ABD-İran hattında kriz büyüyor: Müzakerelerde sert talepler masayı kilitledi

Reklam

ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesi amacıyla yürütülen müzakerelerde taraflar arasındaki görüş ayrılıkları derinleşiyor. İran basını, Washington yönetiminin Tahran’ın sunduğu son öneri paketine somut taviz içermeyen bir yanıt verdiğini aktarırken, Reuters kaynaklı haberler de müzakerelerde temel başlıklarda ilerleme sağlanamadığını ortaya koydu.

İran’a yakınlığıyla bilinen Fars haber ajansına göre ABD, müzakerelerde beş maddelik bir talep listesi sundu. Washington yönetimi, İran’ın yalnızca tek bir nükleer tesisi aktif tutmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu ABD’ye teslim etmesini istedi. Ayrıca ABD’nin, İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve savaş zararları için tazminat ödenmesi taleplerini reddettiği belirtildi.

Reuters: Taraflar geçici anlaşmaya yöneldi

Reuters’a dayandırılan haberlerde ise tarafların kapsamlı bir barış anlaşmasından uzaklaşarak geçici ve sınırlı bir mutabakat formülü üzerinde durduğu ifade edildi. Buna göre ABD ile İran arasında savaşın yeniden başlamasını önlemeye yönelik kısa vadeli bir memorandum hazırlanıyor.

Taslak planın, Hürmüz Boğazı’ndaki krizi azaltmayı ve daha geniş kapsamlı müzakereler için 30 günlük bir süreç oluşturmayı hedeflediği aktarıldı.

ABD'nin müdahalesi sonrası beklenenin aksine, İran Devrim Muhafızları'nın ülke yönetimindeki etkisi artıyor

Ancak Reuters kaynaklarına göre İran yönetimi, savaşın başlamasının ardından müzakere pozisyonunu sertleştirdi. Özellikle Devrim Muhafızları’nın karar alma süreçlerinde etkisini artırdığı ve Tahran’ın ABD’den askeri saldırıların tekrar etmeyeceğine dair güvence, savaş tazminatı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün tanınması gibi taleplerde bulunduğu bildirildi.

Hürmüz Boğazı krizin merkezinde olmaya devam ediyor

Müzakerelerin en kritik başlıklarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. İran tarafı, ABD deniz ablukasının kaldırılmasını ve boğaz üzerindeki egemenliğinin kabul edilmesini isterken, Washington yönetimi bölgede “serbest deniz ulaşımının yeniden sağlanmasını” öncelik olarak görüyor.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG sevkiyatı için kritik öneme sahip

Reuters’a konuşan İranlı yetkililer, Tahran’ın Hürmüz’den geçen gemilerden ücret alınmasını da gündeme getirdiğini belirtti. Bu durum özellikle enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyor. Çünkü küresel petrol ve LNG sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.

Trump yönetimi İran teklifinden memnun değil

ABD Başkanı Donald Trump’ın da İran’ın son teklifine sert tepki gösterdiği belirtiliyor. Reuters’a göre Trump, Tahran’ın sunduğu öneriyi “çöp” olarak nitelendirdi ve ateşkes sürecinin “hayat destek ünitesine bağlı” olduğunu söyledi.

Trump ve yönetimi İran'ın tekliflerine karşı tepkili

Washington yönetimi özellikle İran’ın uranyum stokları, füze programı ve bölgedeki vekil güçlerle ilişkileri konusunda geri adım atmamasından rahatsızlık duyuyor. Buna karşılık İran tarafı ise yaptırımlar kaldırılmadan ve abluka sona erdirilmeden yeni taviz vermeyeceği mesajını veriyor.

Bölgesel savaş riski sürüyor

İran’ın müzakere paketinde Lübnan’daki İsrail operasyonları dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi talebi dikkat çekiyor. Tahran, ABD-İsrail ekseninin yalnızca İran sahasıyla sınırlı bir ateşkesi kabul etmeyeceğini vurguluyor.

ABD uçak gemileri, İran karasularına yakın bir konumda toplanmaya devam ediyor

Müzakerelere rağmen ABD’nin bölgeye askeri sevkiyatlarını sürdürmesi ve Körfez’deki deniz gücünü artırması, diplomatik sürece rağmen askeri gerilimin tamamen düşmediğine işaret ediyor. Reuters kaynaklı haberlerde ABD’nin ateşkes döneminde dahi Orta Doğu’ya deniz piyadesi konuşlandırmaya devam ettiği belirtildi.