ABD'den İran'a yeni saldırı tehdidi: Kazma Dağı hedefte

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı çevresinde artan çatışmaların ardından İran’a yönelik yeni saldırı planlarını açıkladı. Trump, İran’ın Kazma Dağı bölgesinin “çok yakında ve çok güçlü biçimde” hedef alınacağını duyurdu.

Washington’da Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile yaptığı görüşme sırasında konuşan Trump, İran’a yönelik askeri operasyonların henüz sona ermediğini vurguladı. ABD’nin bölgeden çekilmeyeceğini belirten Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerle bağlantılı gördükleri tüm hedeflerin vurulabileceğini ifade etti.

Kazma dağı iddiaları yeniden gündemde

Trump’ın açıklamaları, uzun süredir tartışma konusu olan Kazma Dağı’ndaki yer altı nükleer tesis iddialarını yeniden gündeme taşıdı. Daha önce ABD’nin 22 Haziran 2025’te düzenlediği ve “Gece Yarısı Çekici Harekatı” olarak adlandırılan saldırılarda Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesisler hedef alınmıştı.

Washington ve Tel Aviv yönetimleri söz konusu saldırıların İran’ın nükleer programına ciddi darbe vurduğunu açıklarken, daha sonra yayımlanan uydu görüntülerinde Kazma Dağı çevresinde yeni inşaat ve tahkimat faaliyetleri tespit edildi.

Uluslararası basında yer alan analizlerde, dağın içindeki tünel girişlerinin hava saldırılarına karşı toprak ve kaya ile güçlendirildiği, bölgede ağır iş makineleriyle kazı çalışmalarının sürdüğü öne sürüldü.

Görsel: AA

Yer altı tesis ve santrifüj iddiaları

İsrail istihbaratına dayandırılan bazı değerlendirmelerde, İran’ın gelişmiş nükleer santrifüjleri Kazma Dağı’nın derinliklerine taşıdığı ve bu şekilde hava saldırılarına karşı koruma sağlamayı hedeflediği iddia edildi.

Kazma Dağı’nın, Natanz Nükleer Santrali’ne yaklaşık bir buçuk kilometre mesafede bulunduğu ve sert granit yapısı nedeniyle doğal bir koruma sağladığı belirtiliyor. İran’ın dağın altında 80 ila 100 metre derinliğe kadar kazı yaptığı, toplam derinliğin ise 600 metreye ulaştığı ifade ediliyor.

Söz konusu kazı çalışmalarının ilk olarak 2007’de planlandığı, ancak sistematik faaliyetlerin 2020 yılında hız kazandığı değerlendiriliyor. Bu dönemin, Natanz Nükleer Santrali’ne yönelik sabotajların ardından İran’ın kritik altyapısını daha güvenli alanlara taşıma arayışına girdiği sürece denk geldiği belirtiliyor.

İran Atom Enerjisi Kurumu’nun eski Başkanı Ali Ekber Salihi de geçmişte yaptığı açıklamalarda, üretim zincirinin korunması amacıyla santrifüjlerin daha güvenli bir alana taşınmasının gündemde olduğunu ifade etmişti. Her ne kadar doğrudan Kazma Dağı’nı işaret etmese de bu açıklamaların söz konusu bölgeyle ilişkilendirildiği yorumları yapıldı.

Hizbullah seçeneği ve bölgesel temaslar

Trump, Lübnan ile ilişkilerin olumlu seyrettiğini belirterek, bu ülkeye “hak ettiği saygıyla” yaklaşacaklarını ifade etti. Hizbullah ile doğrudan temas ihtimaline de değinen Trump, Lübnan Cumhurbaşkanı’nın talep etmesi durumunda bu tür bir görüşmeye açık olduklarını söyledi.

ABD Başkanı ayrıca, bölgedeki diğer aktörlerle de temaslarını sürdürdüklerini belirterek, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ilişkilerinin iyi olduğunu ifade etti. Şara’nın Hizbullah konusunda inisiyatif almak istediğini aktaran Trump, bunun sahadaki dengeler açısından etkili olabileceğini dile getirdi.

Lübnan-İsrail hattındaki gelişmelere de değinen Trump, İsrail’in Lübnan ile yaptığı anlaşmanın “başarılı” olduğunu ve yeniden konuşlandırma sürecinin devam ettiğini söyledi.