ABD, Hindistan'daki S-400 varlığına rağmen F-35'leri tatbikata gönderdi

ABD Hava Kuvvetleri, Hindistan'ın ev sahipliğinde düzenlenen Tarang Shakti 2026 Tatbikatı'na 6 adet F-35A Lightning II savaş uçağıyla katıldı. Hindistan'ın Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerine sahip olması, ABD'nin beşinci nesil savaş uçaklarının teknoloji güvenliğine yönelik uygulamalarını yeniden gündeme taşıdı. Tatbikat kapsamında Hint personelin, üst düzey askerî yetkililer dahil, F-35 uçaklarına yerde yaklaşmasına izin verilmediği açıklandı.

ABD, tatbikata Japonya'daki Misawa Hava Üssü'nden intikal eden 6 adet F-35A'nın yanı sıra bir KC-135 tanker uçağı ve yaklaşık 200 bakım ve destek personeli gönderdi. F-35'ler, Tarang Shakti Tatbikatı kapsamında ilk kez Hindistan'da taktik eğitim faaliyetlerine katıldı.

Tarang Shakti 2026'ya çok uluslu katılım

Tatbikata Fransa, 7 Rafale savaş uçağı, 3 A400M nakliye uçağı ve 2 A330 MRTT tanker uçağıyla katıldı. Birleşik Arap Emirlikleri 6 F-16 savaş uçağı ve Global 6000 platformuyla, Avustralya ise C-130 nakliye uçağı ve KC-30A tanker uçağıyla faaliyetlerde yer aldı.

Almanya 2 A400M nakliye uçağı, Bangladeş C-130J ve Sri Lanka King Air 350/KA-360 keşif ve istihbarat uçağıyla tatbikata iştirak etti.

Ev sahibi Hindistan Hava Kuvvetleri ise Rafale, Su-30MKI, Tejas, Mirage 2000, Jaguar ve MiG-29 savaş uçaklarının yanı sıra havadan ihbar ve kontrol uçakları ile tanker platformlarını görevlendirdi. Tatbikatta yaklaşık 32 ülke gözlemci olarak bulundu.

Hindistan'ın S-400 sistemleri ve F-35 güvenliği

Hindistan, 2018 yılında Rusya ile beş S-400 hava savunma sistemi biriminin tedarikini kapsayan anlaşma imzaladı. Sistemlerin ülkenin batı ve kuzey bölgelerinde, Pakistan ve Çin sınırlarına yönelik hava savunma ihtiyaçları doğrultusunda konuşlandırılması planlandı.

ABD'nin F-35 uçaklarını konuşlandırdığı Jodhpur Hava Üssü, Hindistan'ın batısındaki Rajasthan eyaletinde, Pakistan sınırına yaklaşık 200 kilometre mesafede bulunuyor. Bölge, Hindistan'ın S-400 konuşlandırma alanlarıyla coğrafi yakınlığı nedeniyle dikkat çekiyor. Bununla birlikte tatbikat sırasında S-400 radarlarının aktif olarak kullanılıp kullanılmadığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

S-400 sistemlerinin radarları ile F-35'in düşük görünürlük özellikleri arasındaki etkileşim, iki platformun birlikte bulunduğu operasyonel ortamlarda teknoloji güvenliği açısından önem taşıyor. Radar sistemlerinin uçakların radar izleri ve elektromanyetik yayınlarına ilişkin veri toplama potansiyeli, F-35'in hassas teknolojilerinin korunmasına yönelik tedbirlerin başlıca gerekçeleri arasında yer alıyor.

Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesinin ardından ABD tarafından F-35 programından çıkarılmıştı. Hindistan ise S-400 sistemlerine sahip olmasına rağmen ABD'nin F-35 uçaklarına ev sahipliği yapan çok uluslu tatbikata katıldı.

Hint personelin F-35 uçaklarına erişimi sınırlandırıldı

Hindistan Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Amar Preet Singh, Jodhpur Hava Üssü'ne konuşlandırılan ABD F-35 uçaklarına Hint askerî personelinin yaklaşmasına izin verilmediğini açıkladı.

Singh, söz konusu kısıtlamanın üst düzey askerî yetkilileri de kapsadığını belirtti. Tatbikat kapsamında ortak uçuş faaliyetleri gerçekleştirilirken F-35'lerin yerdeki erişim koşulları ile hassas sistemlerine yönelik güvenlik tedbirleri ABD tarafından uygulandı.

ABD'nin Hindistan'a F-35 satma ihtimaline ilişkin soruları da yanıtlayan Singh, Washington yönetiminin henüz resmî bir satış teklifinde bulunmadığını doğruladı.

ABD Pasifik Hava Kuvvetleri Komutanı General Kevin Schneider ise F-35'in yabancı ülkelere satışına ilişkin kararların kendi yetki alanının dışında olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Washington ziyareti sırasında F-35 savaş uçaklarının Hindistan'a satışının değerlendirilebileceğini açıklamıştı. Ancak iki ülke arasında bu yönde resmî bir tedarik süreci başlatıldığına ilişkin açıklama yapılmadı.

Rusya'nın Su-57 teklifi ve Hindistan'ın AMCA projesi

Hindistan Hava Kuvvetleri Komutanı Singh, Rusya'nın Su-57 beşinci nesil savaş uçaklarını Hindistan'a teklif ettiğini doğruladı. Singh, söz konusu platformun tedarikine ilişkin henüz karar alınmadığını, hükümet tarafından bir karar iletilmesi durumunda uçağın Hindistan Hava Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygunluğunun değerlendirileceğini belirtti.

Rusya, daha önce de Hindistan'a Su-57 savaş uçaklarının teknoloji transferi ve yerel üretimini içeren iş birliği seçenekleri sunmuştu. Ancak bu girişimler bir tedarik anlaşmasıyla sonuçlanmadı.

Hindistan, yabancı savaş uçağı tedarik seçeneklerini değerlendirirken yerli beşinci nesil savaş uçağı Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) projesini de sürdürüyor.

Çift motorlu ve tek pilotlu olarak tasarlanan AMCA'nın düşük radar görünürlüğü, dahili silah istasyonları, süper seyir kabiliyeti ve gelişmiş aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radar gibi özelliklere sahip olması hedefleniyor. Proje, Hindistan'ın yerli savunma sanayi kapasitesini geliştirmeye yönelik Make in India girişimi kapsamında yürütülüyor.