ABD ile İran arasında mutabakat zaptı dijital olarak imzalandı

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, ABD ile İran arasında varılan mutabakat zaptının dün elektronik ortamda “dijital olarak” imzalandığını açıkladı. Vance, anlaşmanın İran’ın nükleer programını yeniden inşa etmemesini sağlamaya yönelik olduğunu söyledi.

ABD basınına konuşan Vance, “Nükleer programlarını kapsamlı bir şekilde yok ettik ve bu anlaşma, onların programı yeniden inşa etmemelerini sağlamaya yönelik” dedi. Vance, İran’ın belirli yükümlülükleri yerine getirmesi halinde Körfez ülkeleri tarafından finanse edilecek 300 milyar dolarlık yeniden inşa fonuna erişebileceğini belirtti.

Vance, “Yükümlülüklerinin kendi payına düşen kısmını yerine getirdiği sürece, Körfez koalisyonu tarafından finanse edilen böyle bir fona erişebilirler” ifadesini kullandı.

Dondurulmuş fonlar iddiası

Vance, İran’ın dondurulmuş 24 milyar dolarlık fonlarına erişmesinin henüz kamuoyuna açıklanmayan mutabakat zaptı metninin bir parçası olduğu iddiasını reddetti. Anlaşmanın imzalanmasının ardından daha ayrıntılı ve teknik konuların müzakerelerde ele alınacağını söyleyen Vance, “Varlıkların üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını konuşmaya hazırız. Ancak çok daha büyük bir mesele olan, nükleer program konusunda uzun vadeli taahhütlerde bulunmaları halinde ekonomileri üzerindeki yaptırımların kaldırılmasıdır” dedi.

İsviçre’de cuma günü düzenlenmesi beklenen imza töreni öncesinde açıklama yapan Vance, “Anlaşmayı dün dijital olarak imzaladık” ifadesini kullandı.

Mutabakat zaptının açıklanması bekleniyor

Adı açıklanmayan ABD’li bir yetkili, mutabakat zaptının ABD Başkanı Donald Trump, ABD Başkan Yardımcısı Vance ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf tarafından imzalandığını söyledi. Yetkili, mutabakat zaptının tam metninin kamuoyuna açıklanacağını belirterek metnin 24 ila 48 saat içinde yayımlanacağını ifade etti.

ABD’li yetkili, “Mutabakat zaptı kamuoyuna açıklanacak. Buradaki ilkelerimizden biri de tam şeffaflık sağlamak” dedi.

Yetkili, Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğe ilişkin de “Hürmüz Boğazı'ndaki trafikte önemli bir artış göreceksiniz. Bu artış aslında şimdiden başladı ve zamanla yavaş yavaş artacak. Muhtemelen iki hafta içinde normale dönmeyeceğiz, ancak boğaz trafiğinde önemli bir artış göreceğiz” değerlendirmesinde bulundu.

İran dini lideri Mücteba Hamaney’in mutabakat zaptına imza atmamasının alışılmadık bir durum olmadığını belirten ABD’li yetkili, Barack Obama döneminde ABD ile İran arasında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nda (JCPOA) dönemin dini liderinin imzasının bulunmadığını söyledi. Yetkili, Trump’ın zaptı bizzat imzalamasının “sürece olan bağlılığını ve kararlılığını” gösterdiğini ifade etti.

ABD askeri varlığını koruyacak

ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığına da değinen yetkili, ABD’nin İran ile yürütülecek teknik görüşmeler süresince bölgedeki mevcut askeri varlığını koruyacağını, nihai anlaşmaya varılması halinde ise planlanan azaltmanın yapılacağını söyledi.

Yetkili, “Şubat ayında başlayan operasyona hazırlık olarak bölgedeki kuvvetlerimizi önemli ölçüde artırdık. Bunları azaltmayı umuyoruz. Henüz bunu yapmıyoruz. İranlıların verdikleri sözleri yerine getirdiklerini görmek istiyoruz. Nihai bir anlaşmaya varılması halinde bölgedeki askeri güçlerin azaltılması öngörülüyor” dedi.