ABD Donanması, yapay zekâ destekli SensorMAX sistemini denedi

ABD Donanması, denizaltı savunma harbi görevlerinde su altındaki hedeflerin daha hızlı tespit edilmesini amaçlayan yapay zekâ destekli SensorMAX sistemini Pasifik Okyanusu'nda düzenlenen RIMPAC 2026 tatbikatında denedi. Lockheed Martin tarafından geliştirilen yazılım, MH-60R Seahawk helikopterlerinin bıraktığı sonar şamandıralarından gelen akustik verileri analiz ederek mürettebata hedef sınıflandırmasında yardımcı oldu.

Hawaii açıklarındaki denemelere SensorMAX ile donatılan iki MH-60R helikopteri katıldı. Helikopterlerin denize bıraktığı sonar şamandıraları, su altındaki sesleri toplayarak sisteme ve karadaki kontrol merkezine aktardı.

SensorMAX, gelen akustik verileri yapay zekâ ve makine öğrenmesi modelleriyle sürekli olarak inceleyerek muhtemel denizaltı temaslarını belirledi. Ancak nihai hedef tanımlama ve karar verme sorumluluğu insan operatörlerde kaldı.

Yapay zekâ modeli beş dakikadan kısa sürede güncellendi

Sistem, daha önce tanımlanmamış bir akustik işaret belirlediğinde operatörlerin ilgili sesi etiketlemesine ve yapay zekâ modelini yeni verilerle yeniden eğitmesine imkân sağlıyor. Lockheed Martin, her güncelleme döngüsünün beş dakikadan kısa sürdüğünü açıkladı.

Yenilenen modelin tamamı yerine küçük bir güncelleme paketi, şifreli veri bağlantısı üzerinden görevi sürdüren helikopterlere ve filodaki diğer unsurlara gönderildi. Böylece hava araçlarının üsse dönmesine veya görevi durdurmasına gerek kalmadan yeni sesleri tanıyabilmesi amaçlandı.

Lockheed Martin, SensorMAX’i ABD Donanmasının “taşınabilir yapay zekâlı sonar uzmanı” olarak tanımlıyor. Şirketin açıklamasına göre sistem, sekiz sonar şamandırasından gelen gözetleme akışını eş zamanlı olarak yönetebiliyor. Bu kapasitenin mevcut sistemlerin işleyebildiği veri akışının iki katına karşılık geldiği belirtiliyor.

Söz konusu kapasite, sistemin aynı anda sekiz denizaltıyı takip ettiği anlamına gelmiyor. SensorMAX, sekiz farklı sonar şamandırasından gelen verileri birlikte işleyerek mürettebatın su altındaki muhtemel hedefleri belirlemesine yardımcı oluyor.

SensorMAX henüz ABD Donanmasının envanterinde değil

SensorMAX’in yalnızca belirli bir sensöre bağlı olmadan farklı akustik kaynaklardan gelen verileri işleyebilecek şekilde geliştirildiği belirtiliyor. FUSE şirketiyle yürütülen çalışma da yapay zekâ modellerinin ve görev yazılımlarının konuşlandırılmış hava araçlarına güvenli biçimde aktarılmasını sağlıyor.

Lockheed Martin, denemenin yapay zekâ destekli akustik analiz sistemleri ile insanlı denizaltı savunma platformlarının birlikte kullanılabileceğini gösterdiğini savundu. Bununla birlikte SensorMAX için ABD Donanması ile henüz bir tedarik sözleşmesi imzalanmadı. Sistem, 2024’ten bu yana RIMPAC’ın yanı sıra Resolute Hunter ve UNITAS gibi farklı tatbikat ve denemelerde kullanıldı.

RIMPAC 2026, 24 Haziran-31 Temmuz tarihlerinde Hawaii çevresinde gerçekleştirildi. Tatbikata 30 ülkeden 30 binden fazla personel, 30 suüstü gemisi, 5 denizaltı ve 197’den fazla hava aracı katıldı.

Çin’in de denizaltı savunma harbinde yapay zekâ kullanımına yönelik çalışmalar yürüttüğü bildiriliyor. Çinli araştırmacıların sonar şamandıralarından gelen verileri su sıcaklığı ve tuzluluk gibi çevresel bilgilerle birlikte değerlendiren sistemler üzerinde çalıştığı ileri sürülse de bu teknolojilerin operasyonel durumu hakkında doğrulanmış ayrıntılar bulunmuyor.