Afganistan: ABD dâhil tüm ülkelerle yapıcı ilişkiler kurmak istiyoruz

Afganistan yönetimi, uluslararası arenada izolasyondan uzak, diplomasi ve ekonomi temelli ilişkiler kurmak istediklerini belirterek, bu çerçevede ABD dâhil tüm ülkelerle işbirliğine açık olduklarını açıkladı.

Afganistan yönetimi sözcüsü Zabihullah Mücahid, Tolo News’e yaptığı değerlendirmede, Afganistan’ın dış politikasının karşılıklı saygı ve ortak çıkarlara dayandığını vurguladı.

Mücahid, “ABD dahil olmak üzere tüm ülkelerle iyi ilişkiler kurulmasını destekliyoruz. Bu ilişkilerin iki ana ekseni olmalı: diplomasi ve ticaret. Bu doğrultuda defalarca ABD’ye ulaşarak işbirliğine açık olduğumuzu ilettik” dedi.

Mücahid, ABD Başkanı Donald Trump’ın Bagram Hava Üssü’nün geri alınmasına ilişkin sözlerini de eleştirdi. Afgan yetkili, “Trump, tehdit içeren açıklamalar yapmak yerine ABD’nin Kabil Büyükelçiliğini yeniden açması gerektiğini anlamalı.

Diplomatik temsilciliğin faaliyete geçmesi, Afganistan ile ABD arasında meşru ve yapıcı ilişkilerin yeniden kurulmasına zemin hazırlayabilir.” ifadelerini kullandı.

Trump’ın Bagram çıkışı

Donald Trump, 18 Eylül’de İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile yaptığı ortak basın toplantısında, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin 2001’de Afganistan’da konuşlandırdığı en büyük askeri üs olan Bagram Hava Üssü’nü geri almak istediklerini söylemişti.

Trump, 2021’de ABD güçlerinin çekilme sürecinde terk ettiği üssün stratejik önemine dikkat çekerek, “Bagram dünyanın en büyük hava üslerinden biri. Onlara yok pahasına verdik. Şimdi geri almaya çalışıyoruz. Çünkü bu üs, Çin’in nükleer tesislerine sadece bir saat uzaklıkta” demişti.

Bu açıklamalara yanıt veren Afganistan Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Zakir Celali, ABD’nin Afganistan’daki askeri varlığını yeniden tesis etmeye çalışmasının gereksiz olduğunu belirterek, “Afganistan ile ABD, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlara dayalı siyasi ve ekonomik ilişkiler kurabilirler, ancak bu ilişkilerin askeri üsler aracılığıyla yürütülmesine gerek yok” açıklamasında bulunmuştu.

Trump daha sonra Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Eğer Afganistan, Bagram Üssü’nü ABD’ye geri vermezse kötü şeyler olacak.” ifadelerini kullanarak tartışmayı tırmandırmıştı.

Bagram üssünün önemi

Bagram Hava Üssü, Afganistan’ın başkenti Kabil’in yaklaşık 60 kilometre kuzeyinde, Parvan vilayetinde yer alır. Konumu nedeniyle Orta Asya, Güney Asya ve Orta Doğu’nun kritik kavşak noktalarından biri olarak kabul edilir. Özellikle Doğu Türkistan'a yakınlığı, üssü ABD ve müttefikleri açısından hem stratejik hem de istihbarat açısından önemli kılıyor.

2001’deki ABD öncülüğündeki Afganistan operasyonlarının ardından Bagram Üssü, ülkenin en büyük ve en önemli askeri üssü haline geldi.

ABD ve NATO’nun Afganistan’daki operasyonlarının merkezi konumunda olan üs, hava operasyonları, lojistik, istihbarat ve komuta merkezi işlevleri gördü. Koalisyon güçleri buradan Afganistan ve çevresindeki kritik operasyonlarını yürütüyordu.

Bagram Üssü, uzun pistleri, büyük hangarları, radar sistemleri ve insansız hava aracı (İHA) üsleriyle donatılmıştı. ABD’nin Afganistan’daki hava operasyonlarının büyük kısmı buradan koordine ediliyordu.

Bagram, ABD’nin Afganistan’daki varlığının en görünür sembollerinden biriydi. 2021’de ABD’nin çekilmesi sadece askeri bir geri çekilme değil, aynı zamanda 20 yıllık Afganistan misyonunun sona erdiğinin de simgesi oldu. Taliban açısından üssün kontrolünü ele geçirmek, ulusal egemenlik ve zaferin bir sembolü olarak değerlendirildi.