TB2'in yerli motoru: BM100 ve TM100

Türkiye’nin savunma sanayiinde öne çıkan firmalarından Baykar, insansız hava araçları alanında geliştirdiği yeniliklerle dünya çapında adından söz ettiriyor.

Baykar tarafından üretilen Bayraktar TB2, bugün 30’dan fazla ülkenin envanterinde yer alırken, üretim kapasitesi de yılda 500 araca ulaşmış durumda. Küresel alanda gelen başarıyla beraber Baykar, yerli motor geliştirme süreci ile birlikte TB2’nin yerlilik oranını daha da artırmayı seçti. Bu seçim, TB2 adına önemli bir kilometre taşı olarak karşımıza çıkıyor

Rotax 912

Rotax 912, Avusturya merkezli BRP-Rotax firması tarafından üretilen hafif uçak motorlarının en bilinen modellerinden biridir. Dört zamanlı, dört silindirli ve sıvı-hava soğutmalı yapıya sahip olan bu motor, yaklaşık 80–105 beygir aralığında güç üretebilir. Yüksek verimliliği, düşük yakıt tüketimi ve hafifliği sayesinde 1990’lardan itibaren ultralight uçaklar, küçük hava araçları ve insansız hava sistemlerinde tercih edilen bir motor haline gelmiştir.

Bayraktar TB2 gibi insansız hava araçlarında kullanılmasıyla birlikte Rotax 912, güvenilirliği ve uzun süreli uçuşlarda sağladığı dayanıklılık ile öne çıkmıştır. Ancak motorun ithal olması, hem maliyet hem de tedarik zinciri açısından dezavantaj yaratmıştır. Bu nedenle Baykar, TB2’de dışa bağımlılığı azaltmak için yerli alternatifler üzerinde çalışarak BM100 ve ardından TM100 motorlarını geliştirme sürecini duyurdu.

İlk yerli motor denemesi BM100 adıyla duyuruldu

Maliyetli tabloyu değiştirmek için Baykar, 2024’te BM100 adını verdiği yerli motor projesini duyurdu. Rotax 912’ye alternatif olacak şekilde tasarlanan bu motorun, isminin de işaret ettiği üzere yaklaşık 100 beygirlik güç üretmesi hedefleniyordu.

Haluk Bayraktar, ilk aşamada 20 adetlik prototip üretim ve test sürecinin planlandığını, ardından seri üretime geçileceğini açıkladı. Böylece Baykar, sadece hava aracı değil, aynı zamanda alt sistemlerini de geliştiren bir firma olma yolunda kritik bir adım attı.

Projenin olgunlaşması ve yeni TM100 motoru

2025’e gelindiğinde, yerli motor projesi olgunlaşarak TM100 adıyla gündeme geldi. Baykar, Nisan 2025’te Bayraktar TB2’nin TM100 motoruyla ikinci test uçuşunu başarıyla gerçekleştirdiğini duyurdu. Bu gelişme, motor alanında dışa bağımlılığın azaltılması açısından tarihi bir dönüm noktası olarak nitelendirildi.

Haluk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “İnandık, birlikte çalıştık, başardık” ifadelerini kullanarak sürecin önemine dikkat çekti. TM100, yalnızca bir motor projesi değil, aynı zamanda Baykar’ın tedarik zinciri güvenliğini sağlaması ve üretim maliyetlerini düşürmesi açısından da stratejik bir başarı olarak değerlendiriliyor.

Geleceğe dair muhtemel gelişim

Baykar’ın motor alanındaki çalışmaları yalnızca TB2 ile sınırlı değil. Şirket, halihazırda TB3 için TEI PD170 motorunu kullanırken, Akıncı ve Kızılelma projeleri için türbin motorlarına yönelik 300 milyon dolarlık yatırım planlandığını açıklamıştı.

Akıncı A modeli AI-450T turboprop, B modeli ise Pratt & Whitney PT6 turboprop motorlarıyla uçarken; Kızılelma’da Ukrayna menşeili Ivchenko AI-25TLT turbofan motoru tercih ediliyor. Baykar’ın kendi motorunu geliştirme adımları, gelecekte bu platformlarda da dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

BM100 ile başlayan yerli motor yolculuğu, TM100’ün başarılı uçuş testleriyle somut bir kazanıma dönüştü. Baykar böylece yalnızca İHA üretiminde değil, havacılık motorları alanında da Türkiye’nin kendi teknolojisini geliştiren öncü firmalarından biri olma yolunda ilerliyor.