ABD, Grönland'daki askeri varlığını genişletiyor

ABD, Danimarka ve Grönland arasında yürütülen görüşmelerin ardından Arktik bölgesinin güvenliğine yönelik yeni bir anlaşmada uzlaşıldı. Anlaşmayla ABD'nin Grönland'daki askeri varlığının genişletilmesi planlanırken adanın egemenlik statüsünde değişiklik yapılmayacağı ve NATO'nun bölgesel güvenlikte daha fazla sorumluluk üstleneceği belirtiliyor.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York'ta yaptığı açıklamada Arktik güvenliğinin yalnızca Danimarka veya ABD'nin sorumluluğunda olmayacağını söyledi. Rasmussen, yeni düzenlemeyle Arktik güvenliğinde NATO'nun daha belirgin bir rol üstleneceğini belirterek, "Arktik bölgesiyle ilgilenen büyük ölçüde NATO olacaktır." dedi.

ABD iki yeni askeri noktaya yerleşecek

Reuters'ın anlaşma hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD, Grönland'da iki yeni askeri noktada varlık gösterecek. Bunlardan ilkinin Grönland'ın güneyindeki Narsarsuaq olması planlanıyor. ABD'nin İkinci Dünya Savaşı döneminde Bluie West One adıyla kullandığı eski askeri tesisin yeniden faaliyete geçirilmesi öngörülüyor.

İkinci noktanın ise Grönland'ın doğusundaki Mestersvig olması bekleniyor. Bölgedeki tesisler halen Danimarka Silahlı Kuvvetlerinin Arktik'te görev yapan Sirius Köpekli Kızak Devriyesi tarafından kullanılıyor. ABD halihazırda Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü'nde askeri varlık bulunduruyor. Yeni düzenlemeyle Washington'ın adadaki faaliyet alanının güney ve doğu kesimlerine doğru genişlemesi bekleniyor.

Danimarka: Egemenlik devredilmiyor

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın Washington'a Grönland'ın güvenliği konusunda "kalıcı kontrol" sağlayacağını açıklamıştı. Danimarka ve Grönland yönetimleri ise anlaşmayı bu şekilde tanımlamadı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland üzerindeki egemenliğin ABD'ye devredilmeyeceğini belirterek anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliği ve toprak bütünlüğünün yanı sıra Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını tanıdığını açıkladı.

Grönland yönetimi de anlaşmanın adanın egemenlik statüsünü değiştirmediğini ve güvenlik iş birliğini geliştirmeyi amaçladığını vurguladı. Anlaşmanın ayrıca Rusya, Çin ve diğer NATO dışı ülkelerin Grönland'da askeri üs kurmasını veya güvenlik açısından hassas yatırımlar gerçekleştirmesini engelleyecek düzenlemeler içermesi bekleniyor.

Arktik'te NATO'nun rolü artacak

Yeni düzenlemenin temel unsurlarından biri NATO'nun Arktik ve Kuzey Atlantik'teki güvenlik rolünün güçlendirilmesi olacak. Grönland, Kuzey Amerika ile Avrupa arasındaki konumu nedeniyle NATO açısından stratejik öneme sahip. Ada aynı zamanda Kuzey Atlantik'e ulaşan deniz ve hava güzergâhlarının izlenmesi ile füze erken ihbar faaliyetleri açısından kritik bir noktada bulunuyor.

Anlaşmanın, ABD ile Danimarka arasında 1951'den beri yürürlükte bulunan Grönland Savunma Anlaşması üzerine inşa edilmesi bekleniyor. Mevcut anlaşma Washington'a adada askeri faaliyet yürütme ve üs kullanma konusunda geniş yetkiler sağlıyor.

Yeni anlaşmanın ABD, Danimarka ve Grönland liderleri tarafından New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında imzalanması planlanıyor. Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuna açıklanmadığı için ABD'nin yeni tesislerdeki yetkilerinin kapsamı ve mevcut savunma anlaşmasında yapılacak değişikliklerin ayrıntıları imzanın ardından netleşecek.