Romanya SAFE fonuyla 16,68 milyar avroluk askeri modernizasyon yapacak

Romanya, Avrupa Birliği’nin SAFE mekanizması kapsamında onaylanan 16,68 milyar avroluk finansmanla savunma modernizasyonunu hızlandıracak. Bükreş yönetimi, yeni kaynakla NATO’nun doğu kanadındaki askeri kapasitesini artırmayı, Karadeniz güvenliğini güçlendirmeyi ve Sovyet döneminden kalan bazı sistemleri Avrupa menşeli platformlarla değiştirmeyi hedefliyor.

Romanya Savunma Bakanlığı, Avrupa Komisyonu’nun finansman anlaşmasını onayladığını açıkladı. Program kapsamında 2026-2030 döneminde Romanya Savunma Bakanlığına bağlı 21 tedarik projesine yaklaşık 9,6 ila 9,98 milyar avro ayrılacak. İlave kaynaklar ise İçişleri Bakanlığı programları ile Moldova ve Ukrayna yönündeki çift kullanımlı ulaştırma altyapısına destek verecek.

NATO’nun doğu kanadında yeni kapasite

Romanya’nın SAFE paketi, mekanize kara birlikleri, katmanlı hava savunması ve Karadeniz’de deniz güvenliği etrafında şekilleniyor. Rusya-Ukrayna savaşı sonrası bölgede artan güvenlik ihtiyacı, Bükreş’in savunma alımlarında hava savunma, İHA tehdidine karşı koruma ve NATO takviye faaliyetlerini destekleyecek altyapıya daha fazla ağırlık vermesine neden oldu.

SAFE mekanizması, Avrupa savunma tedarikini hızlandırmak ve Avrupa savunma sanayi tabanını büyütmek amacıyla oluşturulan 150 milyar avroluk bir AB borçlanma aracı olarak işliyor. Romanya, bu mekanizmayı yalnızca yeni sistem alımı için değil, yerel üretim ve teknoloji transferi şartlarını güçlendirmek için de kullanıyor.

Bükreş yönetimi, sözleşmelerde sanayi katılımı, yerel imalat, bakım altyapısı ve teslimat güvencelerine önem veriyor. Romanya makamları, bazı görüşmelerin yüklenicilerin bu şartlara itiraz etmesi nedeniyle yavaşladığını açıkladı.

Zırhlı araç ve hava savunma alımları öne çıkıyor

Paketin en büyük başlıklarından biri kara sistemleri olacak. Romanya, Rheinmetall Automecanica SRL üzerinden 298 paletli piyade savaş aracı tedarik etmeyi planlıyor. Yaklaşık 3,33 milyar avroluk anlaşma, Sovyet BMP-1 türevi MLI-84 araçlarının yerini alacak yeni nesil platformların envantere alınmasını amaçlıyor.

Romanya ayrıca General Dynamics European Land Systems România ile yapılan 2,17 milyar avroluk anlaşma kapsamında 359 adet Piranha 5 ve türevini tedarik etmeyi hedefliyor. Programda lojistik araçlar, dolanan mühimmat sistemleri, mini İHA keşif sistemleri, NATO standardında piyade silahları ve komuta-kontrol yazılımları da bulunuyor.

Hava savunma tarafında Romanya, İHA, roket, seyir füzesi ve alçak irtifa tehditlerine karşı daha yoğun bir katmanlı yapı kurmayı planlıyor. Paket kapsamında Rheinmetall üretimi Skynex C-RAM/C-UAS sistemleri ile Skyranger 35 mobil çok kısa menzilli hava savunma sistemleri tedarik edilecek.

Yeni sistemlerin Patriot, Hawk XXI, Gepard, Chiron ve Fransa’dan tedarik edilen Mistral mimarisiyle entegre edilmesi öngörülüyor. Bu yapı, Romanya’nın özellikle kritik altyapı, sınır hattı ve mekanize birliklerini düşük irtifa tehditlerine karşı koruma kapasitesini artıracak.

Karadeniz güvenliği programın merkezinde

Romanya’nın deniz projeleri, Karadeniz’de kıyı savunması, deniz gözetleme kabiliyeti ve kritik altyapının korunmasına odaklanıyor. Bükreş yönetimi, iki askeri açık deniz karakol gemisi tedarik etmeyi planlıyor. Bu alım, daha önce hukuki süreçler ve iptaller nedeniyle ilerleyemeyen korvet programlarının ardından gündeme geldi.

Paket içinde Naval Strike Missile sistemleri de yer alıyor. Bu alım, Romanya’nın Batı Karadeniz’de deniz hedeflerine karşı caydırıcılığını artırma hedefiyle ilişkilendiriliyor. Yakın hava savunma ve su altı müdahale kabiliyetlerine yönelik unsurlar da deniz projeleri arasında bulunuyor.

Helikopter tedarikinde Romanya, Airbus H225M platformuna yöneliyor. Fransız liderliğindeki çerçeve üzerinden 12 H225M helikopterin alınması planlanıyor. Bu helikopterlerin yaşlanan IAR-330 Puma filosunun bir bölümünün yerini alması ve taktik nakliye, arama-kurtarma, deniz görevleri ile özel harekât gibi alanlarda kullanılması hedefleniyor.

Romanya askeri makamları, daha önce gündeme gelen H215M seçeneği yerine daha yüksek performans ve çok rollü kullanım gerekçesiyle H225M platformunu tercih etti. Görüşmelerin bakım, destek altyapısı, montaj çalışmaları ve bileşen üretimi başlıklarında sürdüğü bildiriliyor.

Sanayi katılımı pazarlıkların merkezinde

Romanya, SAFE programını savunma sanayi tabanını genişletecek bir araç olarak da görüyor. Bu nedenle Bükreş, alımlarda Avrupa menşeli sistemlere yönelirken aynı zamanda yerel üretim, teknoloji transferi ve bakım kapasitesi şartlarını öne çıkarıyor.

Bu yaklaşım bazı müzakereleri zorlaştırdı. Romanya Savunma Bakanlığı, bazı yüklenicilerin sanayi katılımı, operasyonel gereklilikler, teknoloji transferi ve hukuki güvence hükümlerine karşı çıktığını bildirdi. Romanya makamları ise hızlandırılmış tedarik takviminin teknik gerekliliklerden veya sözleşme güvencelerinden taviz verilmesini haklı göstermeyeceğini vurguluyor.

Romanya Parlamentosu, ulusal tedarik süreçlerinde SAFE uygunluğunu korumak amacıyla 29 Nisan 2026’da 8,33 milyar avroluk alımı onayladı. Programın Rheinmetall, Airbus, MBDA ve General Dynamics European Land Systems gibi Avrupa merkezli savunma şirketleriyle Romanya savunma sanayi arasındaki iş birliğini artırması bekleniyor.