F-35 üretim hattında yıllık 156 adet uçak seviyesi korunuyor

Lockheed Martin, ABD savunma bütçesine ilişkin belirsizliklere rağmen F-35 Lightning II üretim hızını yılda 156 uçak seviyesinde korumayı planlıyor. Şirket, ABD’nin yanı sıra ortak ülkeler ve yabancı askerî satış müşterilerinden gelen talebin üretim hattını uzun vadede desteklediğini açıkladı.

ABD 85 adet F-35 için kaynak istiyor

Lockheed Martin’in 2026 yılının ikinci çeyrek sonuçlarının değerlendirildiği toplantıda, ABD Savunma Bakanlığının 2027 mali yılı bütçe teklifinde 85 adet F-35 için kaynak talep ettiği belirtildi.

Kongrenin bütçeyi henüz kesinleştirmemesi nedeniyle ABD’nin nihai sipariş sayısı değişebilir. Ancak Lockheed Martin yönetimi, belirli bir mali yılda alınmayan uçakların ordunun uzun vadeli ihtiyacı doğrultusunda sonraki dönemlerde yeniden sipariş edilebileceğini değerlendiriyor.

Şirketin yıllık 156 uçaklık planı yeni bir üretim artışını değil, mevcut üretim kapasitesinin korunmasını ifade ediyor.

Üretimin 71 adet uçağı uluslararası müşterilere ayrılacak

ABD’nin talep ettiği 85 uçak ile yıllık üretim planı arasındaki 71 uçaklık bölümün ortak ülkeler ve yabancı askerî satış müşterileri için üretilmesi bekleniyor.

F-35; Birleşik Krallık, İtalya, Hollanda, Norveç, Danimarka, Belçika, Polonya, Finlandiya, Almanya, İsviçre, Kanada, Avustralya, Japonya, Güney Kore, İsrail, Singapur ve Çekya’nın da aralarında bulunduğu 20’den fazla ülke tarafından sipariş edildi veya kullanılıyor.

Genişleyen müşteri tabanı, programın yalnızca ABD’nin yıllık bütçe kararlarına bağlı kalmasını önlerken üretim hattı ve yüzlerce alt yüklenici için daha öngörülebilir bir iş yükü sağlıyor.

Teslim edilen F-35 sayısı 1.344’e ulaştı

Lockheed Martin’in açıkladığı verilere göre 2026 yılının ikinci çeyreği itibarıyla toplam 1.344 adet F-35 teslim edildi. Bunların 956’sını geleneksel kalkış ve iniş kabiliyetine sahip F-35A, 250’sini kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen F-35B, 138’ini ise uçak gemileri için geliştirilen F-35C oluşturdu.

Şirketin kesinleşmiş sipariş birikiminde 317 uçak bulunuyor. Mevcut üretim hızıyla bu miktar yaklaşık iki yıllık üretime karşılık gelirken devam eden siparişlerin birikimi yenilemesi bekleniyor. Lockheed Martin, programın toplam üretim miktarının uzun vadede 3 bin 500 uçağı aşacağını öngörüyor.

2025 yılında teslimat rekoru kırıldı

Lockheed Martin, 2025 yılında toplam 191 adet F-35 teslim ederek programın yıllık rekorunu kırdı. Bu sayının yıllık 156 uçaklık normal üretim oranını aşması, önceki dönemde teslimatı ertelenen uçakların da müşterilere gönderilmesinden kaynaklandı.

F-35 teslimatları, Technology Refresh 3 donanım ve yazılım paketindeki gecikmeler nedeniyle 2024’ün ilk yarısında geçici olarak durdurulmuştu. Bekleyen uçakların teslim edilmesi, 2025 rakamının üretim hızından daha yüksek gerçekleşmesini sağladı.

Bakım ve yedek parça kapasitesi genişletiliyor

Küresel F-35 filosunun büyümesi, bakım ve yedek parça ihtiyacını da artırıyor. Lockheed Martin, program için bugüne kadarki en büyük yedek parça anlaşması olarak nitelendirilen 1,6 milyar dolarlık bir sözleşme aldı.

Şirket, teslimat sürelerini kısaltmak amacıyla sözleşme imzalanmadan önce belirli yedek parçaları üretmeye başladığını bildirdi. Çalışmaların filonun göreve hazır uçak oranını artırması ve bakım sürelerini azaltması hedefleniyor.

F-35’in üç farklı modeli bulunuyor

Program, farklı operasyonel ihtiyaçlara yönelik üç uçak modelinden oluşuyor. F-35A, geleneksel pistlerden görev yapan ve en fazla üretilen model olarak öne çıkıyor.

F-35B, kaldırma fanı sayesinde kısa mesafeden havalanıp dikey iniş gerçekleştirebiliyor. Bu model, amfibi hücum gemileri ve sınırlı pistlere sahip ileri üslerden kullanılabiliyor.

F-35C ise uçak gemisi operasyonları için daha büyük ve katlanabilir kanatlar, güçlendirilmiş iniş takımı ve artırılmış yakıt kapasitesi taşıyor.

Ortak görev mimarisi kullanılıyor

Üç model de düşük görünürlük, sensör füzyonu, elektronik harp ve ağ destekli harekât kabiliyetlerini ortak bir görev mimarisinde birleştiriyor.

Mevcut uçaklarda AN/APG-81 AESA radar, elektro-optik hedefleme sistemi ve uçağın çevresini kızılötesi kameralarla izleyen Dağıtılmış Açıklık Sistemi bulunuyor. Toplanan veriler birleştirilerek pilota tek bir taktik görüntü olarak sunuluyor ve diğer hava, kara ve deniz unsurlarıyla paylaşılabiliyor.

Yıllık 156 adet uçaklık üretim hızının korunması, F-35’in ABD ve müttefik ülkelerin hava kuvvetleri modernizasyonunda uzun süre merkezî konumda kalacağını gösteriyor.