ABD Donanması, yeni nesil modüler füze ailesini geliştiriyor

ABD Donanması, savaş gemilerinin hava ve füze savunma kapasitesini artırmak amacıyla Naval Modular Missile (NMM) adı verilen yeni nesil önleyici füze ailesini geliştiriyor. Ortak bileşenler etrafında şekillendirilen sistem, görev ve menzil ihtiyacına göre bir Mk 41 dikey fırlatma hücresine bir, iki veya dört füze yüklenmesine imkân sağlayacak.

NMM ailesinin merkezinde, yaklaşık 254 milimetre çapındaki ortak Terminal Stage Interceptor (TSI) bulunuyor. Hedefe yaklaşarak önleme görevini gerçekleştirecek bu bölüm; arayıcı başlık, harp başlığı, komuta birimi, terminal aşama roket motoru ve kontrol tahrik modülünden oluşuyor.

Ortak önleyici bölümün farklı roket motorları, hızlandırıcılar ve fırlatma tüpleriyle birleştirilmesi planlanıyor. Böylece farklı menzil ve görevler için tamamen ayrı füzeler geliştirmek yerine kritik donanım ve yazılımların ortak kullanılması hedefleniyor.

Açık sistem mimarisi sayesinde farklı savunma şirketlerinin arayıcı başlık, motor, elektronik ve kontrol sistemleri sunabilmesi amaçlanıyor. Bu yaklaşımın tek bir ana yükleniciye bağımlılığı azaltması, maliyetleri düşürmesi ve yeni teknolojilerin sisteme daha hızlı eklenmesini sağlaması bekleniyor.

Mk 41 hücresine dört farklı yükleme seçeneği

ABD Donanmasının planında NMM ailesinin dört temel varyanttan oluşması öngörülüyor. Orta menzilli QP-MR modelinden bir Mk 41 dikey fırlatma hücresine dört adet yerleştirilebilecek. Bu yapı özellikle uçak, seyir füzesi ve insansız hava aracı saldırılarına karşı gemilerin taşıyabileceği önleyici sayısını artıracak.

Daha uzun menzilli DP-ER modelinden aynı hücreye iki adet yüklenmesi planlanıyor. LR adı verilen uzun menzilli varyant ise 533 milimetrelik roket motoru ve ilave hızlandırıcıyla tek füze olarak taşınacak. Bu modelin yüksek hız ve uzun menzil gerektiren savunma ile taarruz görevlerinde kullanılması amaçlanıyor.

ER-S varyantı ise Virginia sınıfı denizaltıların geniş çaplı fırlatma tüpleri için geliştirilecek. Planlanan yapı kapsamında bir denizaltı fırlatma tüpüne yedi ER-S füzesinin yerleştirilmesi değerlendiriliyor.

Yıllık 1000 füze üretimi hedefleniyor

ABD Donanması, sözleşmenin imzalanmasından sonraki beş yıl içinde yıllık 1000 önleyici füze üretim kapasitesine ulaşmayı hedefliyor. Birden fazla üreticinin ortak mimariye uygun bileşenler geliştirmesi ve üretmesi planlanıyor.

Programın 2027 mali yılında 311 milyon dolarlık araştırma, geliştirme, test ve değerlendirme bütçesiyle başlatılması öngörülüyor. İlk aşamada en az iki şirketle rekabetçi geliştirme sözleşmesi yapılması bekleniyor.

NMM ailesinin uzun vadede SM-2, SM-6 ve ESSM gibi mevcut sistemlerin görevlerinin önemli bir bölümünü üstlenmesi değerlendiriliyor. Ancak program henüz geliştirme aşamasında bulunuyor ve füzelerin hizmete giriş takvimi açıklanmadı.

Hedef gemilerin füze taşıma kapasitesini artırmak

Modern savaş gemilerinin sınırlı sayıdaki dikey fırlatma hücrelerini çok sayıda İHA, seyir füzesi ve balistik tehdide karşı kullanması, mühimmatın kısa sürede tükenmesi riskini ortaya çıkarıyor. Bir Mk 41 hücresinde dört orta menzilli NMM taşınması, geminin fiziksel hücre sayısı değiştirilmeden hava savunma mühimmatının önemli ölçüde artırılmasını sağlayacak.

Mk 41 hücreleri

NMM ailesinin yalnızca İHA’lara karşı geliştirilmediği; uçaklar, seyir füzeleri, balistik hedefler ve manevra kabiliyeti yüksek yeni nesil tehditlere karşı çok görevli bir yapı olarak planlandığı belirtiliyor. LR varyantının ayrıca hipersonik hızlarda görev yapması öngörülüyor.

Rus donanması için benzer sistem önerisi

NMM programı, yoğun İHA saldırılarıyla karşılaşan Rus donanmasının daha küçük ve çok sayıda taşınabilen önleyici füzelere duyduğu ihtiyaç açısından da tartışılıyor. Rus askerî çevrelerinde Proje 11356R sınıfı fırkateynlerin İHA ve insansız deniz aracı saldırılarına karşı savunmasının güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

“Burevestnik” proje adıyla da bilinen bu fırkateynler, 24 adet Ştil-1 hava savunma füzesi ve iki AK-630 yakın hava savunma topuyla donatılmış durumda. Ancak büyük Ştil-1 füzelerinin küçük ve düşük maliyetli İHA’lara karşı kullanılması mühimmat ekonomisi açısından dezavantaj oluşturuyor.

Bu kapsamda 19Ya6, Vector ve 9M336 Verba temelinde geliştirilebilecek küçük önleyicilerin modüler fırlatıcılara yerleştirilmesi öneriliyor. Verba’nın 9M336 füzesi hâlihazırda uçak, helikopter, seyir füzesi ve düşük irtifada uçan İHA’lara karşı geliştirilen kızılötesi güdümlü bir sistem olarak kullanılıyor.

19Ya6 ve Vector tabanlı deniz önleyicilerine ilişkin öneriler ise henüz doğrulanmış bir Rus donanma programına dönüşmüş değil. Bu seçenekler, mevcut teknolojilerin gemilerde kullanılabilecek kompakt hava savunma füzelerine uyarlanmasına yönelik askerî-teknik değerlendirmeler niteliği taşıyor.

Milimetrik dalga radarı ihtiyacı öne çıkıyor

Küçük önleyici füzelerin etkili biçimde kullanılabilmesi için gemilerin küçük ve alçaktan uçan hedefleri tespit edebilecek radarlarla donatılması gerekiyor. Bu nedenle Ka bandında çalışan milimetrik dalga radarlarının, elektro-optik algılayıcıların ve elektronik harp sistemlerinin aynı savunma ağına bağlanması öneriliyor.

Böyle bir yapı, uzak mesafede daha büyük hava savunma füzelerinin, yakın mesafede kompakt önleyicilerin, son savunma hattında ise toplar ve elektronik harp sistemlerinin kullanılmasını sağlayabilir. ABD’nin NMM yaklaşımı da farklı tehditlere karşı uygun maliyetli mühimmatın seçilebildiği katmanlı ve yüksek kapasiteli bir deniz savunma mimarisi kurmayı amaçlıyor.