Prof. Dr. İsmail Demir

Prof. Dr. İsmail Demir, uçak mühendisliği kökenli bir akademisyen ve yöneticidir. Türk Hava Yolları Teknik A.Ş.’de ve Savunma Sanayii Başkanlığı’nda üstlendiği görevlerle havacılık ve savunma sektörlerinde önemli yapısal dönüşümlere katkıda bulunmuştur.

Eğitim hayatı ve uluslararası akademik başarıları

Prof. Dr. İsmail Demir, 1960 yılında Elazığ'da doğmuştur. İlk ve ortaöğretimini Ankara ve Eskişehir'de, lise eğitimini Eskişehir'de tamamlamıştır. 1982 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak Mühendisliği Bölümü'nden mezun oldu. Ardından Uludağ Üniversitesi ve İTÜ'de araştırma görevlisi olarak çalıştı.

1985 yılında kazandığı Milli Eğitim Bakanlığı bursu ile ABD'ye giden Demir, Michigan Üniversitesi'nde uygulamalı mekanik, Purdue Üniversitesi'nde uzay ve havacılık alanında yüksek lisans yaptı. 1992 yılında Washington State Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü'nden doktorasını alarak mezun oldu.

Akademik kariyerinde Livermore, Pasifik Kuzeybatı Laboratuvarları, British Columbia Üniversitesi, Victoria Üniversitesi gibi kurumlarda çalışmalarda bulundu. Alanında “En iyi lisans üstü araştırmacı” ödülüne layık görüldü.

Akademik kariyeri ve uzmanlık alanları

Demir, 1993 yılında Suudi Arabistan Kral Suud Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak göreve başladı ve burada 9 yıl boyunca akademik görevlerini sürdürdü. 1997'de İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi'nde doçent, 2013'te profesör oldu.

Uzmanlık alanları şunlardır:

• Katı cisim mekaniği ve çatlak mekaniği
• Kompozit malzemeler
• Mikro ve mezomekanik
• Mikro elektromekanik sistemler (MEMS)
• Nümarik modelleme
• Nanoteknoloji

ABD'de ve Kanada'da yürüttüğü çalışmalar, savunma ve havacılık alanlarına bilimsel altyapı kazandıran çalışmalar arasında yer almaktadır.

THY Teknik dönemi

2003 yılında Türkiye'ye dönen Demir, Türk Hava Yolları (THY)'nde Eğitim Başkanı olarak göreve başladı. 2005 yılında Teknikten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, 2006'da ise THY Teknik A.Ş.'nin ilk Genel Müdürü oldu.

Demir, Turkish Technic markasını oluşturarak THY Teknik'i sadece THY'ye değil, dünyanın çeşitli havayolu şirketlerine hizmet veren dünya çapında bir MRO (Maintenance, Repair and Overhaul) şirketine dönüştürdü.

Kurduğu stratejik ortaklıklar:

• Turkish Engine Center (Pratt & Whitney ile)
• Goodrich Turkish Technic Service Center
• TURKBINE (Zorlu Enerji ile)
• TCI - Turkish Cabin Interior (TUSAŞ ile)
• TSI - Turkish Seat Industries (Kibar Holding ile)

Ayrıca, 370.000 m² alanı kapsayan HABOM projesini başarıyla tamamladı ve Atatürk ile Esenboğa havalimanlarındaki bakım hangar kapasitesini arttırdı.

Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) dönemindeki kritik projeler

11 Nisan 2014'te Savunma Sanayii Müsteşarı, 2018'de ise Cumhurbaşkanlığa bağlı Savunma Sanayii Başkanlığı'nın ilk başkanı oldu. Yaklaşık 9 yıllık görevi boyunca şu projelere öncülük etti:

• Hava savunma sistemleri: KORKUT, HİSAR, SİPER
• Milli muharip uçak ve jetler: HÜRKUŞ, HÜRJET, KAAN
• SİHA sistemleri: Bayraktar TB2, AKINCI, KIZILELMA, ANKA III, AKSUNGUR
• Deniz platformları: Milli korvet ve fırkateynler, insansız deniz araçları
• Zırhlı kara sistemleri, füze ve mühimmatlar, elektronik harp ve radar sistemleri

Yerlilik oranını %80 seviyelerine taşıyan bu projeler, Türkiye'nin savunmadaki bağımsızlığının temelini oluşturdu.

İnsan kaynağı ve ekosistem geliştirme programları

Demir, sadece teknik projelerle değil, insan kaynağı ve ekosistem oluşturma konusunda da çalıştı:

• Teknofest, Vizyoner Genç, Kök Programı, Kalfa Programı, Savunma Sanayii Akademi
• EYDEP ve YETEN ile KOBİ ve yan sanayi kapasitesinin geliştirilmesi
• SSTEK Yatırım A.Ş. altında DELTA-V, TR Motor, ULAK, DATABOSS, TEKNOHAB, ÜRTEM gibi 15'in üzerinde şirketin kurulumu

Ayrıca Teknopark İstanbul, HAB (Havacılık ve Uzay İhtisas Sanayi Bölgesi) gibi altyapı yatırımlarına öncülük etti.

Kurul ve vakıflardaki görevleri

• İstanbul Ticaret Üniversitesi ve Türk Hava Kurumu Üniversitesi mütevelli heyeti üyesi
• Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV) yönetim kurulu üyesi
• Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Konsey Başkanı (son 4 yıldır)
• Savunma Sanayii İcra Komitesi Üyeliği

Güncel durumu ve sektöre dönüş ihtimali

Evli ve 4 çocuk babası olan Demir, Haziran 2023'te SSB Başkanlığı görevinden ayrıldıktan sonra KARDEMİR Yönetim Kurulu Başkanlığı'na atandı. Bu görevini 19 Eylül 2025'e kadar sürdürdü. Ayrılığı, savunma sanayiine olası geri dönüş senaryolarını gündeme getirdi.

ABD'nin 2021'de uygulamaya koyduğu CAATSA yaptırımları nedeniyle listede yer alan Demir'in, bu yaptırımların kalkmasıyla birlikte sektöre dönebileceği öne sürülüyor. Ankara-Washington hattındaki temaslar ve ABD'nin Türkiye ile yürüttüğü yeni F-16 ve F-35 diplomasisi bu ihtimali güçlendiriyor.