ABD ordusu, İHA saldırılarına karşı lazer ve mikrodalga silahlarını sahaya indiriyor
ABD ordusu, lazer ve yüksek güçlü mikrodalga silahlarını deneysel aşamadan çıkararak geniş ölçekli konuşlanmaya hazırlıyor.
ABD ordusu, yönlendirilmiş enerji silahlarının (directed energy weapons) artık yalnızca araştırma ve test aşamasında olmadığını, operasyonel ölçekte yaygınlaştırılmak üzere hızlandırıldığını resmen kabul etti. Lazerler ve yüksek güçlü mikrodalgalar, artan ucuz İHA saldırıları ve toplu füze atışlarına karşı maliyet-etkin bir çözüm olarak öne çıkıyor.
ABD’li planlamacıların önündeki temel soru ise, bu sistemlerin sınırlı prototiplerden ve gemi konuşlu dar uygulamalardan çıkıp, ucuz İHA’lar ve yoğun seyir füzesi saldırılarının belirlediği modern muharebe alanlarında güvenilir bir savunma gücü haline gelip gelemeyeceği.
Yönlendirilmiş enerji silahları: Lazerler ve Mikrodalgalar
Yönlendirilmiş enerji silahları iki ana gruba ayrılıyor. Yüksek enerjili lazerler, dar bir ışınla hedefi ısıtarak yapısal hasar oluşturuyor. Bu sistemler; görüş hattı, kararlı hedef takibi ve kritik bileşenleri yakabilecek kadar uzun “bekleme süresi” gerektiriyor.
Yüksek güçlü mikrodalga sistemleri ise noktasal imha yerine alan etkisi yaratıyor. Bu sayede aynı anda birden fazla İHA’nın elektronik sistemlerini devre dışı bırakabiliyor. Özellikle angajman kuralları ve çevresel hassasiyetlerin kinetik çözümleri sınırladığı durumlarda, İHA sürülerine karşı cazip bir seçenek sunuyor.
ABD Kongresi’nin analizlerine göre, bu alandaki asıl itici güç maliyet dengesi. Elektrik enerjisiyle çalışan bir lazer atışının birim maliyeti, geleneksel önleyici füzelere kıyasla son derece düşük. Rakiplerin, tek bir füzenin maliyetine onlarca kamikaze İHA fırlatabildiği bir ortamda, bu ekonomik avantaj kritik hale geliyor.
Pentagon’un uzun süredir üzerinde çalıştığı yol haritası da bu doğrultuda ilerliyor. Mevcut 150 kW sınıfı lazerlerden, 2025–2030 döneminde 500 kW seviyesine, sonrasında ise megawatt sınıfı sistemlere geçiş hedefleniyor. Güç arttıkça, hedef seti yalnızca İHA ve havanlardan çıkıp, daha zorlu seyir füzesi profillerini de kapsayacak şekilde genişliyor.
İlk olarak, Stryker araçları lazerle donatıldı
ABD Kara Kuvvetleri’nin en somut adımı, Maneuver Short-Range Air Defense (M-SHORAD) ailesi içinde geliştirilen 50 kW sınıfı lazerle donatılmış Stryker aracı oldu. Geliştirme süreci 2019’da başladı ve Raytheon, 2021’de Northrop Grumman’a karşı yapılan rekabetçi testlerin ardından 123 milyon dolarlık geliştirme sözleşmesini kazandı.
Ordu, 50 kW lazerin çeşitli İHA türlerine karşı menzil testlerinde başarı sağladığını bildiriyor. Ancak yetkililer, asıl zorluğun test sahası koşullarını gerçek muharebe ortamında tekrarlamak ve etkinliği roket, topçu ve havan mühimmatına doğru genişletmek olduğunu kabul ediyor.
Bu sorun, Şubat 2024’te dört adet lazerli Stryker prototipinin Orta Doğu’ya konuşlandırılmasıyla daha görünür hale geldi. Askeri testlerden gelen ilk geri bildirimler “son derece olumlu” olarak tanımlanmadı. Toz, aşırı sıcak, karmaşık hava sahası, bakım yükü ve güç yönetimi gibi unsurların, ışın kalitesi kadar belirleyici olduğu vurgulandı.
Sabit ve yarı sabit tesis savunmasında ise Dolaylı Ateşlere Karşı Koruma Yeteneği (Indirect Fire Protection Capability - IFPC) portföyü öne çıkıyor. Bu kapsamda, Dynetics tarafından geliştirilen 300 kW sınıfı bir lazer ile özellikle küçük İHA sürülerini hedef alan mikrodalga sistemi birlikte değerlendiriliyor. Ordu, Ocak 2023’te Epirus’a 66,1 milyon dolar tutarında sözleşme vererek dört yüksek güçlü mikrodalga prototipi sipariş etti. Resmî belgelere göre, son iki sistem Mayıs 2024’te, eğitim ve geliştirme testlerinin ardından teslim edildi.
Hava ve deniz kuvvetleri: THOR ve ODIN
ABD Hava Kuvvetleri’nin mikrodalga tabanlı İHA karşıtı çalışmaları, “sahaya indirilebilir” kavramının somut örneği olarak gösteriliyor. Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı (AFRL) tarafından geliştirilen THOR (Tactical High Power Operational Responder), hava üslerini korumak için tasarlanmış bir elektromanyetik İHA sürü savunma sistemi olarak tanımlanıyor.
THOR, 20 fitlik bir konteyner içine sığabiliyor, standart elektrik hattıyla çalışıyor ve yaklaşık üç saat içinde, asgari kullanıcı eğitimiyle kurulabiliyor. Kullanım konsepti net: İHA sürüsü tespit ediliyor, nanosaniyelik bir mikrodalga darbesiyle birden fazla hedef aynı anda devre dışı bırakılıyor ve tek bir mermi bile harcanmıyor. Daha gelişmiş Mjolnir varyantının ise menzil, güvenilirlik ve seri üretim hazırlığını artırması bekleniyor.
Denizde ise ABD Donanması, yönlendirilmiş enerji alanında farklı bir yaklaşımı sahaya sürdü. ODIN (Optical Dazzling Interdictor, Navy) adı verilen sistem, insansız hava araçlarını etkisizleştirmek ve rakiplerin istihbarat toplamasını zorlaştırmak amacıyla geliştirilen bir lazer “dazzler” olarak görev yapıyor. ODIN, geleneksel program-of-record süreçlerinin dışında finanse edilerek sekiz Arleigh Burke sınıfı destroyere entegre edildi. Donanma yetkilileri, sistemin ilk kez USS Dewey gemisine kurulduğunu kamuoyuna açıkladı.
Yetkililere göre, sensörleri kör etmek ve elektronik sistemleri bozmak, özellikle kalabalık kıyı bölgelerinde geri döndürülebilir etki ve gerilim kontrolü isteyen komutanlar için en hızlı ve düşük riskli çözüm olabiliyor.
Küresel rekabet ve ölçek sorunu
ABD, bu alanda yalnızca kendisiyle yarışmıyor. Çin, en az 1980’lerden bu yana yönlendirilmiş enerji teknolojileri üzerinde çalışıyor. Çin’in, İHA ve hassas güdümlü tehditlere karşı geliştirildiği bildirilen 30 kW gücündeki LW-30 adlı kara konuşlu lazer sistemine sahip olduğu, ayrıca uydu ve sensörlere yönelik lazer kabiliyetleri üzerinde uzun vadeli hedefler güttüğü ifade ediliyor.
Rusya ise daha çok stratejik mesaj içeren sistemlere odaklanmış durumda. Moskova, bazı kıtalararası balistik füze birlikleriyle birlikte konuşlandırılan Peresvet adlı kara konuşlu lazer sistemini sahaya sürdü ve bu sistemin gücünü artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Rus resmî söylemi, Peresvet’in test rejimi altında aktif hizmete girdiğini öne çıkarıyor.
ABD’nin avantajı, entegre sensör–atıcı zinciri ve muharebede denenmiş komuta-kontrol yapısı olarak görülüyor. Ancak en büyük kırılganlık ölçek olarak tanımlanıyor. Lazer ve mikrodalga silahlarının stratejik anlam kazanması için; çok sayıda konuşlandırılması, zorlu iklim koşullarında sürdürülebilmesi ve gerekli elektrik üretimi, termal yönetim ve eğitim altyapısıyla desteklenmesi gerekiyor.
ReklamYükleniyor...
