Romanya, Moldova ile birleşmek için ilk adımı attı

Romanya Temsilciler Meclisi, ülkenin Moldova ile birleşmesini öngören yasa teklifini zımni kabul yöntemiyle onayladı. Yasal bağlayıcılığı bulunmayan teklifin yürürlüğe girebilmesi için Senato'da da görüşülmesi gerekiyor. Teklifin kabul edilmesinin ardından NATO, Avrupa Birliği (AB), Birleşmiş Milletler (BM) ve Moldova hükümetinin bilgilendirileceği belirtildi.

Romanya hükümeti ise söz konusu girişimin anayasal çerçeve ve uluslararası hukuk açısından ciddi sorunlar içerdiğini açıkladı. Hükümet, önceliğin Moldova'nın Avrupa Birliği üyelik sürecine destek verilmesi olduğunu vurguladı. Benzer bir yasa girişiminin 2023 yılında Romanya Senatosu tarafından reddedildiği hatırlatıldı.

Yasa teklifi kabul edildi ama uzmanlar uyarıyor

Romanya Temsilciler Meclisi’nde yasal süresi içinde genel kurul görüşmesi yapılmayan birleşme yasa teklifi, iç tüzük gereği zımnen kabul edilmiş sayıldı. Ancak uzmanlar bu kararın henüz nihai bir hukuki bağlayıcılığı bulunmadığının altını çiziyor. Tasarı, yasalaşma sürecinin bir sonraki adımı olarak Romanya Senatosu’na gönderildi.

Romanya hükümeti ise konuya temkinli yaklaşıyor. Hükümet kanadından yapılan açıklamalarda, teklifin uluslararası hukuk ve anayasal çerçeve açısından ciddi pürüzler barındırdığı belirtilerek, şu anki önceliğin Moldova'nın doğrudan Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecine destek vermek olduğu vurgulandı.

Rusya tehdidine karşı "B Planı" mı?

Ukrayna'daki savaşın yarattığı güvenlik krizleri ve Rusya'nın Moldova üzerindeki siyasi baskıları, birleşme senaryolarını yeniden hızlandırdı. Siyasi analistler, halihazırda NATO ve AB üyesi olan Romanya ile birleşmeyi, Moldova için bir "B Planı" ya da AB müzakerelerinde stratejik bir pazarlık kozu olarak değerlendiriyor.

Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu da daha önce yaptığı açıklamalarda, Rus tehdidine karşı kırılgan demokrasilerini korumak adına olası bir referandumda birleşme yönünde oy kullanacağını belirtmişti. Eski Romanya Başbakanı Ilie Bolojan da bu açıklamaya destek vererek, Moldova'nın Avrupa Birliği yolunun Romanya üzerinden geçtiğini ve bu yaklaşımın doğal olduğunu ifade etmişti.

Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu

Güncel kamuoyu yoklamaları ise Romanya halkının yaklaşık %70'inin birleşmeye "evet" dediğini, Moldova'da ise bu oranın %40 seviyelerinde kaldığını gösteriyor.

Transdinyester ve Gagavuzya en büyük engel

Tarihi adımın önündeki en büyük jeopolitik engeller ise Moldova içindeki ayrılıkçı bölgeler. Moldova topraklarında yer alan Rus yanlısı ayrılıkçı Transdinyester bölgesi ile Gagavuz Özerk Yeri (Gagavuz Türkleri), Romanya ile birleşme fikrine şiddetle karşı çıkıyor.

Sınırların değişmesi ihtimalinin başta Rusya olmak üzere bölge aktörlerinin sert askeri ve siyasi tepkilerini tetiklemesinden endişe ediliyor. Ayrıca iki ülkenin ekonomik yapıları, refah seviyeleri ve hukuki mevzuatları arasındaki derin uçurumlar da sürecin önündeki diğer büyük bariyerler olarak öne çıkıyor.