ABD’nin Javelin stoklarını yenileme takvimi 2030 sonrasına sarktı

ABD Kara Kuvvetlerinin, Ukrayna’ya sağlanan Javelin tanksavar füzelerinin de aralarında bulunduğu stokları yenilemek amacıyla verdiği bazı siparişlerin teslimatı 2030 ve 2031’e kadar sarktı.

Pentagon’un 2027 mali yılı bütçe belgeleri, ilave siparişlerin üretim kapasitesini aşması nedeniyle uzun bir teslimat kuyruğu oluştuğunu gösterdi. Bununla birlikte, “ABD’nin 2030’a kadar elinde Javelin bulunmayacağı” yönündeki iddia bütçe belgesi tarafından desteklenmiyor.

Belgede ABD envanterindeki mevcut füze sayısı açıklanmazken yeni üretim siparişlerinin teslimat takvimine yer veriliyor. ABD ordusu Javelin kullanmayı sürdürürken önceki siparişlerden teslimatlar da farklı tarihlerde gerçekleştiriliyor.

İlk teslimatlar yıllara yayıldı

ABD Kara Kuvvetlerinin resmî bütçe belgesine göre 2022’de verilen 6 bin 286 füzelik siparişin ilk teslimat tarihi Ocak 2025 olarak belirlendi. Nisan 2023’te sözleşmeye bağlanan 2 bin 278 füzelik paketin teslimatına ise Nisan 2028’de başlanması planlanıyor.

Nisan 2024’te sipariş edilen 944 adet Javelin füzesinin ilk teslimat tarihi Ağustos 2030 olarak gösterildi. Mayıs 2026’da sözleşmeye bağlanan 300 adet füzelik sonraki siparişin ilk teslimatı ise Nisan 2031 olarak planlandı.

Bu veriler, 944 adet füzelik paketin tamamının Ağustos 2030’da teslim edileceği anlamına gelmiyor. Ağustos 2030, söz konusu üretim partisindeki ilk teslimatın öngörüldüğü tarihi ifade ediyor; kalan füzelerin teslimatları üretim takvimine göre daha sonraki aylara yayılabilecek.

Pentagon belgesindeki rakamlara göre 2022-2024 döneminde verilen ve Ukrayna için ayrılan ek kaynaklarla bağlantılı siparişlerin toplamı 9 bin 508 füzeye ulaşıyor. Bu nedenle bazı haberlerde geçen 9 bin 374 adet füzelik toplam, yayımlanan güncel bütçe tablosuyla örtüşmüyor.

Pentagon üretim kapasitesinin aşıldığını kabul etti

ABD Kara Kuvvetleri, uzayan teslimat sürelerinin 2022-2024 mali yıllarında Ukrayna için sağlanan ek finansmanla verilen siparişlerin üretim kapasitesini aşmasından kaynaklandığını açıkladı. Biriken siparişler nedeniyle 2026’da yeni füze alınmamasının üretim hattında boşluk oluşturmayacağı belirtildi.

Pentagon, 2022 ve 2023’te üretim tesislerini genişletmek amacıyla sağlanan ek kaynakların kapasiteyi artıracağını ve teslimat sürelerini 2027’den itibaren azaltacağını öngörüyor.

Javelin füzeleri, Lockheed Martin ile RTX bünyesindeki Raytheon’un oluşturduğu Javelin Joint Venture tarafından üretiliyor. Ortak girişim, yıllık üretim kapasitesini 2026’nın sonuna kadar yaklaşık 3 bin 960 füzeye yükseltmeyi hedefliyor.

ABD stokları tamamen tükenmiş değil

ABD, Rusya’nın geniş çaplı işgalinin başladığı 2022’den itibaren Ukrayna’ya binlerce Javelin tanksavar sistemi sağladı. Eylül 2022’de verilen 1.800’den fazla füzelik siparişin doğrudan ABD stoklarından Ukrayna’ya gönderilen mühimmatın yerine konulmasını amaçladığı açıklanmıştı.

Ancak uzun teslimat takvimi, ABD’nin 2030’a kadar Javelin sisteminden tamamen yoksun kalacağı anlamına gelmiyor. Belgeler, üretim hattındaki yoğunluğu ve belirli siparişlerin ne zaman teslim edilmeye başlanacağını gösteriyor; mevcut operasyonel stokun miktarını veya ordunun bütün Javelin mühimmatını tükettiğini göstermiyor.

Pentagon’un savunma şirketlerinden üretimi hızlandırmalarını istemesi de mevcut sanayi kapasitesinin kısa sürede sınırsız ölçüde artırılabileceği anlamına gelmiyor. Füzenin elektronik, arayıcı başlık, harp başlığı ve motor gibi parçalarının farklı tedarikçilerden sağlanması, kapasite artışını uzun vadeli yatırımlara bağımlı hâle getiriyor.