İsviçre, F-35 savaş uçakları siparişindeki uçak sayısını azaltacak

İsviçre, ABD’den almayı planladığı F-35A Lightning II savaş uçağı filosuna ilişkin stratejisinde değişikliğe gidiyor. Yeni karar, savunma modernizasyon planının bütçeyle uyumlu şekilde sürdürülmesini amaçlarken, ilk aşamada 36 uçakla planlanan alımın daha düşük bir sayıda gerçekleştirilmesini öngörüyor.

İsviçre hükümeti, 12 Aralık’ta yaptığı açıklamada, ABD’den satın alacağı Lockheed Martin F-35A yıldırım savaş uçaklarının sayısını düşürme kararı aldığını duyurdu. Bu adımın temel nedeni, anlaşma kapsamındaki maliyetlerin yükselmesinin halk tarafından 2020’de onaylanan bütçe sınırını aşma riski taşıması olarak açıklandı.

İsviçre, 2021’de gelecek nesil avcı uçak ihtiyacını karşılamak üzere F-35A modelini tercih etmiş ve halk oylamasıyla 36 uçak için yaklaşık 6 milyar İsviçre frangı (7,5 milyar dolar) bütçe onayı almıştı. Ancak daha sonra ABD tarafı, bu rakamın sabit bir fiyat anlaşması olduğu yönündeki anlayışın yanlış olduğunu bildirdi ve maliyet tahminlerinde artış beklendiğini iletti. Bunun sonucunda, başlangıçta planlanan uçak sayısını bütçeyle uyumlu biçimde sürdürmenin mümkün olmadığı ortaya çıktı.

Kabine toplantısı sonrasında yapılan açıklamada, hükümetin savunma bakanlığına onaylanan 6 milyar franglık bütçe içinde kalacak şekilde “en fazla uçak sayısını” alması talimatı verildiği ifade edildi. Hükümet, ek finansman talep etmeyeceğini ve halkın verdiği karara saygı göstereceğini vurguladı.

Yetkililer, maliyet artışının önceden tahmin edilebilir kapsamda olması nedeniyle 36 adet uçak hedefinin aynen korunmasının finansal olarak sürdürülemez olduğunu belirtti. Ancak savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik değerlendirmeler sürerken, gerektiği takdirde hükümetin daha sonra orijinal hedefe ulaşmayı sağlayacak adımlar atabileceği de açık bırakıldı.

İsviçre ayrıca güvenlik ortamındaki değişikliklere de dikkat çekerek, ülkenin hava savunmasını modernize etme planlarının bir parçası olarak 55-70 arası modern savaş uçağına ihtiyaç duyabileceğini belirtti. Bu potansiyel sayı, yalnızca F-35A alımıyla sınırlı değil; farklı uçak modelleri de değerlendirme kapsamına alınabilecek.

Bern yönetiminin aldığı bu karar, hem savunma bütçesi üzerinde hem de uluslararası askeri işbirliği bağlamında tartışmalara neden oldu. ABD tarafıyla yaşanan maliyet artışı tartışmalarının ve uygulanan tarifelerin ardından Bern, anlaşmanın sürdürülebilirliğini ekonomik gerçeklerle dengede tutma çabası içinde olduğunu belirtti.