir sensöre bağımlı olmadan çoklu sensör füzyonuna dayalı ağ merkezli operasyon konsepti üzerine kuruldu.

Raven ES-05 AESA radarı swash plate mekanizmasıyla geniş görüş açısı sağlıyor. IRST ve dahili elektronik harp sistemi tam küresel kapsama sunuyor.

Modüler aviyonik mimari, görev yazılımını uçuş kritik yazılımlardan ayırarak hızlı güncelleme ve yeniden sertifikasyon ihtiyacını azaltıyor. Link 16, ulusal veri linkleri ve IFF Mode 5 sistemleri sayesinde müttefik ve ortak kuvvetlerle birlikte çalışabilirlik sağlanıyor.

Geniş alan kokpit ekranı ve kask monteli nişangâh sistemi, sensör verilerinin pilot için birleştirilmiş şekilde sunulmasını destekliyor. Saab, bu mimarinin kullanıcı ülkelerin kendi görev yazılımlarını ve yapay zekâ fonksiyonlarını entegre etmesine olanak tanıdığını vurguluyor.