ABD, Suriye’den tamamen çekildi

ABD’nin Suriye’de yaklaşık 10 yıldır süren askeri varlığı, ülkedeki son birliklerin Haseke vilayetindeki üslerinden ayrılmasıyla sona erdi.

Perşembe günü gerçekleşen çekilmenin ardından Suriyeli yetkililer, bu gelişmenin "IŞİD’le mücadele" kapsamında yürütülen ABD askeri varlığının tamamen sonlandığı anlamına geldiğini açıkladı.

Son üs devredildi

ABD güçlerinin bölgeden ayrılmasının ardından Suriye ordusu, daha önce Amerikan kontrolünde bulunan ve hava pisti de içeren Kasrak üssüne giriş yaptı. Suriyeli bir yetkili, çekilme sürecinin tamamlandığını bildirdi.

Suriye uzmanı Charles Lister, üssü devralan birliğin Suriye ordusuna bağlı 60. Tümen olduğunu belirtti. Lister, bu birliğin büyük ölçüde Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile bağlantılı unsurlardan oluştuğunu ifade etti.

Yaşanan süreç, kademeli çekilmeyi hızlandırdı

Lister ayrıca ABD askerleri ile askeri ekipmanların, Irak’ta İran destekli paramiliter grupların olası saldırı riskine karşı Ürdün üzerinden tahliye edildiğini aktardı.

ABD’nin çekilme kararı, Ahmed Şara liderliğindeki güçlerin Aralık 2024’te Beşar Esed’i devirmesinin ardından alındı. Washington yönetimi, savaş sonrası kurulan yeni hükümete destek verirken, ülkede daha önce yaklaşık 1000 ABD askeri bulunuyordu.

Bu yılın başlarında ABD, SDG ile Şam yönetimi arasında bir anlaşmaya aracılık etti. Söz konusu anlaşma kapsamında Suriye hükümeti, IŞİD gibi silahlı gruplarla mücadelede öncü rol üstlenmeyi kabul etti.

ABD güçleri yıl içerisinde Suriye’deki diğer önemli askeri noktaları da tahliye etti. Güneydeki Tenf üssü ile kuzeydoğudaki Şeddadi üssü bu kapsamda boşaltılan başlıca üsler arasında yer aldı. ABD askerleri 2015 yılından bu yana Suriye’de konuşlu bulunuyordu.

Bölgesel dengeler ve Türkiye faktörü

ABD ile SDG arasındaki iş birliği, Ankara ile Washington arasında uzun süre gerilime neden oldu. Türkiye, SDG’yi PKK’nın Suriye kolu olarak değerlendirilen YPG’nin bir uzantısı olarak tanımlıyor.

PKK ise ABD, Avrupa Birliği ve Türkiye tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor ve yaklaşık 40 yıldır Türkiye’ye karşı silahlı faaliyet yürütüyor. Son iki yılda Ankara ile PKK arasında yürütülen temaslar, Şam yönetiminin SDG ile anlaşma zeminini güçlendirdi. SDG, Suriye’nin kuzeydoğusunda özerklik talebinde bulunuyordu.

Suriye hükümet güçlerinin sınırlı bir askeri operasyonu ve ABD’nin Suriye özel temsilcisinin devreye girmesiyle taraflar arasında anlaşma sağlandı. Bu gelişmeyle birlikte ülkedeki gerilim önemli ölçüde azaldı. Anlaşma kapsamında SDG, Rakka ve Deyrizor dahil geniş alanların kontrolünü Şam yönetimine devretmeyi kabul etti.