Avrupa’da 6. nesil savaş uçağı yarışı kızışıyor

Avrupa’da 6. nesil savaş uçağı geliştirme çalışmaları, Fransa ile Almanya arasındaki iş birliğinin dağılması sonrası yeni bir rekabet sürecine girdi. Dassault Aviation İcra Kurulu Başkanı Eric Trappier, Fransa’nın yeni bir savaş uçağı geliştirmeye devam edeceğini açıklarken, proje detaylarının gizli tutulduğunu belirtti.

Fransız yetkililerle yürütülen görüşmelere atıfta bulunan Trappier, “Yeni bir savaş uçağı üreteceğiz. Ne zaman, nasıl ve kiminle olacağına dair bilgileri paylaşamam ancak çalışmalar sürüyor” ifadelerini kullandı. Söz konusu açıklama, Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS) kapsamında geliştirilen Yeni Nesil Savaş Uçağı (NGF) projesinde Fransa-Almanya ortaklığının başarısızlıkla sonuçlanmasının hemen ardından geldi.

Yeni ittifak arayışları öne çıkıyor

Fransa’nın, son dönemde İsveç ile olası bir iş birliğini değerlendirdiği belirtiliyor. Bu gelişme, Avrupa’da savunma sanayi alanında yeni bloklaşmaların oluşabileceğine işaret ediyor.

Öte yandan Airbus Defence & Space, Alman liderliğinde “Team Gen 6” adlı bir konsorsiyum kurarak altıncı nesil savaş uçağı geliştirme çalışmalarına hız verdi. Şirketin İspanyol havacılık sektörüyle temas kurduğu ifade edilirken, Almanya’nın projeye ilişkin resmi tutumu henüz netlik kazanmadı.

GCAP hattında genişleme tartışmaları

Avrupa’daki diğer önemli girişim olan Küresel Hava Muharebe Programı (GCAP) ise Birleşik Krallık, İtalya ve Japonya ortaklığında ilerliyor.

Leonardo İcra Kurulu Başkanı Lorenzo Mariani, Almanya’nın programa katılımına açık olduklarını belirterek, ilave ortakların hem finansman hem de endüstriyel kapasite açısından avantaj sağlayacağını dile getirdi. Mariani, Alman sanayi kuruluşlarının projeye dahil olmasının memnuniyet verici olacağını vurgularken, bu tür programların yüksek maliyet gerektirdiğine dikkat çekti.

GCAP’ın mevcut endüstriyel yapısının ise Aralık 2024’te imzalanan anlaşma ile BAE Systems, Leonardo ve Japon sanayi konsorsiyumu temelinde şekillendiği biliniyor. Bununla birlikte, mevcut yapıya yeni ortakların dahil edilmesinin teknik ve politik açıdan karmaşık bir süreç olacağı değerlendiriliyor.

Maliyet ve zaman baskısı belirleyici olacak

Programın en kritik başlıklarından biri maliyet olarak öne çıkıyor. İtalya’nın, GCAP’ın tasarım ve geliştirme süreci için başlangıçta planlananın üç katına çıkarak 18,6 milyar avro kaynak ayırdığı ifade ediliyor.

Birleşik Krallık’ın savunma yatırım planına ilişkin belirsizlikler de programın geleceği açısından dikkatle izleniyor. Londra’nın uzun süredir açıklaması beklenen planı henüz kamuoyuyla paylaşmaması, sürece ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto ise projeye yeni ülkelerin katılımına açık olduklarını belirterek, katılımcı sayısının artmasının maliyetleri düşürebileceğini ifade etti. Kanada’nın gözlemci olarak ilgi gösterdiği, Almanya ve Suudi Arabistan’ın da potansiyel katılımcılar arasında değerlendirildiği aktarıldı.

Japonya temkinli yaklaşımını sürdürüyor

GCAP’ın önemli ortaklarından Japonya ise programa yeni ülkelerin dahil edilmesine temkinli yaklaşıyor. Tokyo yönetiminin, projenin takviminde gecikme yaşanmaması için mevcut yapının korunmasını tercih ettiği belirtiliyor. 

Japonya’nın hedefi, Çin ile rekabette geri kalmamak adına 2035 yılına kadar altıncı nesil savaş uçağını envantere almak olarak öne çıkıyor. Avrupa ve Asya merkezli paralel girişimler, önümüzdeki yıllarda küresel savunma sanayi rekabetinin ana eksenlerinden biri olmaya aday görünüyor.