Trump İran mutabakatını savundu, İsrail’i Lübnan üzerinden eleştirdi

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakatın Washington açısından olumlu olduğunu belirterek, anlaşmanın kısa süre içinde imzalanabileceğini söyledi. Trump, mutabakatın temel hedefinin İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak olduğunu ifade etti.

Fransa’daki G7 Zirvesi kapsamında konuşan Trump, anlaşmanın ilk aşamada bir mutabakat zaptı olduğunu ve teknik detayların 60 günlük müzakere sürecinde ele alınacağını belirtti.

İran anlaşması ve askeri seçenek mesajı

Trump, müzakere sürecinin başarısız olması halinde askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini açık şekilde dile getirdi. “Eğer 60 gün içinde sonuç alınmazsa, sorun değil, (İran’ı) bombalamaya geri döneriz.” ifadelerini kullanan Trump, bu seçeneği tercih etmek istemediğini ancak gerekirse uygulanabileceğini söyledi.

İran’a yönelik deniz ablukasının askeri saldırılardan daha etkili olduğunu savunan Trump, bugüne kadar İran’a yönelik yüksek maliyetli askeri operasyonlar yürütüldüğünü de belirtti.

İsrail’e Lübnan eleştirisi

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin Lübnan’daki askeri faaliyetlerini eleştirerek bu konuda Washington ile Tel Aviv arasında görüş ayrılığı bulunduğunu ifade etti.

Netanyahu’nun tutumunun zaman zaman aşırıya kaçtığını belirten Trump, “Hizbullah’tan biri bir binaya girdi diye her seferinde o binayı yıkmana gerek yok.” değerlendirmesinde bulundu.

İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını “gereksiz ve orantısız” olarak nitelendiren Trump, özellikle Beyrut’a yönelik saldırılara işaret ederek, “İsrail, Hizbullah konusunda daha iyi davranabilirdi. İki insansız hava aracı çöle doğru vurulup zararsız bir şekilde yere düştüğünde, Beyrut’taki binaları yıkmaya gerek yok.” ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca Lübnan’daki durumdan üzüntü duyduğunu belirterek İsrail’in bölgede “iyi bir iş çıkarmadığını” söyledi.

Bölgesel süreç ve diplomatik başlıklar

ABD Başkanı, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumun imhasına yönelik teknik görüşmelerin derhal başlayacağını açıkladı. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin ise kademeli olarak normale döndüğünü ifade etti.

Trump, sürecin Orta Doğu’da daha geniş kapsamlı bir istikrarın başlangıcı olabileceğini savunarak Gazze’de de silahsızlandırma çabalarının sürdüğünü belirtti.

Abraham Anlaşmaları’nın genişletilmesinin Washington açısından öncelikli olduğunu vurgulayan Trump, özellikle Suudi Arabistan’ın sürece dahil olmasının bölgesel dengeleri değiştirebileceğini ifade etti.

İran’ın dondurulan varlıkları

Trump, İran’a ait dondurulmuş yaklaşık 300 milyar dolarlık fonun geleceğine ilişkin de dikkat çeken mesajlar verdi. Bu fonların İran’ın anlaşmaya bağlı kalmasına bağlı olarak serbest bırakılabileceğini belirten Trump, söz konusu varlıkların iade edilmemesi halinde küresel finans sistemi açısından güven sorunu doğabileceğini söyledi.

ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarının da benzer şekilde Tahran yönetiminin atacağı adımlara bağlı olacağını ifade eden Trump, yeni İran yönetiminin bu durumun farkında olduğunu dile getirdi.

Uluslararası aktörlere mesaj

Trump, süreçte “tarafsız” davrandığını belirttiği Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e teşekkür etti. Çin’in İran’a silah göndermediğini vurgulayan Trump, bunu olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

Suriye’de Ahmed Şara’nın cumhurbaşkanlığı görevine gelmesini de olumlu karşıladığını belirten Trump, Lübnan’da da daha olumlu gelişmeler beklediğini ifade etti.