GÜRZ Hava Savunma Sistemi

GÜRZ Hava Savunma Sistemi, ilk kez 2023 yılında İstanbul’da düzenlenen IDEF Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda kamuoyuna tanıtılmıştı. ASELSAN tarafından geliştirilen sistem, Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisinde özellikle çok alçak ve alçak irtifa tehditlerine karşı mobil bir çözüm sunmak amacıyla tasarlandı.

GÜRZ Hava Savunma Sistemi'nin atışlı saha faaliyeti 5 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirildi. Faaliyet kapsamında radar ve elektro-optik tespit ve takip, takip devamlılığı ile menzil doğruluğuna yönelik kabiliyetler test edildi. Atış aşamasında kullanılan GÖKSUR füzesi ise zorlu manevralar gerçekleştirerek beklenen yörüngeyi takip etti.

GÜRZ Hava Savunma Sistemi nedir?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi; tek bir 8x8 zırhlı mobil platform üzerinde birden fazla sert imha (kinetik) ve yumuşak imha (elektronik harp) kabiliyetini birleştiren çok maksatlı bir nokta hava ve füze savunma sistemidir. 

Sistemin temel amacı; sabit tesisleri, stratejik bölgeleri ve hareket halindeki mekanize birlikleri düşük irtifa hava tehditlerine karşı korumaktır. Aynı anda birden fazla fonksiyonu icra edebilmesi, sistemi benzerlerinden ayıran en önemli konsept özelliklerden biridir.

GÜRZ hangi tehditlere karşı geliştirilmiştir?

Modern muharebe ortamında tehdit çeşitliliği artmış, özellikle düşük maliyetli insansız sistemler ön plana çıkmıştır. GÜRZ Hava Savunma Sistemi bu değişen tehdit yapısına karşı çok katmanlı ve maliyet etkin bir savunma yaklaşımı sunar.

Koruma sağladığı başlıca tehditler şunlardır:

• İnsansız hava araçları (İHA)
• Drone ve sürü saldırıları
• Helikopterler
• Seyir füzeleri
• Havadan karaya atılan mühimmatlar
• Düşük radar kesit alanına sahip hedefler

Gelişmiş sensör ve atış kontrol altyapısı sayesinde hedefleri tespit eder, teşhis eder, takip eder ve en uygun silah sistemini otomatik olarak tahsis eder.

GÜRZ sisteminin temel operasyonel kabiliyetleri nelerdir?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi konsept olarak dört temel operasyonel yetenek üzerine inşa edilmiştir.

1. Mobilite

8x8 zırhlı taktik tekerlekli araç üzerine entegre edilen sistem, yüksek hareket kabiliyetine sahiptir. Sadece sabit tesisleri değil, hareket halindeki zırhlı konvoyları ve mekanize birlikleri de koruyabilir.

2. Hareket halinde savunma

GÜRZ’ü birçok sistemden ayıran kritik özelliklerden biri, hareket halindeyken savunma görevini sürdürebilmesidir. Bu kabiliyet, dinamik muharebe ortamında kesintisiz koruma sağlar.

3. Beka doktrini

Yüksek mobilite sayesinde "saklan, at, kaç" prensibini uygulayabilir. Atış gerçekleştirdikten sonra hızlı şekilde yer değiştirerek karşı ateşe maruz kalma riskini azaltır.

4. Akıllı tehdit değerlendirme ve silah tahsisi

Sistemin en önemli özelliklerinden biri, gelişmiş atış kontrol algoritmasıdır. Sensörlerden gelen verileri birleştirerek taktik resim oluşturur, tehditleri önceliklendirir ve hedefe karşı en uygun silah sistemini otomatik olarak seçer.

Bu yapı sayesinde maliyet etkin bir angajman yaklaşımı benimsenir. Örneğin düşük maliyetli bir drone tehdidine karşı daha yüksek maliyetli bir füze yerine uygun top veya elektronik harp çözümü tercih edilebilir.

GÜRZ’te kullanılan sistemler nelerdir?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi, farklı tehdit tiplerine karşı katmanlı bir savunma mimarisi sunacak şekilde tasarlanmıştır.

35 mm top sistemi ve ATOM mühimmatı

GÜRZ'ün yakın hava savunma katmanında 35 mm hava savunma topu bulunuyor. Sistem, programlanabilir parçacıklı mühimmatlarla kullanılabiliyor. Bu mühimmatlar özellikle insansız hava araçları gibi küçük hava hedeflerine karşı top sisteminin etkinliğini artırıyor.

SUNGUR hava savunma füzesi

SUNGUR, çok alçak irtifa hava savunma görevleri için geliştirilen kızılötesi arayıcı başlıklı bir hava savunma füzesidir. "At-unut" özelliğine sahip füze, GÜRZ'ün top sisteminin ötesindeki füze tabanlı önleme seçeneklerinden birini oluşturuyor.

HİSAR hava savunma füzesi

HİSAR ailesi, Türkiye'nin alçak ve orta irtifa hava savunma ihtiyaçlarına yönelik geliştirilen füze sistemlerinden oluşuyor. GÜRZ üzerinde HİSAR ailesinden füze kullanımına yönelik kabiliyet bulunuyor ve bu sayede sistemin farklı menzil katmanlarında hava hedeflerine karşı angajman imkânının genişletilmesi amaçlanıyor.

BOZDOĞAN füzesi

BOZDOĞAN, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen görüş içi hava-hava füzesidir. Kızılötesi arayıcı başlığa sahip füzenin GÜRZ üzerinde hava savunma amaçlı kullanılmasına yönelik entegrasyon çalışmaları bulunuyor.

GÖKDOĞAN füzesi

GÖKDOĞAN, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen görüş ötesi hava-hava füzesidir. Aktif radar arayıcı başlığa sahip GÖKDOĞAN'ın GÜRZ bünyesinde hava savunma amaçlı kullanılmasına yönelik çalışmalar bulunuyor.

GÖKSUR hava savunma füzesi

GÖKSUR, ASELSAN ve TÜBİTAK SAGE iş birliğiyle geliştirilen hava savunma füze sistemidir. Yeni nesil IIR arayıcı başlık ve veri bağı üzerinden ara safha güdüm kabiliyetine sahip GÖKSUR, GÜRZ'ün füze tabanlı önleme seçenekleri arasında yer alıyor.

Elektronik karıştırma sistemi

GÜRZ, kinetik önleyicilerin yanı sıra elektronik karıştırmaya dayalı soft-kill kabiliyetine de sahip. Sistem üzerindeki elektromanyetik karıştırıcı, uygun hava tehditlerine karşı elektronik harp yöntemleriyle müdahale imkânı sağlayarak top ve füze tabanlı önleme seçeneklerini tamamlıyor.

GÜRZ’ün radar ve sensör sistemleri nasıl çalışır?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi; AESA tabanlı arama radarı, atış kontrol radarı, elektro-optik algılayıcılar, lazer mesafe ölçer ve dost-düşman tanıma sistemi ile donatılmıştır.

AESA radar mimarisi 360 derece kapsama sağlar, sürü saldırılarını takip edebilir ve elektronik harbe karşı yüksek direnç gösterecek şekilde tasarlanmıştır. Elektro-optik sistemler ise pasif izleme imkânı sunarak radar yayını yapmadan hedef tespiti gerçekleştirebilir.

GÜRZ’ün en önemli avantajı nedir?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi’nin en dikkat çekici yönü, tek bir mobil platform üzerinde birden fazla savunma katmanını entegre şekilde sunmasıdır.

Top, füze ve elektronik harp unsurlarını aynı sistemde birleştirmesi sayesinde farklı tehdit türlerine eş zamanlı karşılık verebilir. Bu yaklaşım, konsept olarak tek başına birden fazla savunma sisteminin görevini üstlenebilecek entegre bir çözüm ortaya koyar.

Bu özellikleriyle GÜRZ Hava Savunma Sistemi, özellikle çok alçak ve alçak irtifa tehditlerine karşı mobil, otonom ve katmanlı bir savunma sistemi olarak öne çıkmaktadır.