Almanya’nın ilk F-35A’sı son montaj hattına ulaştı

Almanya’nın F-35 tedarik sürecinde şimdiye kadarki en somut aşamalardan biri, Lockheed Martin’in paylaştığı yeni görüntüler ve teknik detaylarla görünür hale geldi.

Şirket, Almanya için üretilen ilk F-35A Lightning II savaş uçağına ilişkin yeni görüntüler yayımlarken, platformun üretim hattındaki ilerleyişine dair dikkat çekici bilgiler de paylaştı. Böylece daha önce yalnızca montaj hattındaki varlığı görülen ilk Alman F-35A’sının, artık son montaj aşamasına geçtiği netleşti.

Üretim hattındaki görüntüler ne gösteriyor?

Paylaşılan videoda, Luftwaffe envanterine girecek ilk F-35A’nın üretim hattındaki mevcut durumu yer aldı. Görüntülerde uçağın gövde bölümü hat üzerinde bulunurken, çevresinde üretim ekipmanları yer alıyor.

Lockheed Martin’in paylaştığı ek bilgilere göre uçak, Fort Worth, Teksas’taki tesiste tavan vinci yardımıyla son montaj istasyonuna taşındı. Platformun bu aşamaya, ilk kez iniş takımları üzerinde durur halde ulaştığı belirtildi.

Şirket ayrıca uçağın dört ana yapısal bileşeninin, yani kanat ile ön, orta ve arka gövde bölümlerinin birleştirildiğini açıkladı. Söz konusu parçaların, gelişmiş lazer güdümlü fikstürler kullanılan elektronik birleştirme ve hizalama sistemiyle eşleştirildiği aktarıldı.

Programda kritik aşama

Bu aşama, Almanya’nın F-35 programındaki ilerleyişin artık yalnızca sözleşme, planlama veya üretim hazırlığı düzeyinde değil, doğrudan uçağın fiziksel bütünlüğünün ortaya çıktığı noktaya ulaştığını gösteriyor.

İlk uçağın son montaj istasyonuna geçmesi; kanat ve gövde birleşiminin tamamlanması, platformun artık bir sonraki üretim safhasına taşındığını ortaya koyuyor. Lockheed Martin’in verdiği bilgilere göre bu safhada motora, kontrol yüzeylerine ve nihai sistemlere ilişkin entegrasyon işlemleri yürütülecek.

Ardından uçağın boya ve son yüzey işlemlerinden geçeceği, düşük görünürlük kaplamasının uygulanacağı, daha sonra da ilk uçuş ve resmi roll-out törenine hazırlanacağı belirtildi.

Almanya’nın F-35 tedarik sürecinin arka planı

Almanya, 2022 yılında F-35A tedarik kararı alarak toplam 35 adet uçak sipariş edeceğini duyurdu. Bu kararın temelinde, ülkenin uzun süredir kullandığı Panavia Tornado filosunun yerini alacak yeni bir platform ihtiyacı bulunuyor.

Panavia Tornado

Lockheed Martin’in açıklamasına göre Fort Worth tesisinde şu anda ilk sekiz Alman F-35’i şekilleniyor. Ayrıca Alman F-35’leri için ana yapısal montaj sürecinin Aralık 2024’te Marietta, Georgia tesisinde başladığı belirtildi.

Bu yönüyle paylaşılan görüntüler, tek bir uçağın montajından fazlasını yansıtıyor. Böylece Almanya’nın 2022’de verdiği siyasi ve askeri karar, üç yıl içinde somut sanayi çıktısına dönüşmüş durumda.

İlk uçuş bu yıl

Lockheed Martin’in verdiği bilgiye göre üretim hattındaki bir sonraki aşamalarda uçağa motor entegre edilecek, kontrol yüzeyleri ile son sistemler eklenecek. Daha sonra platform boya ve nihai kaplama işlemlerinden geçecek.

Şirket, ilk uçuşun ve resmi tanıtım töreninin bu yıl içinde gerçekleştirilmesinin planlandığını da belirtti.

Teslimat ve eğitim planı

Almanya’nın 35 uçaklık programı kapsamında üretilecek ilk sekiz F-35A’nın, ABD’nin Arkansas eyaletindeki Fort Smith kentinde bulunan Ebbing Hava Ulusal Muhafız Üssü’ne gönderilmesi planlanıyor. Bu uçakların pilot eğitim sürecinde kullanılacağı ifade ediliyor.

Avrupa’da geciken projeler

Avrupa’da uzun vadeli yeni nesil savaş uçağı projeleri geliştirilirken, bu programların büyük bölümü halen geliştirme ve olgunlaşma aşamasında bulunuyor.

Almanya’nın da yer aldığı Future Combat Air System (FCAS) programı; Fransa ve İspanya ile birlikte yürütülüyor. Ancak proje kapsamında özellikle iş paylaşımı, liderlik ve sanayi katılımı gibi başlıklarda zaman zaman görüş ayrılıkları yaşandığı biliniyor. Bu durum, programın takvimi ve ilerleyişine dair belirsizlikleri beraberinde getiriyor.

Öte yandan Birleşik Krallık, İtalya ve Japonya ortaklığında yürütülen Global Combat Air Programme (GCAP) da Avrupa merkezli bir diğer önemli girişim olarak öne çıkıyor. Ancak bu program da henüz geliştirme aşamasında olup, operasyonel platformların ortaya çıkması uzun vadeli bir takvime yayılmış durumda.

Bu tablo, Avrupa’daki yeni nesil savaş uçağı projelerinin kısa vadede somut teslimat üretmekten ziyade uzun vadeli kabiliyet geliştirmeye odaklandığını gösteriyor.

Bu nedenle Almanya’nın F-35 tedariki, yalnızca bir platform tercihi değil; aynı zamanda mevcut kabiliyet ihtiyacını zaman kaybetmeden karşılamaya yönelik bir adım. Özellikle Tornado filosunun yerini alacak bir çözüm ihtiyacı, kısa vadede hazır ve üretimde olan bir platforma yönelimi güçlendiren unsurlar arasında yer alıyor.