MİLDEN, Türk Deniz Kuvvetlerinin su altındaki yeni gücü olacak

Türkiye, savaş gemilerinde elde ettiği yerli tasarım ve üretim kabiliyetini MİLDEN Projesi ile denizaltı alanına taşıyor. ASFAT, yüzde 100 yerli ve millî olarak tasarlanan ilk denizaltı MİLDEN'in ileri teknoloji, yüksek gizlilik ve güçlü harekât kabiliyetleriyle geliştirildiğini açıkladı. Yaklaşık 2 bin 700 ton deplasmana ve 80 metrenin üzerinde uzunluğa sahip olacak denizaltının, mevcut Türk denizaltılarına kıyasla daha uzun süre su altında kalması, daha fazla silah taşıması ve daha derin sularda harekât gerçekleştirmesi hedefleniyor.

MİLDEN, Türkiye'nin kendi denizaltısını tasarlama ve kritik sistemlerini millî imkânlarla geliştirme hedefinin en önemli projelerinden biri olarak öne çıkıyor. Projede, Gölcük Tersane Komutanlığında inşa edilen Reis sınıfı denizaltılardan kazanılan mühendislik, üretim ve entegrasyon tecrübesinden de yararlanılıyor.

MİLDEN 2 bin 700 ton deplasmana sahip olacak

MİLDEN'in temel teknik özelliklerine ilişkin önemli bilgiler ilk kez projenin tasarım aşamalarında kamuoyuyla paylaşılmıştı. Millî Denizaltı Dizayn Proje Ofisi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında denizaltının yaklaşık 2 bin 700 ton deplasmana ve 80 metrenin üzerinde uzunluğa sahip olacak şekilde tasarlandığı açıklanmıştı.

Dizel-elektrik tahrik sistemine sahip olacak MİLDEN'de havadan bağımsız tahrik sistemi de bulunacak. Bu sistem sayesinde denizaltının bataryalarını şarj etmek amacıyla sık sık yüzeye veya şnorkel derinliğine çıkma ihtiyacının azaltılması ve uzun süre su altında gizlilik içerisinde görev yapabilmesi amaçlanıyor.

MİLDEN'in Türk Deniz Kuvvetlerinin gelecekteki harekât ihtiyaçlarına göre şekillendirildiği belirtilirken denizaltının mevcut platformlardan daha derinde harekât gerçekleştirebilmesi de hedefler arasında bulunuyor.

MİLDEN daha fazla silah taşıyacak

MİLDEN'in mevcut Türk denizaltılarına göre önemli avantajlarından birini de silah taşıma kapasitesi oluşturacak.

Projeye ilişkin açıklamalara göre MİLDEN, mevcut denizaltılardan daha fazla silah yükü taşıyabilecek şekilde tasarlanıyor. Platformun su altı, su üstü ve kara hedeflerine karşı görev yapabilecek millî silahlarla donatılması planlanıyor. Türkiye'nin denizaltılar için geliştirdiği AKYA ağır sınıf torpido ve ATMACA'nın denizaltından atılan versiyonu gibi millî silahların MİLDEN'e entegrasyonu üzerinde çalışmalar yürütülüyor.

AKYA ağır sınıf torpido

Böylece denizaltının yalnızca düşman denizaltıları ve su üstü platformlarına karşı değil, uzun menzilli silahlarla farklı hedef türlerine karşı da kullanılabilecek bir harekât kabiliyetine ulaşması amaçlanıyor. MİLDEN'in silah, sensör ve platform sistemlerinin mümkün olan en yüksek oranda Türkiye'de geliştirilmesi, projenin en önemli hedefleri arasında yer alıyor.

Yapay zekâ destekli savaş yönetim sistemi kullanılacak

MİLDEN'in elektronik altyapısında da yerli sistemler ön plana çıkacak. HAVELSAN tarafından geliştirilen ADVENT MÜREN Savaş Yönetim Sistemi'nin MİLDEN'de kullanılması planlanıyor.

Sistemin yapay zekâ destekli kabiliyetlerle geliştirilmesiyle denizaltının sensörlerinden gelen verilerin çevresel ve taktik bilgilerle birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor. Bu yapı, denizaltı komuta heyetinin su altındaki karmaşık harekât ortamında hedef tespiti, sınıflandırma ve karar süreçlerini destekleyecek.

HAVELSAN'ın ayrıca MİLDEN'de kullanılacak millî sensör ve silah sistemlerinin savaş yönetim sistemiyle entegrasyonunda önemli görevler üstlenmesi planlanıyor.

Reis sınıfından kazanılan tecrübe MİLDEN'e aktarılıyor

MİLDEN'in geliştirilmesinde Türkiye'nin Yeni Tip Denizaltı Projesi kapsamında elde ettiği tecrübe önemli bir altyapı oluşturuyor.

Proje kapsamında Gölcük Tersane Komutanlığında altı Reis sınıfı denizaltının inşası planlandı. Yaklaşık 68 metre uzunluğundaki Reis sınıfında HY sınıfı yüksek mukavemetli çelik kullanılırken platformlar havadan bağımsız tahrik sistemiyle donatıldı.

TEKNOFEST Mavi Vatan 2026. Fotoğraf: Ömer Furkan Kılıç, Tabya Dijital.

Reis sınıfının havadan bağımsız tahrik sistemi, hidrojen ile sıvı oksijen arasındaki kimyasal reaksiyondan elektrik enerjisi elde edilmesi prensibine dayanıyor. Böylece denizaltının dizel motorlarını çalıştırmak amacıyla yüzeye yaklaşmadan daha uzun süre su altında kalabilmesi sağlanıyor.

Reis sınıfının üretim sürecinde gövde imalatından sistem entegrasyonuna, donatım faaliyetlerinden testlere kadar birçok alanda kazanılan tecrübenin MİLDEN'in tasarım ve üretim sürecine aktarılması hedefleniyor.

MİLDEN'in tasarım süreci yıllar önce başladı

MİLDEN'in temelleri, Türk Deniz Kuvvetlerinin kendi denizaltısını tasarlama kabiliyeti kazanması amacıyla yürütülen çalışmalarla atıldı. Gölcük Tersane Komutanlığı bünyesinde oluşturulan Millî Denizaltı Dizayn Proje Ofisi, projenin konsept ve tasarım çalışmalarını üstlendi.

2022 yılında yapılan açıklamalara göre MİLDEN'in konsept tasarımı tamamlanarak Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından onaylandı ve ardından ön tasarım aşamasına geçildi. Bu aşamada platformda bulunacak ana ve yardımcı sistemlerin tasarımlarının detaylandırılmasına başlandı.

Gölcük Tersane Komutanlığı'nda düzenlenen Hızırreis Denizaltısı Havuza Çekme ve Selmanreis Denizaltısı İlk Kaynak Töreni

Denizaltı tasarım süreci konsept, ön, kontrol ve detay tasarım aşamalarından oluşurken her aşamada denizaltının ana boyutları, platform sistemleri, sensörleri, silahları ve diğer alt sistemleri birbiriyle uyumlu şekilde şekillendiriliyor.

İlk planlamalarda MİLDEN prototipinin inşasına 2025 yılında başlanması, inşa, test ve deniz tecrübelerinin ise 2031 yılı sonunda tamamlanması hedeflenmişti. Daha sonraki açıklamalarla projenin takvimi ve teknik kapsamı güncellenirken çalışmalar Gölcük Tersane Komutanlığında devam etti.

Denizaltı gövdesinde kritik yerlileştirme

MİLDEN kapsamında Türkiye yalnızca denizaltının tasarımını değil, üretim için gerekli kritik malzeme ve teknolojileri de yerlileştiriyor.

Denizaltının mukavim teknesinde kullanılacak yüksek dayanımlı çeliklerden kaynak teknolojilerine kadar farklı alanlarda yerli çözümler geliştirildi. MİLDEN'in gövde kaynaklarında kullanılmak üzere HY-100 ve HY-80 sınıfı yüksek mukavemetli çeliklere uygun yerli kaynak sarf malzemeleri ve teknolojileri hazırlandı.

TEKNOFEST Mavi Vatan 2026. Fotoğraf: Koray Söğüt, Tabya Dijital.

Denizaltının basınca dayanıklı mukavim teknesi, platformun operasyonel derinliği ve güvenliği açısından en kritik bölümlerden biri olarak kabul ediliyor. Bu nedenle yüksek mukavemetli çeliklerin üretimi, şekillendirilmesi ve kaynak işlemlerinin Türkiye'de gerçekleştirilebilmesi, MİLDEN'in yerlilik hedefleri açısından stratejik önem taşıyor.

Türkiye, denizaltı tasarımında yeni bir aşamaya geçiyor

MİLDEN'in hizmete girmesiyle Türkiye'nin savaş gemisi üretiminde MİLGEM ile kazandığı bağımsız tasarım kabiliyetinin denizaltı alanına da taşınması amaçlanıyor.

MİLGEM kapsamında korvet ve fırkateyn tasarlayıp inşa eden Türkiye, MİLDEN ile çok daha karmaşık mühendislik gerektiren denizaltı tasarımı, mukavim tekne üretimi, tahrik, savaş yönetimi, sensör ve silah entegrasyonu alanlarında kendi ekosistemini oluşturmayı hedefliyor.

Yaklaşık 2 bin 700 ton deplasmanı, 80 metreyi aşan uzunluğu, havadan bağımsız tahrik sistemi, artırılmış silah kapasitesi, millî sensör ve savaş yönetim sistemleriyle MİLDEN'in Türk Deniz Kuvvetlerinin gelecekteki su altı harekât kabiliyetinin temel platformlarından biri olması planlanıyor.