Avrupa’da Patriot füzesi yarışı

ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerinin Avrupa’da üretimine yönelik planlar, NATO içinde askeri iş birliğinin ötesine geçerek siyasi ve endüstriyel rekabeti tetikliyor. Özellikle Almanya’da üretim ihtimalinin gündeme gelmesi, Polonya başta olmak üzere doğu kanadı ülkelerinde rahatsızlığa yol açtı.

Uluslararası basında yer alan bilgilere göre, Almanya’nın Ukrayna için Patriot füzesi üretimine başlayabileceği ifade ediliyor. Ancak tam kapsamlı bir üretim hattının devreye alınmasının en az bir yıl süreceği belirtiliyor. Yüksek teknolojik gereksinimler ve kritik bileşen eksikliği nedeniyle Ukrayna’da doğrudan üretim kapasitesi oluşturulmasının ise kısa vadede mümkün olmadığı değerlendiriliyor.

Üretim adresi belirsizliği tartışma yaratıyor

Yeni önleyici füzelerin Almanya ya da başka bir Avrupa ülkesinde üretileceğine yönelik belirsizlik, özellikle Polonya’nın tepkisini çekiyor. Varşova yönetimi, Avrupa savunma mimarisinde daha merkezi bir rol üstlenmek isterken, üretim kapasitesinin Almanya’da yoğunlaşması ihtimali stratejik risk olarak görülüyor.

Polonya, iki aşamalı "Wisła" hava savunma programı kapsamında ABD'den bugüne kadar toplam 10 batarya (toplamda 64 fırlatıcı/lançer) Patriot sistemi satın almak üzere anlaşmalar imzalamıştır.

Polonya basınına yansıyan bilgilere göre, Almanya’nın Bavyera eyaletindeki Schrobenhausen kentinde bulunan MBDA Deutschland tesislerinde PAC-2 (GEM-T) füzelerinin üretimine yönelik altyapı çalışmaları sürüyor. Aynı zamanda daha gelişmiş PAC-3 MSE füzeleri için tam üretim hattı kurulmasına ilişkin görüşmelerin devam ettiği belirtiliyor.

NATO iş birliği projeleri hız kazanıyor

Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinde ABD, Almanya, Polonya, Hollanda ve İsveç’in Lockheed Martin ile birlikte PAC-2 sistemlerinin bakımına yönelik büyük bir servis merkezi kurulması konusunda anlaşmaya vardığı bildirildi. Ancak söz konusu merkezin hangi ülkede konuşlandırılacağı henüz netleşmedi.

Bir Patriot bataryasından (M903 fırlatıcısı) yapılan PAC-3 MSE (Missile Segment Enhancement) füzesinin test atış an

Bu belirsizlik, Polonya açısından kritik önem taşıyor. Son yıllarda ABD menşeli savunma sistemlerine yüksek miktarda yatırım yapan Varşova, yalnızca alıcı konumunda kalmak yerine üretim ve bakım süreçlerinde de söz sahibi olmayı hedefliyor.

Doğu kanadında “müşteri olma” endişesi

Polonya’nın Patriot sistemleri için ön üretim onayı aldığı ifade edilirken, Almanya merkezli bir üretim modelinin Avrupa savunma sanayisinde tekelleşmeye yol açabileceği yönünde endişeler dile getiriliyor. Bu senaryoda NATO’nun doğu kanadı ülkelerinin kalıcı müşteri konumuna itilebileceği değerlendiriliyor.

Almanya, bugüne kadar kendi ordu (Bundeswehr) envanterinden Ukrayna'ya toplam 5 adet Patriot hava savunma sistemi bataryası hibe etmiştir.

Öte yandan bazı analizlerde, ABD yönetiminin Ukrayna’ya yönelik savunma sanayi taahhütlerinin kesinlik taşımadığına dikkat çekiliyor. Washington’ın politika değişikliklerine açık olduğu ve bu nedenle Ukrayna’ya üretim lisansı verilmesi fikrinin hayata geçmeyebileceği öngörülüyor.