Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasında Bedir Mutabakatı imzalandı

Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasında savunma sanayii iş birliğini geliştirmek amacıyla hazırlanan Bedir Mutabakat Zaptı, 21 Ekim 2026'da Katar'ın başkenti Doha'da imzalandı. Dört ülkenin askerî üretim, araştırma-geliştirme ve teknik eğitim alanlarındaki kabiliyetlerini bir araya getirmeyi hedefleyen mutabakatla, daha önce duyurulan çok taraflı iş birliği girişimi resmiyet kazandı.

İmza töreninde Türkiye'yi Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler temsil ederken Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün de törende yer aldı. Mutabakatı Katar adına Başbakan Yardımcısı ve Savunma İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Şeyh Suud bin Abdurrahman bin Hasan Al Sani, Pakistan adına Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asıf ve Endonezya adına Savunma Bakan Yardımcısı Yusuf Jauhari imzaladı.

Dört ülkenin savunma sanayii kabiliyetleri bir araya getirilecek

Doha'da imzalanan mutabakat, katılımcı ülkelerin savunma sanayii alanındaki üretim ve teknik kapasitelerinden karşılıklı yararlanılmasını öngörüyor. Anlaşma kapsamında askerî üretim faaliyetlerinin geliştirilmesi, araştırma-geliştirme çalışmalarının desteklenmesi ve teknik askerî eğitim alanında iş birliğinin artırılması hedefleniyor.

Mutabakatla ülkelerin mevcut kabiliyetleri arasında entegrasyon sağlanması ve modern savunma sistemlerine yönelik yeni çözümler geliştirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca savunma sanayii alanındaki iş birliğinin ekonomik ilişkileri güçlendirmesi ve dost ülkelerin savunma ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlaması öngörülüyor.

Millî Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, anlaşmanın yalnızca mevcut üretim kabiliyetlerinin değerlendirilmesini değil, yeni sanayi alanlarının geliştirilmesini de hedeflediği belirtildi. Bakanlığın açıklamasında, "Söz konusu mutabakat, askeri üretim alanında işbirliğini teşvik etmeyi, dört ülkenin askeri kabiliyetlerini güçlendirmeyi, ayrıca teknik askeri eğitim, araştırma ve geliştirme konularında işbirliğini desteklemeyi amaçlıyor." ifadelerine yer verildi.

Mutabakata verilen Bedir adının Arapçada dolunay anlamına geldiği belirtilirken bu ismin dört ülkenin birbirini tamamlayan kabiliyetlerine atıfta bulunduğu aktarıldı.

Bedir Mutabakatı'nın askerî ve ekonomik boyutu

Bakanlığın açıklamasında, mutabakatın katılımcı ülkeler açısından askerî ve ekonomik önem taşıdığı vurgulandı. Tarafların savunma sanayii alanındaki yeteneklerinden yararlanılarak üretim kapasitelerinin geliştirilmesi ve ülkeler arasındaki sanayi ilişkilerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Mutabakatın ayrıca katılımcı ülkeler arasındaki askerî iş birliği alanlarını genişletmesi, güvenlik ve istikrara katkıda bulunması ve ortak hedefler doğrultusunda yeni çalışma alanları oluşturması amaçlanıyor. Bununla birlikte Bedir Mutabakatı, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkelere yapılmış sayılmasını öngören bir kolektif savunma anlaşması niteliğinde değil. Kamuoyuna açıklanan kapsam, savunma sanayii üretimi, teknik askerî eğitim ve araştırma-geliştirme faaliyetleri üzerinde yoğunlaşıyor.

Anlaşmanın uygulanmasına ilişkin somut proje takvimi, üretim tesisleri ve finansman düzenlemeleri hakkında ise henüz ayrıntı paylaşılmadı.

Haluk Görgün: Son dört yılda 30 milyar doları aşkın ihracat gerçekleştirdik

Bedir Mutabakatı'nın imzalanmasının ardından Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatındaki gelişime ilişkin açıklamalarda bulundu. Görgün, özellikle 2023 yılından itibaren seri üretim ve ihracata yönelik stratejilerin hız kazandığını belirterek son dört yılda ulaşılan ihracat hacmine dikkat çekti.

Görgün, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"2023 yılı itibarıyla daha da ivme kazanan seri üretim ve ihracat odaklı stratejilerimiz sayesinde, 2023-2026 dönemini kapsayan son dört yılda 30 milyar doları aşkın savunma sanayii ihracatı gerçekleştirdik. Bu tutar, sektörümüzün son 14 yıldaki toplam ihracatının yüzde 55'inden fazlasına karşılık geliyor."

Görgün'ün paylaştığı verilere göre Türkiye'nin 2023-2026 dönemindeki savunma sanayii ihracatı, son 14 yıllık toplam ihracatın yarısından fazlasını oluşturdu.

Doha'da imzalanan Bedir Mutabakatı ise Türkiye'nin savunma sanayii alanında yürüttüğü uluslararası iş birliklerine dört ülkeyi kapsayan yeni bir çerçeve ekledi. Mutabakatın somut sonuçları, tarafların ilerleyen dönemde açıklayacağı ortak projeler ve uygulama kararlarıyla netleşecek.