Yunanistan’ın Semadirek Adasına Patriot konuşlandırma planı tartışma yarattı

Yunanistan’ın, Kuzey Ege’de bulunan ve Türkiye kıyılarına yakın konumdaki Semadirek Adası çevresine Patriot hava savunma sistemi konuşlandırmayı planladığı öne sürüldü. Söz konusu ada, Çanakkale kıyılarına yaklaşık birkaç deniz mili mesafede bulunuyor ve Ege’de stratejik konumda yer alıyor.

Yunan savunma çevreleri, bu tür sistemlerin Ege ve Doğu Akdeniz’de artan güvenlik riskleri nedeniyle hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla değerlendirildiğini belirtiyor.

Semadirek Adası, Boğazönü adalarından biri olup Yunanistan'a bağlıdır.

İktidardaki Yeni Demokrasi Partisi (YDP) milletvekili Angelos Sirigos ise Yunan devlet televizyonu ERT’e, Bulgar topraklarını koruyacak Patriot’un “gayriaskeri statüde” bulunan Gökçeada’nın karşısındaki Yunan Semadirek Adası’na yerleştirileceğini iddia etti. Sirigos, “Bu sistemin oraya kurulmasıyla NATO, bölgenin silahsızlandırılmış statüde olmadığını fiilen kabul etmiş oluyor” iddiasında bulundu.

Bulgaristan’ın hava savunması için konuşlandırma

Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, daha önce yaptığı açıklamada bir Patriot füze bataryasının ülkenin kuzeyine konuşlandırılacağını duyurmuştu. Söz konusu konuşlandırmanın, NATO müttefiki Bulgaristan için balistik savunma desteği sağlamayı amaçladığı ifade edildi.

Atina yönetimine göre bu adım, Sofya’nın talebi üzerine gerçekleştirilen bir savunma iş birliği kapsamında atıldı. Yunan yetkililer, sistemin Bulgaristan’ın hava sahasının önemli bir bölümünü balistik füze tehdidine karşı kapsayabileceğini belirtiyor.

Aynı plan kapsamında, Bulgaristan hava sahasının korunmasına destek vermek amacıyla iki adet F-16 savaş uçağının da Yunanistan’ın kuzeyindeki bir üsse konuşlandırıldığı bildirildi.

MSB: Yunanistan'ın girişimleri komşuluk ve müttefiklik ilişkilerimizi zedeliyor

Milli Savunma Bakanlığı, Yunanistan’ın uluslararası antlaşmalara aykırı şekilde adaların statüsünü ihlal eden girişimlerinin hem hukuka aykırı olduğunu hem de iki ülke arasındaki komşuluk ve müttefiklik ilişkilerine zarar verdiğini açıkladı.

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, Yunanistan’ın son dönemdeki faaliyetlerine ilişkin sorular üzerine yapılan açıklamada, Doğu Ege Adaları’nın Yunanistan’a 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması ve 1947 tarihli Paris Barış Antlaşması kapsamında gayri askeri statü şartıyla devredildiği hatırlatıldı.

Açıklamada, Limni Adası ve Kerpe Adası’nın gayri askeri statüde bulunması gereken adalar arasında yer aldığı vurgulanarak, söz konusu statünün uluslararası antlaşmaların temel şartlarından biri olduğu ifade edildi.

Ege’de silahsızlandırılmış adalar tartışması büyüyor

Patriot sistemlerinin Ege’deki adalara konuşlandırılması iddiası, Türkiye ile Yunanistan arasındaki adaların silahsızlandırılması tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

Ankara, Lozan Antlaşması ve Paris Barış Antlaşması kapsamında bazı Ege adalarının askerden arındırılmış statüye sahip olduğunu savunuyor. Türkiye’ye göre bu statünün ihlal edilmesi bölgedeki güvenlik dengelerini etkileyebilir.

Atina, Türkiye'nin itirazlarına ve antlaşmalardan doğan yükümlülüklerine rağmen 1960'lardan bu yana adaları silahlandırarak Doğu Ege Adalarının gayriaskeri statüsünü ihlal etmeye devam ediyor.

Yunanistan ise söz konusu askeri konuşlandırmaların savunma amaçlı olduğunu ve bölgedeki güvenlik tehditlerine karşı ulusal savunma hakkı kapsamında değerlendirildiğini ifade ediyor. Atina yönetimi ayrıca NATO çerçevesinde yürütülen savunma iş birliklerinin bölgesel güvenliği güçlendirmeyi amaçladığını vurguluyor.

Uzmanlara göre Ege’deki askeri konuşlandırmalar, yalnızca Türkiye-Yunanistan ilişkileri açısından değil, aynı zamanda Balkanlar, Doğu Akdeniz ve NATO’nun güneydoğu kanadındaki güvenlik dengeleri açısından da stratejik önem taşıyor.