RS-28 Sarmat Kıtalararası Balistik Füze

RS-28 Sarmat, Rusya’nın Sovyet döneminden kalan R-36M kıtalararası balistik füze sisteminin yerini almak üzere geliştirilen, silo konuşlu ağır sınıf bir stratejik füze sistemi olarak tasarlandı.

Proje, 2010’lu yılların başından itibaren hızlandırılan modernizasyon planları kapsamında öne çıktı. Sistem, 2018 yılında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından açıklanan yeni nesil stratejik silahlar arasında yer aldı.

Test süreci ve kritik tarihleri

Sarmat programında ilk önemli testler 2016 yılında motor denemeleriyle başladı. 2017’de ilk uçuş denemeleri Plesetsk Cosmodrome’da gerçekleştirildi. 2018 yılında yapılan testlerle birlikte sistemin aktif test aşamasına geçildiği açıklandı.

20 Nisan 2022’de RS-28 Sarmat’ın ilk tam uçuş testi başarıyla gerçekleştirildi. Bu gelişme, sistemin operasyonel aşamaya geçişinde kritik bir eşik olarak değerlendirildi.

2022'deki ilk test uçuşu öncesinde

2023 yılında yapılan resmi açıklamalarla sistemin muharebe görevine alındığı duyuruldu. Ancak sonraki süreçte farklı test sonuçlarıyla ilgili çeşitli raporlar gündeme geldi. 2024 yılında Plesetsk bölgesinde gerçekleştirilen bir testin başarısız olduğu ve bir siloda ciddi hasar oluştuğu iddiaları kamuoyuna yansıdı.

2025 yılında sosyal medyada paylaşılan ve daha sonra medya tarafından da aktarılan bir video, fırlatma sonrası rotadan sapma ve düşüşe işaret eden bir test görüntüsü olarak değerlendirildi.

Tasarım ve teknik özellikleri

RS-28 Sarmat, üç kademeli, sıvı yakıtlı ve ağır sınıf bir kıtalararası balistik füze olarak geliştirildi. Yaklaşık 18.000 kilometre menzile sahip olduğu belirtilen sistem, yüksek taşıma kapasitesiyle farklı savaş başlığı konfigürasyonlarına uyum sağlayabiliyor.

Füze, çoklu bağımsız hedeflenebilir yeniden giriş araçları (MIRV), hipersonik süzülme araçları ve çeşitli karşı önlem sistemleriyle birlikte görev yapabilecek şekilde tasarlandı. Ayrıca Fractional Orbital Bombardment System (FOBS) kabiliyeti sayesinde farklı yörünge profilleri üzerinden hedeflere ulaşabilme özelliğiyle dikkat çekiyor.

Operasyonel durumu

Sarmat’ın kısa itki fazı, erken tespit süresini azaltmayı hedefleyen bir tasarım yaklaşımı olarak öne çıkıyor. Bu durum, uydu tabanlı erken uyarı sistemleri açısından takibi zorlaştıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Sistem ayrıca gelişmiş silo altyapılarıyla birlikte konuşlandırılmak üzere planlandı. Ancak program, test süreçlerinde yaşanan gecikmeler, başarısız denemeler ve altyapı hasarlarıyla zaman zaman gündeme geldi.

R-36M Satan

RS-28 Sarmat'ın, öncülü olan R-36M'nin yerine geçmesi hedefleniyor. NATO sınıflandırmasında “SS-18 Satan” olarak bilinen R-36M, Sovyetler Birliği döneminde geliştirilen ve daha sonra Rusya tarafından da kullanılan bir silo tabanlı kıtalararası balistik füze sistemidir. 1970’lerde hizmete giren bu sistem, özellikle yüksek taşıma kapasitesi ve çoklu bağımsız hedeflenebilir savaş başlığı (MIRV) kabiliyeti ile dikkat çekmiştir.

Soğuk Savaş döneminde ABD ve NATO’nun füze savunma sistemlerine karşı stratejik denge unsuru olarak önemli bir rol oynamış, günümüzde ise yerini daha modern sistemlere bırakma sürecine girmiştir.

Hakkındaki son gelişmeler (2024–2026)

2024 yılında Plesetsk Cosmodrome alanında gerçekleştirildiği bildirilen bir test sırasında ciddi bir patlama ve silo hasarı oluştuğu yönünde uydu görüntülerine dayalı değerlendirmeler yapıldı.

2025 yılında ise bir test videosu, fırlatma sonrası kontrol kaybı ve düşüş senaryosunu gündeme taşıdı.

Kremlin, 12 Mayıs 2026 tarihinde yapılan açıklamada ise RS-28 Sarmat sistemine yönelik yeni bir testin başarıyla gerçekleştirildiği duyuruldu. Bu gelişme, programın devam eden operasyonel değerlendirme sürecinde önemli bir adım olarak kaydedildi.