Ukrayna, savaş alanı verilerini İngiltere'nin yapay zekâ çalışmalarına açıyor

Birleşik Krallık ile Ukrayna, 24 Ağustos 2026'da savunma alanında yapay zekâ teknolojilerinin ortak geliştirilmesini öngören yeni bir anlaşmaya imza attı.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından Kiev'de imzalanan anlaşmayla İngiltere, Ukrayna'nın gerçek savaş koşullarından elde edilen milyonlarca görüntüyü barındıran Avengers AI Labs platformuna erişim sağlayan ilk yabancı ortak olacak.

İngiliz hükümeti, verilerin yeni askerî yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılacağını açıkladı.

Avengers AI Labs milyonlarca savaş alanı görüntüsü içeriyor

İngiliz hükümetinin 24 Ağustos tarihli resmî açıklamasına göre Avengers AI Labs, Ukrayna'daki savaş alanına yerleştirilen binlerce gündüz kamerası ve kızılötesi sensörden gerçek operasyonel veri topluyor.

Veri setinde tanklar, topçu sistemleri, hava savunma sistemleri, piyade unsurları ve hava hedeflerine ait milyonlarca görüntü bulunuyor. Şahid tipi taarruz İHA'ları ile keşif İHA'ları da veri tabanında sınıflandırılan hava hedefleri arasında yer alıyor. Bu görüntüler yeni yapay zekâ modellerinin eğitilmesi için Avengers AI Labs'a aktarılıyor.

Reuters'ın 25 Ağustos'ta yayımlanan haberine göre veri tabanında ağırlıklı olarak Ukrayna'nın DELTA muharebe sisteminden sağlanan yaklaşık 5 milyon etiketlenmiş savaş alanı görüntüsü bulunuyor. Sistem ayrıca her ay 100 binden fazla drone video akışından gelen verileri işliyor.

İngiltere böylece Ukrayna dışından Avengers AI Labs'a erişmesine izin verilen ilk ülke olacak. İngiliz araştırmacılar ve teknoloji şirketleri, gerçek muharebe ortamından elde edilen verileri yeni savunma teknolojilerinin geliştirilmesinde kullanabilecek.

Veriler yapay zekâ ile hedef tespitinde kullanılıyor

Avengers AI Labs'ın temel kullanım alanlarından biri savaş alanındaki nesnelerin yapay zekâ tarafından otomatik olarak tanımlanması.

Ukrayna Savunma Bakanlığının açıkladığı verilere göre Avengers AI Labs kullanılarak eğitilen mevcut sistem, gerçek zamanlı olarak karşısına çıkan hedeflerin yaklaşık yüzde 70'ini tespit edebiliyor. Kiev Independent da sistemin tank, topçu, hava savunma sistemi, piyade ve hava hedeflerini tanımlamak üzere eğitildiğini aktardı.

İngiliz hükümetinin yayımladığı ortaklık metni ise iki ülkenin yapay zekâ destekli askerî kabiliyetleri birlikte geliştirmeyi, test etmeyi ve konuşlandırmayı planladığını belirtiyor. İş birliği otonom sistemler, güvenli veri paylaşımı, siber güvenlik ve yapay zekâ güvencesi gibi alanları kapsıyor.

Bununla birlikte gönderilen Rus kaynaklı metindeki “bu modeller İngiliz füze ve İHA'larında Rus araçlarına otomatik olarak saldırmak için kullanılacak” ifadesi, İngiliz hükümetinin açıklamasında bu kesinlikle yer almıyor. Resmî metin yapay zekâ destekli askerî sistemler ve otonom platformların geliştirilmesini doğruluyor ancak belirli bir İngiliz füzesinin Rus hedeflerine otomatik angajman gerçekleştireceğini açıklamıyor.

İngiltere ve Ukrayna otonom sistemler geliştirecek

İmzalanan niyet bildirisine göre iş birliği üç ana yapı üzerinden yürütülecek. Hükümetler ortak yapay zekâ modelleri, güvenli veri ve bilgi işlem altyapısı üzerinde çalışırken savunma şirketleri belirlenen operasyonel sorunlara yönelik sistemler geliştirecek. Üniversiteler ve araştırma kuruluşları ise otonomi, siber güvenlik, yapay zekâ güvenliği ve sentetik veriler üzerinde çalışacak.

İki ülke ayrıca yeni nesil drone, robotik ve otonom sistemlerde kullanılabilecek düşük enerji tüketimli yapay zekâ çipleri geliştirmeyi araştıracak. İngiliz hükümeti, başarılı olması durumunda bu teknolojinin daha uzun süre görev yapabilen, çevresindeki değişikliklere daha hızlı tepki veren ve geleneksel sistemlerin zorlandığı ortamlarda çalışabilen yeni nesil akıllı platformlarda kullanılabileceğini belirtti.

Ukrayna verileri, İngiliz askerî üslerinin korunmasında da kullanılacak

Ortaklık kapsamında yalnızca silah ve otonom araç teknolojileri üzerinde çalışılmayacak. Ukrayna'nın savaş alanından elde ettiği verilerin İngiltere'deki kritik tesislerin korunmasında da kullanılması planlanıyor.

İlk pilot projelerden biri, toprağa döşenen fiber optik kabloları yapay zekâ destekli geniş bir sensör ağına dönüştürmeyi amaçlıyor. İngiliz Sintela şirketinin teknolojisini kullanan sistemin bir Birleşik Krallık savunma tesisinde denenmesi planlanıyor.

Teknolojinin gelecekte askerî üslerin yanı sıra havalimanları, cezaevleri, demiryolları ve enerji tesisleri gibi kritik altyapının korunmasında kullanılabileceği belirtiliyor. İngiliz hükümeti ilk çalışmaların Sintela'nın yanı sıra Oxford merkezli Mind Foundry ve Londra merkezli Skyral şirketlerinin katılımıyla yürütüldüğünü açıkladı.

Anlaşma askerî yapay zekâ iş birliğini kurumsallaştırıyor

Burnham ve Zelenski tarafından imzalanan Birleşik Krallık-Ukrayna Yapay Zekâ Ortaklığı Niyet Bildirisi, iki ülkenin savunma alanındaki yapay zekâ çalışmalarını daha geniş bir çerçeveye oturtuyor.

Belgede taraflar, yapay zekâ ve otonom sistemlerin modern savaş üzerindeki etkisine dikkat çekerek yeni nesil yapay zekâ destekli silahlı kuvvetlerin geliştirilmesinde birlikte hareket etme niyetlerini açıkladı.

Anlaşmada geliştirilecek sistemlerin NATO ile birlikte çalışabilirliğine de vurgu yapıldı. Ancak belge hukuken bağlayıcı bir uluslararası anlaşma değil. İngiliz hükümetinin yayımladığı metinde bunun iki ülkenin siyasi niyetini yansıttığı ve hukuken bağlayıcı yükümlülük oluşturmadığı açıkça belirtiliyor.

İngiltere gerçek savaş verilerinden yararlanacak

Anlaşmanın İngiltere açısından öne çıkan yönü, yapay zekâ sistemlerinin yalnızca laboratuvar veya simülasyon verileri yerine gerçek muharebe ortamından gelen verilerle eğitilebilmesi.

Financial Times'ın 25 Ağustos tarihli haberine göre veri tabanı drone görüntülerinin yanı sıra kameralar ve akustik sensörlerden elde edilen milyonlarca gerçek savaş verisini içeriyor. İngiliz ordusunun özellikle Rus İHA'larının tanımlanmasında kullanılan Ukrayna sensör verileriyle ilgilendiği bildirildi.

İngiltere karşılığında Ukrayna'ya üniversiteleri, araştırmacıları ve teknoloji şirketlerinden oluşan yapay zekâ ekosistemine erişim sağlayacak. Böylece Kiev'in savaş sırasında geliştirdiği sistemlerin İngiliz araştırma ve sanayi kapasitesiyle birleştirilmesi hedefleniyor.