ABD, Türkiye’ye 304.1 milyon dolarlık füze satışını onayladı

ABD Dış İşleri Bakanlığı, Türkiye’ye iki ayrı füze paketinin satışına onay verdiğini duyurdu. Her iki füze paketinin toplam maliyeti 304.1 milyon dolar olarak açıklansa da satış kamuoyuna 300 veya 305 milyon dolar olarak yansıdı.

Türkiye, hava gücünü artırmak için ABD’den toplam 113 füze ve 17 güdüm ünitesi talep etti. ABD Dışişleri Bakanlığı da Türkiye’ye yönelik iki ayrı yabancı askeri satış (FMS) kapsamında toplamda yaklaşık 304.1 milyon dolar değerinde hava-hava füzesi satışına onay verdi.

AIM-9X Sidewinder Block II ve AIM-120C-8 AMRAAM füzelerini içeren satış bildirimleri, ABD Savunma Güvenliği İşbirliği Ajansı (DSCA) tarafından 14 Mayıs 2025’te Kongre’ye iletildi.

Satışın kapsamı belli oldu

İlk pakette, Türkiye’nin toplamda 60 adet AIM-9X Block II “All-Up-Round” (AUR) kısa menzilli hava-hava füzesi ve 11 adet AIM-9X Block II taktik güdüm ünitesi talep ettiği bildirildi.

Satış paketi, ayrıca füze taşıma konteynerleri, bakım ve destek ekipmanları, yedek parçalar ile mühendislik, teknik ve lojistik destek hizmetlerini kapsıyor. Bu satışın toplam maliyeti yaklaşık 79,1 milyon dolar olarak hesaplandı.

İkinci satış paketinde ise Türkiye, 53 adet AIM-120C-8 AMRAAM orta menzilli hava-hava füzesi ve 6 adet güdüm bölümü talep etti.

Pakette ayrıca AMRAAM konteynerleri, destek ekipmanları, yerleşik test ve yeniden programlama sistemleri (CMBRE), yedek parça ve sarf malzemeleri, yazılım ve teknik dokümantasyon, taşıma hizmetleri ile ABD hükümeti ve yüklenici firmalar tarafından sağlanacak mühendislik ve lojistik destek hizmetleri yer alıyor. Bu satışın tahmini maliyeti ise 225 milyon dolar olarak açıklandı.

Ana yüklenici yine RTX Corporation olacak

Her iki projede de ana yüklenici firma, Arizona eyaletinin Tucson kentinde faaliyet gösteren RTX Corporation (eski adıyla Raytheon) olacak. Şu aşamada herhangi bir offset (denge anlaşması) öngörülmüyor. Ancak bu konudaki detaylar, Türkiye ile yüklenici firma arasında yapılacak müzakerelerde netleşecek.

Teknik iş birliği ve denetim planlanıyor
DSCA tarafından yapılan açıklamaya göre, AIM-9X füzelerine ilişkin satışın uygulanması sürecinde ABD’den üç devlet yetkilisi ve iki yüklenici temsilcisi, sekiz yıl boyunca her yıl Türkiye’ye ziyaretler gerçekleştirecek. Ziyaretlerin amacı, teslimat sonrası süreçlerin teknik denetimi ve koordinasyonunun sağlanması olacak.

AIM-120C-8 satışında ise herhangi bir ABD personelinin sürekli görevlendirilmesi öngörülmüyor.

Türkiye’nin hava savunmasına stratejik katkı

ABD Dışişleri Bakanlığı, bu satışların NATO müttefiki Türkiye’nin hava savunma kapasitesini artırarak Avrupa’daki siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasına katkı sağlayacağını bildirdi. Açıklamada, Türkiye’nin bu sistemleri mevcut envanterine sorunsuz şekilde entegre edebileceği ve bölgedeki askerî dengeyi değiştirmeyeceği vurgulandı.

ABD'nin Türkiye'ye bu ölçekte bir füze satışı gerçekleştirmesi, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin sürdüğüne dair önemli bir işaret olarak yorumlanıyor. Özellikle Ankara'nın 2019'da Rusya’dan temin ettiği S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle oluşan siyasi gerginlik sonrasında, bu satış NATO ile uyum açısından dikkat çeken bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Söz konusu anlaşmayı yalnızca bir mühimmat tedariki olarak değil, aynı zamanda Washington ile Ankara arasında askeri ve diplomatik temasların sürdüğünü gösteren sembolik bir adım olarak değerlendirilebilir.

AIM-9X Sidewinder Block II genel özellikleri

AIM-9X Block II, gelişmiş kızılötesi güdüm sistemine sahip, kısa menzilli bir hava-hava füzesidir. “Lock-On After Launch” (LOAL) yani fırlatma sonrası hedefe kilitlenme yeteneğine sahiptir.

Yaklaşık 30 kilometre menzile ve 9,3 kilogramlık yüksek infilaklı parçacık etkili savaş başlığına sahip olan füze, yüksek manevra kabiliyetiyle özellikle yakın hava muharebesinde etkinliğiyle öne çıkar. Türk F-16 savaş uçaklarıyla uyumludur.

AIM-120C-8 AMRAAM genel özellikleri

AIM-120C-8, orta menzilli, aktif radar güdümlü gelişmiş bir hava-hava füzesidir. Önceki versiyonlara kıyasla daha uzun menzil, gelişmiş hedef ayırma kabiliyeti ve elektronik karşı önlemlere karşı yüksek direnç sunar. Bu sayede hem hava üstünlüğü görevlerinde hem de savunma amaçlı angajmanlarda önemli avantajlar sağlar.

Uluslararası standartlara uygun satış hacmi
Satışın yüksekliğinden dolayı akıllara fahiş bir fiyat olup olmadığı sorusu geldi. Benzer füzeler daha önce de ABD’nin diğer müttefiklerine satıldı. Örneğin;

• Norveç, 300 AIM-9X füzesi için 370,9 milyon dolar,
• Güney Kore, 115 füze için 158,1 milyon dolar,
• İtalya, 28 füze için 90,6 milyon dolarlık anlaşmalar yaptı.

Bu veriler, Türkiye’ye yapılan satışların kapsam ve maliyet açısından uluslararası ölçekte dengeli bir seviyede olduğunu gösteriyor.

ABD, savunma hazırlığını etkilemeyeceğini açıkladı
Amerikan tarafı, bu iki satışın ABD’nin savunma hazırlık durumuna olumsuz bir etkisi olmayacağını ve bu satışların NATO’nun kolektif savunma vizyonunu desteklediğini belirtti.