3. Nesil füze

Üçüncü nesil füzeler, hedef tespit ve takip kabiliyetlerinin geliştirilmesi, daha hassas arayıcı başlıkların kullanılması ve bazı füze sınıflarında at-unut teknolojisinin yaygınlaşmasıyla ilişkilendirilen sistemlerdir. Bu teknolojik aşamada, füzenin hedefi yalnızca belirli bir yönden algılaması veya operatörün sürekli müdahalesine ihtiyaç duyması gibi sınırlamaların azaltılması amaçlandı.

Gönderilen görselde üçüncü nesil füzeler, yaklaşık 60 derecelik görüş açısına sahip ve hedefe arkadan yaklaşma zorunluluğunu azaltan sistemler olarak tanımlanıyor. Bu özellik özellikle kızılötesi güdümlü hava-hava füzelerinin gelişimini açıklıyor. Diğer füze sınıflarında ise üçüncü nesil teknolojiler farklı güdüm yöntemleriyle ilişkilendiriliyor.

Üçüncü nesil hava-hava füzeleri

Hava-hava füzelerinde üçüncü neslin en önemli gelişmelerinden biri, her açıdan angajman kabiliyetinin ortaya çıkması oldu. ABD tarafından geliştirilen AIM-9L Sidewinder, bu teknolojinin önemli örneklerinden biridir.

AIM-9L, hedef uçağın yalnızca motor egzozundan yayılan güçlü kızılötesi enerjiyi değil, farklı bölgelerinden yayılan ısı izini de uygun koşullarda algılayabiliyordu. Bu sayede pilotların hedefin tam arkasına geçme gereksinimi önemli ölçüde azaldı.

Üçüncü nesil hava-yer füzeleri

Hava-yer füzelerinde gelişmiş elektro-optik arayıcı başlıklar ve otomatik hedef takibi önem kazandı. AGM-65 Maverick ailesinin kızılötesi güdümlü modelleri, hedeflerin farklı görüş koşullarında takip edilebilmesine yönelik teknolojik gelişmeleri temsil ediyor.

Bu sistemler, hedefe kilitlenmenin ardından füzenin bağımsız güdüm gerçekleştirebilmesine olanak sağladı. Daha sonraki dönemlerde ataletsel navigasyon ve uydu konumlama teknolojilerinin gelişmesi, hassas vuruş kabiliyetlerini genişletti.

Üçüncü nesil tanksavar füzeleri

Tanksavar füze sistemlerinde üçüncü nesil, özellikle at-unut kabiliyetine sahip arayıcı başlıkların kullanılmasıyla ilişkilendiriliyor. Amerikan FGM-148 Javelin, bu teknolojinin en bilinen örneklerinden biridir.

Javelin, görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlığı sayesinde hedefi takip edebiliyor. Ayrıca üstten vuruş kabiliyetiyle zırhlı hedeflere karşı kullanılabiliyor. At-unut teknolojisi, operatörün füze fırlatıldıktan sonra hedefi sürekli olarak takip etme ihtiyacını azaltıyor.

Türkiye'nin üçüncü nesil füze muadilleri

Türkiye'nin KARAOK tanksavar füzesi, üçüncü nesil tanksavar teknolojileriyle karşılaştırılabilecek yerli sistemler arasında bulunuyor. ROKETSAN tarafından geliştirilen KARAOK, görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık ve at-unut kabiliyetiyle öne çıkıyor.

OMTAS ise benzer şekilde görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık kullanıyor. Ancak RF veri bağı üzerinden atış sonrası hedef güncelleme kabiliyeti de sunuyor. Bu nedenle OMTAS, üçüncü nesil tanksavar teknolojilerinin ötesine geçen özellikler taşıyor.

Türkiye'nin bu alandaki çalışmaları, piyade birliklerinin ve kara platformlarının zırhlı hedeflere karşı yerli güdümlü silah kullanabilmesini sağlıyor.