Uçak Gemisi ve Amfibi Hücum Gemisi Olan Ülkeler

Askeri alanda en çok merak edilen konulardan bir tanesi de dünya üzerinde hangi ülkelerde kaç tane Uçak Gemisi olduğudur.

Donanmaya sahip ülkeler için büyük bir prestij kaynağı olan uçak gemileri, günümüz denizciliğinin sembolü niteliğindedir.

Bununla birlikte bölgesel güç olan ülkeler de Amfibi Hücum Gemisi edinerek, donanmalarına güç çarpanı eklemek istemektedir. Her ne kadar uçak gemisi kadar büyük tonajlı olmasalar da kısmen uçak gemilerinin rollerini yerine getirdiği için tercih sebebi olmuşlardır.

Şimdi iki gemi türünün tanımına ardından iki geminin arasındaki farklara bakalım.

Uçak Gemisi Nedir?

Uçak gemisi, savaş uçaklarını taşıma, fırlatma ve geri alma yeteneğine sahip, denizde hareket eden bir hava üssü olarak tanımlanabilir.

Modern uçak gemileri, genellikle sabit kanatlı savaş uçakları ve helikopterler için iniş-kalkış pistlerine, güçlü radar sistemlerine ve savunma silahlarına sahiptir. Nükleer tahrik sistemine sahip olanlar, aylarca yakıt ikmali yapmadan denizde kalabilir.

Uçak gemileri, denizlerde hava üstünlüğü sağlamak, düşman hedeflerini vurmak ve büyük çaplı askeri operasyonları desteklemek için kullanılır.

Amfibi Hücum Gemisi Nedir?

Amfibi hücum gemisi (LHD/LHA), deniz piyadelerini, zırhlı araçları ve hava unsurlarını taşıyarak, denizden karaya çıkarma operasyonlarını gerçekleştirmek için tasarlanmış çok amaçlı savaş gemileridir.

Bu gemiler, genellikle geniş helikopter pistlerine ve iç hangarlara sahiptir, ayrıca bazı modeller kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen uçakları da barındırabilir. Amfibi hücum gemileri, özellikle amfibi harekâtlar, insani yardım görevleri ve denizden hava desteği sağlama gibi görevlerde önemli rol oynar.

Uçak Gemisi ve Amfibi Hücum Gemisi Arasındaki Farklar

1. Amaç ve Kullanım
   • Uçak Gemisi: Ana amacı, denizde hava üstünlüğü sağlamak ve savaş uçaklarını taşıyarak denizden hava operasyonları yapmaktır. Uçak gemileri, savaş uçaklarını fırlatmak ve geri almak için büyük pistlere sahip olup, deniz üzerindeki hava gücünü destekler.
   • Amfibi Hücum Gemisi: Ana amacı, deniz piyadelerini ve askeri birlikleri denizden karaya çıkarmaktır. Amfibi hücum gemileri, askerlerin ve zırhlı araçların denizden karaya taşınmasını sağlamak için daha çok helikopter ve çıkarma araçları ile donatılmıştır.
2. Uçak Gemisi: Ana amacı, denizde hava üstünlüğü sağlamak ve savaş uçaklarını taşıyarak denizden hava operasyonları yapmaktır. Uçak gemileri, savaş uçaklarını fırlatmak ve geri almak için büyük pistlere sahip olup, deniz üzerindeki hava gücünü destekler.
3. Amfibi Hücum Gemisi: Ana amacı, deniz piyadelerini ve askeri birlikleri denizden karaya çıkarmaktır. Amfibi hücum gemileri, askerlerin ve zırhlı araçların denizden karaya taşınmasını sağlamak için daha çok helikopter ve çıkarma araçları ile donatılmıştır.
4. Taşıma Kapasitesi
   • Uçak Gemisi: Uçak gemileri, çok sayıda savaş uçağı taşıyabilir ve bu uçaklar, düşman hedeflerine hava saldırıları gerçekleştirmek için kullanılır. Ayrıca uçaklar, geminin üzerindeki pistlerde kalkış ve iniş yapabilir.
   • Amfibi Hücum Gemisi: Amfibi hücum gemileri, helikopterler, çıkarma gemileri, zırhlı araçlar ve asker taşıyan araçlar gibi denizden karaya ulaşan araçları taşımak için tasarlanmıştır. Bu gemiler, denizden karaya büyük askeri birlik ve ekipman taşıma kapasitesine sahiptir.
5. Uçak Gemisi: Uçak gemileri, çok sayıda savaş uçağı taşıyabilir ve bu uçaklar, düşman hedeflerine hava saldırıları gerçekleştirmek için kullanılır. Ayrıca uçaklar, geminin üzerindeki pistlerde kalkış ve iniş yapabilir.
6. Amfibi Hücum Gemisi: Amfibi hücum gemileri, helikopterler, çıkarma gemileri, zırhlı araçlar ve asker taşıyan araçlar gibi denizden karaya ulaşan araçları taşımak için tasarlanmıştır. Bu gemiler, denizden karaya büyük askeri birlik ve ekipman taşıma kapasitesine sahiptir.
7. İniş ve Kalkış Yetenekleri
   • Uçak Gemisi: Uçak gemileri, sabit kanatlı uçaklar için uzun bir kalkış ve iniş pistine sahiptir ve genellikle uçakların kalkış ve iniş yapması için özel hava operasyonları alanları sağlar.
   • Amfibi Hücum Gemisi: Amfibi hücum gemileri, helikopterlerin ve kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen uçakların iniş ve kalkış yapabileceği pistlere sahip olup, çoğunlukla denizden karaya yapılan çıkarma operasyonları için kullanılır.
8. Uçak Gemisi: Uçak gemileri, sabit kanatlı uçaklar için uzun bir kalkış ve iniş pistine sahiptir ve genellikle uçakların kalkış ve iniş yapması için özel hava operasyonları alanları sağlar.
9. Amfibi Hücum Gemisi: Amfibi hücum gemileri, helikopterlerin ve kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen uçakların iniş ve kalkış yapabileceği pistlere sahip olup, çoğunlukla denizden karaya yapılan çıkarma operasyonları için kullanılır.
10. Gemi Yapısı ve Donanım
    • Uçak Gemisi: Uçak gemileri, uçakları fırlatmak ve geri almak için büyük bir katlanabilir piste ve güçlü radar, navigasyon ve hava savunma sistemlerine sahiptir.
    • Amfibi Hücum Gemisi: Amfibi hücum gemileri, denizden karaya çıkarma yapmak için büyük hangar alanlarına, deniz taşıma araçlarına ve helikopter pistlerine sahip olup, kara kuvvetleriyle doğrudan destek verir.
11. Uçak Gemisi: Uçak gemileri, uçakları fırlatmak ve geri almak için büyük bir katlanabilir piste ve güçlü radar, navigasyon ve hava savunma sistemlerine sahiptir.
12. Amfibi Hücum Gemisi: Amfibi hücum gemileri, denizden karaya çıkarma yapmak için büyük hangar alanlarına, deniz taşıma araçlarına ve helikopter pistlerine sahip olup, kara kuvvetleriyle doğrudan destek verir.
13. Operasyonel Rol
    • Uçak Gemisi: Genellikle denizlerdeki hava gücünü sağlamak, düşman hedeflerine hava saldırıları düzenlemek ve hava desteği sağlamak gibi görevlerde kullanılır.
    • Amfibi Hücum Gemisi: Askeri harekâtlar sırasında, denizden karaya asker ve ekipman taşıyarak, çıkarma ve kara operasyonları gerçekleştirmeye yönelik görevler üstlenir. Ayrıca, insani yardım operasyonlarında da kullanılabilir.
14. Uçak Gemisi: Genellikle denizlerdeki hava gücünü sağlamak, düşman hedeflerine hava saldırıları düzenlemek ve hava desteği sağlamak gibi görevlerde kullanılır.
15. Amfibi Hücum Gemisi: Askeri harekâtlar sırasında, denizden karaya asker ve ekipman taşıyarak, çıkarma ve kara operasyonları gerçekleştirmeye yönelik görevler üstlenir. Ayrıca, insani yardım operasyonlarında da kullanılabilir.

Kısacası, uçak gemileri hava üstünlüğü sağlamak için kullanılan deniz araçlarıyken, amfibi hücum gemileri denizden kara operasyonlarını desteklemek ve asker taşıma işlevi görmek için tasarlanmış gemilerdir.

Dünyada Uçak Gemisi ve Amfibi Hücum Gemisi Sahibi Ülkeler

Amerika Birleşik Devletleri

ABD, dünyanın en büyük uçak gemisi filosuna sahip ülkedir. Donanmasında 11 adet Nimitz sınıfı ve 1 adet Gerald R. Ford sınıfı olmak üzere toplam 12 uçak gemisi bulunmaktadır.

Bu gemiler, nükleer tahrik sistemleriyle donatılmış olup, uzun süreli operasyon kabiliyetine sahiptir. Ayrıca, ABD'nin amfibi hücum gücü de oldukça güçlüdür ve 33 adet hava platformu taşıyabilen LHD ve LHA sınıfı gemiye sahiptir.

Çin

Çin, son yıllarda deniz gücünü hızla artırarak uçak gemisi filosunu genişletmektedir. Liaoning ve Shandong olmak üzere iki uçak gemisi aktif olarak hizmet vermektedir.

Bunun yanı sıra, Çin’in geliştirdiği üçüncü uçak gemisi Fujian, denemelerini sürdürmektedir. Amfibi hücum gücü açısından ise Çin, Tip 075 sınıfı üç adet LHD'ye sahiptir.

Hindistan

Hindistan, INS Vikramaditya ve yerli üretim INS Vikrant olmak üzere iki uçak gemisine sahiptir. Özellikle INS Vikrant, Hindistan’ın kendi imkânlarıyla ürettiği ilk uçak gemisi olması nedeniyle önemlidir.

Amfibi hücum gemileri konusunda ise Hindistan, birkaç büyük çıkarma gemisine sahiptir ancak tam teşekküllü bir LHD filosuna sahip değildir.

Birleşik Krallık

Birleşik Krallık, iki adet Queen Elizabeth sınıfı uçak gemisine sahiptir: HMS Queen Elizabeth ve HMS Prince of Wales.

Bu gemiler, F-35B savaş uçaklarını taşıma kapasitesine sahiptir. Ülke, amfibi hücum gemileri konusunda ise eskiyen filosunu modernize etmeye çalışmaktadır ve yakın gelecekte yeni LHD projeleri geliştirmeyi planlamaktadır.

Fransa

Fransa, Charles de Gaulle adlı nükleer tahrikli uçak gemisine sahiptir. Avrupa’nın tek nükleer uçak gemisi olan bu platform, Rafale M savaş uçaklarını taşıyabilmektedir.

Bununla birlikte, Fransa’nın üç adet Mistral sınıfı amfibi hücum gemisi bulunmaktadır. Bu gemiler, hem helikopter hem de amfibi operasyonlar için tasarlanmıştır.

Rusya

Rusya, uçak gemisi envanterinde yalnızca Admiral Kuznetsov’a sahiptir. Ancak gemi, yıllardır süren modernizasyon çalışmalarından dolayı verimli olarak kullanılmamaktadır.

Amfibi hücum gücü açısından ise Rusya, Sovyet döneminden kalma çıkarma gemileri ve yeni geliştirilen Ivan Gren sınıfı gemilere sahiptir.

Japonya

Japonya, uçak gemisi olarak sınıflandırılmasa da, F-35B savaş uçaklarını taşıma kapasitesine sahip iki adet Izumo sınıfı gemiye sahiptir.

Ülke, iki adet Hyūga sınıfı gemiyle birlikte toplam dört büyük amfibi hücum gemisine sahiptir. Bu gemiler, helikopter taşıma ve amfibi operasyonlar için oldukça yeteneklidir.

Avustralya

Avustralya, uçak gemisine sahip olmamakla birlikte, iki adet Canberra sınıfı LHD’ye sahiptir.

İspanya’nın Juan Carlos I sınıfı gemisini temel alarak üretilen bu gemiler, hem amfibi operasyonlar hem de hava desteği sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Güney Kore

Güney Kore, iki adet Dokdo sınıfı amfibi hücum gemisine sahiptir.

Bu gemiler, helikopter taşıma kapasitesine sahip olup, gelecekte F-35B uçaklarını konuşlandırmak için modernizasyon planları yapılmaktadır.

İspanya

İspanya, Juan Carlos I adlı bir adet LHD’ye sahiptir.

Bu gemi, hem uçak hem de helikopter operasyonları için uygun bir tasarıma sahiptir ve gerektiğinde kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen uçakları taşıyabilir.

Türkiye

Türkiye, 2023 yılında envantere giren TCG Anadolu adlı amfibi hücum gemisine sahiptir.

Geminin aslen uçak gemisi olarak kullanılması planlanmasa da, Bayraktar TB3 gibi insansız hava araçlarını taşıma kapasitesi bulunmaktadır. Bu sayede, Türkiye'nin denizlerdeki hava gücü önemli ölçüde artmıştır.

Mısır

Mısır, Fransa'dan satın aldığı iki adet Mistral sınıfı amfibi hücum gemisine sahiptir.

Bu gemiler, hem helikopter taşıma hem de çıkarma operasyonları için tasarlanmıştır ve Mısır’ın deniz gücünü önemli ölçüde artırmıştır.

Brezilya

Brezilya, geçmişte uçak gemisi işletmiş bir ülke olmasına rağmen, şu an sadece bir adet amfibi hücum gemisine sahiptir.

Bu gemi, Brezilya’nın bölgesel operasyonlarını desteklemek için kullanılmaktadır.

Tayland

Tayland, HTMS Chakri Naruebet adlı bir hafif uçak gemisine sahiptir.

Bu gemi, aktif olarak kullanılmamakta ve çoğunlukla eğitim ve insani yardım görevlerinde değerlendirilmektedir.

İtalya

İtalya, Cavour adlı bir uçak gemisine sahiptir. Bu gemi, F-35B savaş uçaklarını taşıma kapasitesine sahiptir ve Avrupa’nın en modern uçak gemilerinden biridir. Ayrıca, Trieste adlı yeni bir LHD’nin de envantere girmesi planlanmaktadır.

Bu ülkeler, sahip oldukları uçak gemileri ve amfibi hücum gemileriyle denizlerde stratejik güçlerini artırmaktadır. Özellikle Pasifik ve Atlantik'te denizlerdeki güç mücadelesi, bu tür büyük platformların önemini daha da artırmaktadır.