Çelik Kubbe nedir, özellikleri nelerdir?

Türkiye, güvenliğini kendi imkanlarıyla sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak için savunma sanayisinde önemli projeler geliştirdi. Bu projelerin öne çıkanlarından biri de Çelik Kubbe. Günümüzün savaş ortamında sıkça karşılaşılan insansız hava araçları (İHA), seyir füzeleri ve roket tehditlerine karşı hazırlanan bu sistem, çok katmanlı yapısıyla kritik bölgelerin korunmasında görev yapıyor.

Çelik Kubbe, farklı irtifa ve hızlardaki tehditlere aynı anda karşı koyabilecek bir mimariye sahip. Türkiye’nin mühendislik gücüyle ortaya çıkan sistem, sınır güvenliğinden stratejik tesislerin savunmasına kadar pek çok alanda kullanılmak üzere tasarlandı.

Çelik Kubbe’nin temel özellikleri

• Çok Katmanlı Savunma: Alçak, orta ve yüksek irtifa tehditlerine karşı farklı sistemler bir arada çalışıyor (HİSAR, SİPER, SUNGUR vb.).
• Radar ve Sensör Ağı: KALKAN-II, EIRS, ALP-300G gibi radarlar sayesinde uzun menzilden erken uyarı ve hedef takibi yapılabiliyor.
• Komuta-Kontrol Entegrasyonu: HAKİM ve HAVELSAN’ın yönetim sistemleriyle farklı unsurlar tek bir taktik resim üzerinden koordine ediliyor.
• Ağ Merkezli Yapı: Kara, deniz ve hava platformları arasında veri paylaşımı mümkün. Bulut bilişim tabanlı mimari hız ve güvenlik sağlıyor.
• Yüksek İsabet Oranı: Akıllı mühimmat ve radar destekli güdüm sistemleriyle hedefler yüksek doğrulukla vuruluyor.
• Modüler ve Ölçeklenebilir Mimari: İhtiyaca göre belirli bölgelerde ya da ülke genelinde uygulanabilen esnek yapı.
• Elektronik Harbe Dayanıklılık: Karıştırma ve aldatma gibi tehditlere karşı korumalı haberleşme altyapısı.
• Mobil Unsurlar: KORKUT ve SUNGUR gibi taşınabilir ya da araç üstü sistemlerle hareketli birliklerin korunması.
• Deniz Platformlarıyla Uyumluluk: GÖKDENİZ, LEVENT, GÖKSUR gibi çözümlerle donanmanın sisteme entegre edilmesi.
• Lazer ve Yönlendirilmiş Enerji Silahları: ALKA gibi projelerle sürü İHA ve mini dron gibi modern tehditlere karşı alternatif çözüm.

IDEF 2025’te tanıtılan yeni sistemler

IDEF 2025 fuarında ASELSAN, Çelik Kubbe’nin gücünü artıracak beş yeni sistemi tanıttı. Bu sistemler, sadece hava tehditlerine değil, elektronik ve elektromanyetik saldırılara karşı da savunma sağlıyor.

• GÖKTAN: Karadan karaya güdümlü mühimmat; hedefleri yüksek hassasiyetle vuruyor.
• EJDERHA: Mini ve mikro İHA’lara karşı elektromanyetik dalga teknolojisiyle çalışan anti-drone sistemi.
• KORAL 200: Elektronik harp sistemi; düşman radarlarını ve haberleşmesini baskılayarak hava unsurlarına güvenli alan açıyor.
• GÜRZ: Otonom hava savunma aracı; sahada hızlı ve insansız tepki verebiliyor.
• TURAN: Yüksek hızlı iletişim altyapısı; Çelik Kubbe’nin tüm bileşenlerini tek bir dijital ağda birleştiriyor.

Bu yeni sistemler, Çelik Kubbe’nin kapsamını genişletirken modern savaşta öne çıkan asimetrik tehditlere karşı daha güçlü bir kalkan sunuyor.

Çelik Kubbe için geliştirilen ürünler

ASELSAN’ın rolü

ASELSAN, Çelik Kubbe’nin bel kemiğini oluşturan radar, sensör ve komuta-kontrol altyapısını geliştiriyor. Her bir ürün farklı bir ihtiyaca yanıt veriyor ve sistemin çok katmanlı yapısını güçlendiriyor:

• KALKAN-II: Orta menzilli mobil radar. 3D arama ve takip kabiliyetiyle hava sahasını tarıyor ve hedef bilgilerini anlık olarak komuta merkezine iletiyor.
• EIRS (Erken İhbar Radarı): Uzun menzilde balistik füze ve yüksek irtifa tehditlerini tespit edebilen güçlü radar sistemi.
• HAKİM Hava Savunma Yönetim Sistemi: Çelik Kubbe’nin komuta-kontrol merkezi. Farklı sensör ve silahları tek bir ağ üzerinde entegre ediyor.
• GÖKDENİZ: Yakın hava savunma sistemi. Özellikle gemilerde kullanılıyor ve dronlar, seyir füzeleri gibi alçak irtifa tehditlerini imha ediyor.

• KORKUT: Zırhlı araç üzerine entegre edilen, alçak irtifa hava savunma sistemi. Kara birlikleri için yakın koruma sağlıyor.
• SİPER: Uzun menzilli hava savunma füzesi. Yüksek irtifadaki tehditleri 100 km’den fazla menzilde engelleyebiliyor.
• HİSAR-A+ ve HİSAR-O+: Alçak ve orta irtifa hava savunma füzeleri. İHA, helikopter ve savaş uçaklarına karşı kullanılıyor.
• GÖKSUR: ASELSAN tarafından geliştirilen yakın hava savunma füze sistemi. Milli gemilere entegre edilerek donanmanın alçak irtifa tehditlerine karşı korunmasını sağlıyor.

IDEF 2025’te tanıtılan yeni sistemler

ASELSAN, IDEF 2025 fuarında Çelik Kubbe’ye yeni bir boyut kazandıracak beş sistemi ilk kez tanıttı:

• GÖKTAN: Karadan karaya güdümlü mühimmat. Nokta hassasiyetinde vuruş kabiliyeti sunuyor.
• EJDERHA: Elektromanyetik dalga teknolojisiyle çalışan anti-drone sistemi. Mini ve mikro İHA’lara karşı özel olarak geliştirildi.

• KORAL 200: Elektronik harp sistemi. Düşman radarlarını ve haberleşmesini baskılayarak hava unsurlarına güvenli alan açıyor.
• GÜRZ: Otonom hava savunma aracı. İnsan müdahalesine gerek kalmadan sahada hızlı tepki verebiliyor.
• TURAN: Yüksek hızlı iletişim altyapısı. Çelik Kubbe’nin tüm bileşenlerini tek bir dijital ağda birleştiriyor.

Bu yeni ürünler, Çelik Kubbe’nin kapsamını genişletirken modern savaşta öne çıkan elektronik ve asimetrik tehditlere karşı daha etkin bir savunma sağlıyor.

ROKETSAN’ın katkısı

ROKETSAN, Çelik Kubbe’nin vurucu gücünü oluşturuyor.

• SİPER: Türkiye’nin uzun menzilli hava savunma sistemi. 2024’te envantere giren Block-1 modeli, 100+ kilometre menzilde yüksek irtifa tehditlerini etkisiz hale getirebiliyor. Block-2 ve Block-3 projeleriyle menzil ve kabiliyetlerin daha da artırılması hedefleniyor.
• HİSAR-A+ ve HİSAR-O+: Alçak ve orta irtifa hava savunma sistemleri. İHA, helikopter, savaş uçağı ve seyir füzesi gibi farklı tehditlere karşı etkinlik sağlıyor. 2025 itibarıyla aktif kullanımda olan bu sistemler, Çelik Kubbe’nin bel kemiğini oluşturuyor.

• SUNGUR: Portatif hava savunma sistemi. Omuzdan atılabilen yapısı sayesinde özellikle sahadaki birliklerin korunmasında önemli rol oynuyor. Araç platformlarına da entegre edilebilen SUNGUR, hareket halindeki birlikler için esnek bir güvenlik sağlıyor.

• ALKA: Lazer tabanlı hava savunma sistemi, mini İHA’lara karşı etkili.
• BURÇ: Alçak irtifa hava savunma sistemi.
• LEVENT: ROKETSAN tarafından geliştirilen kısa menzilli hava savunma füze sistemi. Özellikle deniz platformlarına entegre edilmek üzere tasarlanmış olup, gemileri seyir füzeleri, İHA’lar ve düşük irtifa hava tehditlerine karşı korumayı hedefliyor. GÖKDENİZ top sisteminin füze tabanlı tamamlayıcısı olarak öne çıkıyor.

HAVELSAN’ın entegre çözümleri

HAVELSAN, Çelik Kubbe’nin yazılım ve komuta-kontrol altyapısını güçlendiren kurumların başında geliyor. Katkıları yalnızca operasyonel yönetimle sınırlı değil, aynı zamanda sistemler arası entegrasyon ve veri güvenliği alanlarını da kapsıyor:

• Entegre Savaş Yönetim Sistemi: Radar, füze ve topçu unsurlarını tek merkezden yönetmeyi sağlayan yazılım altyapısı.
• Bulut Bilişim Çözümleri: Farklı platformlar arasında hızlı ve güvenli veri paylaşımı yaparak ağ merkezli harekâtı destekliyor.
• Siber Güvenlik ve Elektronik Harp Yazılımları: Çelik Kubbe bileşenlerini karıştırma ve aldatma girişimlerine karşı koruyor.
• Simülasyon ve Eğitim Sistemleri: Personelin sistemleri daha etkin kullanması için sanal eğitim ve görev senaryoları geliştiriliyor.

Bu katkılar sayesinde HAVELSAN, Çelik Kubbe’nin yalnızca sahadaki etkinliğini değil, uzun vadeli sürdürülebilirliğini ve güvenliğini de güçlendiriyor.

MKE’nin Ateş Gücü

MKE, kara tabanlı hava savunma için mühimmat ve silah sistemleri geliştiriyor.

• 40 mm ATOM Akıllı Mühimmat: Hedefe yaklaşınca parçalanarak geniş alanda etkili oluyor.
• 25 mm ve 35 mm hava savunma topları: Otomatik atış kabiliyetiyle özellikle alçak irtifa tehditlerinde önemli.
• Modüler Hava Savunma Sistemleri: Farklı kalibre mühimmatlarla farklı tehditlere uyum sağlıyor.

TÜBİTAK SAGE’nin katkısı

TÜBİTAK SAGE, Çelik Kubbe’nin mühendislik ve teknoloji altyapısına katkı sunan en önemli kurumlardan biri. Geliştirdiği milli füzeler ve güdüm sistemleri, savunmanın hassasiyetini artırıyor:

• BOZDOĞAN: Kısa menzilli hava-hava füzesi. İHA ve savaş uçaklarına karşı etkinlik sağlıyor.
• GÖKDOĞAN: Orta menzilli hava-hava füzesi. Daha uzak mesafelerde hava tehditlerine karşı kullanılıyor.
• Hassas Güdüm Kitleri: Mevcut mühimmatları akıllı hale getirerek hedefi vurma kabiliyetini artırıyor.
• Yeni Nesil Arayıcı Başlık Teknolojileri: Füzelerin hedefe kilitlenme ve isabet oranını yükseltiyor.

TÜBİTAK SAGE’nin katkıları sayesinde Çelik Kubbe, hem kısa hem orta menzilde hassasiyet kazanıyor ve modern savaşın gerektirdiği teknoloji seviyesine ulaşıyor.

Yerli üretimin stratejik önemi

Çelik Kubbe yalnızca bir hava savunma projesi değil, Türkiye’nin savunma sanayiinde bağımsızlık hedefinin de sembolü. Yerli üretim sayesinde dışa bağımlılık azalıyor, teknoloji ülke içinde kalıyor. ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, TÜBİTAK SAGE ve MKE’nin ortak çalışmaları, sadece Türkiye’nin güvenliğini değil, uluslararası alandaki rekabet gücünü de artırıyor.

Savunma ihracatındaki artış bu yatırımların ekonomiye doğrudan katkısını gösteriyor. Özetle, Çelik Kubbe hem gökyüzünü koruyan bir kalkan hem de ülkenin geleceğini güçlendiren stratejik bir adım.