Savunma sanayiinde Ar-Ge, maliyetten güce dönüşüyor

Antalya’da düzenlenen 5. Savunma ve Havacılık Sanayiinde Küresel Stratejiler Konferansı’nda değerlendirmelerde bulunan Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Türkiye’nin Ar-Ge ve teknoloji yönetiminde 2025 yılında yaşadığı stratejik dönüşümü paylaştı. Görgün, "Ar-Ge’yi sonuç değil süreç olarak yönetmek; teknoloji yönetimini proje yönetimiyle entegre etmek" vizyonuyla hareket ettiklerini vurguladı.

Stratejik teknoloji gündemini ortaklaştırma ve OTAĞ yaklaşımı

Dönüşümün ilk ayağında 18 kritik teknoloji öncelik alanı belirlediklerini kaydeden Prof. Dr. Haluk Görgün, OTAĞ yaklaşımıyla Ar-Ge portföyünün 920 milyon dolar ölçeğine ulaştığını belirtti. 2025 yılı boyunca düzenlenen 5 teknoloji gününde 1.900’den fazla katılımcı ile bilgi paylaşımı sağlanırken, üniversite kanadında 127 üniversite ve 334 araştırma grubuyla ortaklaşma zemini büyütüldü.

Bu mekanizmanın derinleştirilmesiyle 2025 yılı içinde; yapay zekâ, haberleşme, ileri malzeme ve güç sistemleri gibi kritik alanlarda 9 proje tamamlandı. Ayrıca 3 geniş alan (SAGA) çağrısı yayımlandı ve NATO’nun inovasyon süreçleriyle entegrasyonu artıran 6 faaliyet gerçekleştirildi. Görgün, yeni teknoloji ve konseptlerin ortaya çıkacağı zemini büyütmek amacıyla “Geleceğin Harekât Ortamını Şekillendirecek Teknolojiler (GHOST) Çalıştayı”nın stratejik önemine dikkat çekti.

Ar-Ge’nin sektörle buluşması ve ticarileşme penceresi

Ar-Ge süreçlerini sanayileşmeye bağlayan mekanizmaları güçlendirdiklerini ifade eden Görgün, "Ar-Ge; prototipte kalırsa 'maliyet', ürüne dönüşürse 'güç' olur" dedi. Bu yaklaşımın somut çıktıları 2025 yılında ihracat pazarlarında karşılık buldu:

• ASELSAN: Modüler sayısal kokpit, görev bilgisayarı ve çeşitli komuta-kontrol/elektronik harp alt sistemlerini envantere kazandırarak ihracata taşıdı.
• HAVELSAN: ADVENT başta olmak üzere yazılım yoğun Ar-Ge projelerini yüksek katma değerli ihracata dönüştürdü.
• TUSAŞ: HÜRJET, HÜRKUŞ, ANKA, AKSUNGUR ve KAAN platformlarında Ar-Ge çıktılarının desteğiyle ihracat gerçekleştirdi.
• ROKETSAN: Öz kaynakla geliştirilen sistemlerde imzalanan ihracat sözleşmeleriyle Ar-Ge’nin sürdürülebilir gücünü kanıtladı.

Görgün, bu büyük portföyün yapay zekâ destekli karar destek, ağ destekli yetenekler, hipersonik kabiliyetler, siber güvenlik ve enerji depolama gibi oyun değiştirici alanlarda yoğunlaştığını belirtti.

Ar-Ge yönetişimini veriyle yönetmek

Ortak aklı kurumsallaştırma yolunda düzenlenen Ar-Ge panelleri kapsamında; 12 panel, 94 panelist ve 27 firmanın katılımıyla 87 oturum ve 94 sunum gerçekleştirildi. 2.050’den fazla katılımcının bir araya geldiği bu faaliyetler sonucunda bugüne kadar 94 projenin başlatılması ve 27 alanda SAGA çağrısı yayımlanması yönünde karar üretildi.

2025 yılında ayrıca 14 yeni Ar-Ge projesi imzalanırken, 10 yeni proje başlatma ve 1 yeni SAGA çağrısı kararı alındı. Bu çalışmalar neticesinde toplam yürüyen ve tamamlanan Ar-Ge proje sayısı 205’e, SAGA proje önerisi sayısı ise 87’ye ulaştı.