Şehit aileleri ve gazilerin haklarını genişleten düzenleme yasalaştı

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen yeni düzenlemeyle şehit aileleri ve gazilere yönelik aylık ve sosyal haklar artırılırken, terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele de belirli şartlarla aylık bağlanması kararlaştırıldı.

Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kategorik ayrım yapılmaksızın tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın bir aylık net asgari ücret tutarından az olmaması güvence altına alındı. Bakıma muhtaç gazi ve malullere net asgari ücretin 2 katı olarak yapılan ödeme ise 2,5 katına çıkarıldı.

Vazife malullüğü aylıklarında yeni hesaplama

Terörle Mücadele Kanunu’nda yapılan değişiklikle vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında artışa gidildi.

Buna göre, ilgili hükümler kapsamında bağlanacak aylıklar, kamu görevleri nedeniyle daha yüksek aylık alma hakları saklı kalmak üzere, en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için sekizinci derecenin birinci kademesi; diğerleri için ise eğitim durumlarına bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesi esas alınarak hesaplanan vazife malullüğü aylığından düşük olamayacak.

Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunlarına uygulanan esaslar geçerli olacak. Dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü derece için 2 bin 200, ikinci derece için 3 bin ve birinci derece için 3 bin 600 ek gösterge rakamı uygulanacak.

Bu kapsamdakilere bağlanacak toplam aylık, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutardan az olamayacak. Hak sahiplerinin aylıkları da hisseleri oranında belirlenecek. İlave ödemeler SGK tarafından fatura karşılığında Hazineden tahsil edilecek.

Malul sayılmayan personele aylık hakkı

Kanunun öne çıkan düzenlemelerinden biri, terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik oldu.

Terörle Mücadele Kanunu’na eklenen geçici maddeyle, şartları karşılayan personele 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.

Düzenleme; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personelini, Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarını, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelini, askeri öğrencileri ve güvenlik korucularını kapsayacak.

Terör eylemleri sonucunda ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya EYP, mayın, havan, roket ve el bombası gibi patlayıcı mühimmat nedeniyle meydana gelen penetran yaralanmalar kapsama alınacak. Patlamanın basınç ve termal etkilerinden kaynaklanan yaralanmalar ile terör örgütü mensuplarının kesici, delici veya ezici araçlarla gerçekleştirdiği yakın muharebe saldırıları sonucu oluşan yaralanmalar da düzenlemeden yararlanabilecek.

Aylık bağlanabilmesi için olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmaması ve olay ile yaralanma arasındaki illiyet bağının, en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi gerekecek.

Bu kişilere yapılacak ödemeler fatura karşılığında Hazine tarafından SGK’ye aktarılacak. Kapsama girenler, aylık hükümleri dışında 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan diğer sosyal ve özlük haklarından da yararlanabilecek.

Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar için bir defaya mahsus uygulanacak. Hak sahiplerinin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihinde bağlı bulundukları kurumlara başvurması gerekecek. Daha sonra malul oldukları belirlenen kişiler hakkında vazife malullüğü hükümleri uygulanacak ve bu düzenleme kapsamında bağlanan aylıkları kesilecek. Bu hükümler 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

15 Temmuz’da yaralananlara yeni haklar

Terör eylemleri nedeniyle yaralanmasına rağmen malul sayılmayan ancak ilgili Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılan kişilerin aylıklarına esas gösterge tablosu da güncellenecek. Böylece bağlanan aylıkların artırılması sağlanacak.

15 Temmuz darbe girişimi ile terörle mücadele kapsamında yaralanan ve malul sayılmamakla birlikte derece tespiti yapılanların aylıklarına esas gösterge rakamları da yükseltilecek. Bu kişilere ayrıca muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat ile elektrik ve su ücretlerindeki indirimler gibi diğer haklar sağlanacak.

15 Temmuz darbe teşebbüsü ve devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesi sırasında yaralanan kamu görevlileri ve sivillerden malul sayılmayan veya ilgili Nizamname kapsamında derece tespiti yapılmayanlara da düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.

SGK tarafından bu kapsamda ödenecek aylıklar fatura karşılığında iki ay içinde Hazineden tahsil edilebilecek.

Er ve erbaşların yeniden muayenesinde yaş haddi değişti

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi de yeniden düzenlendi. Buna göre 55 yaşın doldurulduğu tarih esas alınacak.

Kanunda farklı yürürlük tarihleri öngörüldü. Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan personele ilişkin geçici düzenlemeler 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olacak. Diğer bazı aylık ve sosyal hak düzenlemeleri ise kanunun yayımını takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanacak.