TUSAŞ tarafından geliştirilen uçak modernizasyon projeleri

TUSAŞ, Türkiye’nin mevcut askeri uçak filosunu modernize ederek görev ömrünü uzatmak, operasyonel verimliliği artırmak ve küresel standartlara uyum sağlamak için kapsamlı projeler yürütmektedir. Bu modernizasyon çalışmaları, sadece platformların yenilenmesini değil; aynı zamanda yerli aviyonik sistemlerin, görev bilgisayarlarının ve yazılım entegrasyonlarının geliştirilmesini de kapsamaktadır.

T-38M ARI aviyonik modernizasyonu

T-38 jet eğitim uçaklarının modernizasyonu, Türk Hava Kuvvetleri’nin pilot eğitim altyapısında dijital dönüşümün temel adımlarından biridir. Proje kapsamında uçaklara yeni görev bilgisayarı, sayısal harita kabiliyeti, modern iletişim sistemleri ve çok işlevli renkli ekranlardan oluşan dijital kokpit entegrasyonu yapılmıştır. Bu sayede analog göstergeler tamamen kaldırılmış, F-16 ve HÜRJET benzeri bir uçuş arayüzü kazandırılmıştır.

Eğitimde verimlilik açısından büyük kazanım sağlayan bu dönüşüm, pilot adaylarının modern savaş jetlerine geçişini kolaylaştırmıştır. TUSAŞ tarafından yürütülen proje kapsamında toplam 67 T-38 uçağı “T-38M” standardına yükseltilmiş, modernize edilen uçakların periyodik bakım desteği Eskişehir 1. Hava İkmal Bakım Merkezi’nde sürdürülmektedir.

C-130 “Erciyes” aviyonik modernizasyon projesi

“Erciyes Projesi”, Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki C-130B/E nakliye uçaklarının çağın gereklerine uygun hale getirilmesini amaçlamaktadır. Proje ile uçaklara dijital kokpit ekranları, gelişmiş uçuş yönetim sistemi (FMS), otomatik pilot, entegre haberleşme sistemleri ve yeni nesil görev bilgisayarı kazandırılmıştır. Modernizasyon, uçakların uluslararası hava sahası standartlarına tam uyumlu şekilde görev yapabilmesini sağlamıştır.

Erciyes kapsamındaki uçaklar artık ICAO gereklilikleri olan RVSM ve RNAV sistemleriyle uyumlu olarak görev yapmaktadır. Toplam 19 uçağın modernize edilmesi planlanmış olup, 2025 itibarıyla 8’inci uçağın teslim alınması süreci devam etmektedir. Projenin 2026 yılına kadar tamamlanması hedeflenmektedir. Erciyes, Türkiye’nin büyük gövdeli bir askeri platformda gerçekleştirdiği en kapsamlı aviyonik dönüşüm projesi olma özelliğini korumaktadır.

Barış Kartalı (HİK) – Havadan Erken İhbar ve Kontrol uçağı

Barış Kartalı, Türk Hava Kuvvetleri’nin stratejik komuta-kontrol kapasitesini temsil eden en gelişmiş hava platformlarından biridir. Boeing 737 tabanlı bu sistem, 360 derece kapsama sağlayan MESA (Multi-Role Electronically Scanned Array) radarıyla donatılmıştır. TUSAŞ, proje kapsamında yapısal modifikasyon, görev sistemi entegrasyonu, yazılım uyarlamaları ve test süreçlerinde kritik görevler üstlenmiştir.

E-7T Barış Kartalı uçakları, Türkiye’nin hava sahası güvenliği ve erken uyarı kabiliyetinin merkezinde yer almakta; dost-düşman ayrımı, görev koordinasyonu ve ağ destekli harekât yönetimi görevlerini üstlenmektedir. TUSAŞ, bu platformların bakım, sistem güncelleme ve görev yazılımı desteğini sürdürmektedir.

MELTEM II ve MELTEM III projeleri

TUSAŞ, Türk Deniz Kuvvetleri’nin deniz karakol ve gözetleme gücünü artırmak amacıyla MELTEM II ve MELTEM III projelerinde ana yüklenici rolü üstlenmiştir.

MELTEM II (CN-235)

Proje kapsamında CN-235 uçaklarına radar, elektro-optik sistem, görev konsolu ve elektronik destek sistemleri entegre edilmiştir. Bu sayede uçaklar, uzun menzilli deniz gözetleme ve arama-kurtarma görevlerini yüksek doğrulukla yerine getirebilir hale gelmiştir.

MELTEM III (ATR-72)

Yeni nesil ATR-72 platformlarına denizaltı savunma harbi (ASW) görevleri için sonar şamandıra (sonobuoy), gelişmiş radar ve elektronik harp (EW) sistemleri eklenmiştir. Bu uçaklar Türk Donanması’nın Ege ve Akdeniz’deki gözetleme ve denizaltı tespit kabiliyetini önemli ölçüde artırmıştır. Altı uçaktan oluşan ATR-72 filosu aktif olarak görev yapmaktadır.

Yeni iş birlikleri ve modernizasyon kabiliyetinin genişlemesi

TUSAŞ, 2025 yılında imzalanan protokol kapsamında MİRAS Teknoloji ile Rus menşeli uçak ve helikopter platformlarının modernizasyonu üzerine stratejik iş birliği başlatmıştır. Bu anlaşma, TUSAŞ’ın sadece Türk envanterindeki platformlara değil, dost ve müttefik ülke envanterlerindeki hava araçlarına da aviyonik ve yapısal modernizasyon desteği sağlayabilmesine zemin hazırlamıştır.

TUSAŞ, bu modernizasyon projeleriyle yalnızca mevcut uçakları yenilemekle kalmamış, aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayisinde aviyonik entegrasyon, sistem yazılımı ve görev elektroniği alanlarında tam bağımsız bir altyapı oluşturmuştur. Yürütülen çalışmalar, Türk Hava Kuvvetleri’nin hava gücünü düşük maliyetle geleceğe taşırken; dost ve müttefik ülkelere yönelik bakım ve modernizasyon hizmetleriyle ihracat potansiyelini de genişletmiştir.